NYLON

Ο Michael Arrington ήταν ένας μάλλον μέτριος οικονομολόγος δικηγόρος μέχρι που το 2005 αποφάσισε να δημιουργήσει ένα blog, το TechCrunch, στο οποίο ήθελε να γράφει για τις εταιρείες του Web 2.0, κάτι που προφανώς έβρισκε συναρπαστικό όπως όλοι μας – τότε και τώρα.

Η απόφαση αυτή του έδωσε μέσα σε 1-2 χρόνια μια νέα καριέρα. Το TechCrunch είναι ένα από τα πιο δημοφιλή blogs/sites σε όλο τον κόσμο, και το κυριώτερο, η επιροή του στο χώρο των επιχειρήσεων της Τεχνολογίας είναι πολύ μεγάλη.

Χτες έγραψε ένα άρθρο με τίτλο “Μια συγνώμη στους αναγνώστες μας” αποκαλύπτοντας ότι κάποιος νεαρός δόκιμος αρθρογράφος στο blog του, ζήτησε οικονομικά ανταλλάγματα από μια εταιρεία προκειμένου να παρουσιάσει τις υπηρεσίες της στο TechCrunch. Ο Arrington τον απέλυσε, διέγραψε από το blog όλα τα άρθρα(!) που είχε γράψει ο πιτσιρικάς, και παρουσίασε όλο το ιστορικό στους αναγνώστες του ζητώντας συγνώμη.

Αυτή είναι μια πρακτική (μια ηθική καλύτερα) που δεν έχουμε συνηθίσει στα παραδοσιακά Μέσα όσο θυμάμαι τον εαυτό μου. Σίγουρα στην Ελλάδα (αναμφίβολα), αλλά δεν νομίζω να έχουν συμβεί παρόμοια περιστατικά και στο εξωτερικό. Πολλοί θα μπορούσαν να σχολιάσουν αυτή την ηθική στάση σαν κάτι που χαρακτηρίζει τα blogs, και τη νέα γενιά των ανθρώπων που δημοσιεύουν στο δίκτυο, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά Μέσα, των οποίων η αξιοπιστία στην Ελλάδα κυρίως έχει καταρρακωθεί από πρακτικές ομερτά.

Ήδη, πολλοί κατηγορούν τους επαγγελματίες δημοσιογράφους ότι είναι αυτοί που έχουν φέρει αυτή την κακή ηθική της υπόγειας συναλλαγής και στα blogs, πρωταγωνιστώντας σε κιτρινισμό και αδιαφάνεια που δεν ταιριάζει στην ιδέα του blogging.

Δεν πείθομαι ιδιαίτερα. Όσοι βρισκόμαστε χρόνια σε αυτό το χώρο ξέρουμε ότι υπάρχουν kαι “γνήσιοι” bloggers (που δεν προέρχονται από το δημοσιογραφικό κλάδο), οι οποίοι γράφουν άρθρα με βάση το ποιός θα τους δώσει λεφτά (κάτω ή πάνω από το τραπέζι) ή θα τους παρέχει άλλες “συνέργειες”.

Ήταν η στάση του Arrington αποτέλεσμα περισσότερο μιας προσωπικής ηθικής? Καθόλου, κατά τη γνώμη μου. Περιστατικά σαν αυτό που αποκάλυψε ο Arrington δεν είναι μεμονωμένα. Όλοι η σημαντικοί bloggers και εκδότες του Internet έχουν δώσει τα τελευταία χρόνια μεγάλο βάρος στον τομέα της αξιοπιστίας και διαφάνειας. Επιτομή αυτής της σκέψης είναι το άρθρο του David Wineberger “η διαφάνεια είναι η νέα αντικειμενικότητα“.

Οι “δημοσιογράφοι” της νέας εποχής γνωρίζουν πολύ καλά τις δυναμικές που αναπτύσσονται στα κοινωνικά δίκτυα. Ξέρουν ότι καμία “ομερτά” δεν μπορεί να μείνει κλεισμένη πίσω από τοίχους όπως συνέβαινε τον προηγούμενο αιώνα. Κάθε ενέργεια ενός – ασήμαντου έστω – υπαλλήλου, μπαίνει στο μικροσκόπιο της δημοσιότητας των κοινωνικών δικτύων και γίνεται βούκινο σε λίγες ώρες. Και η φήμη κάποιου μπορεί να καταρακωθεί σε μια νύχτα.

Δείτε το μόλις χτεσινό περιστατικό: χρηματιστής βλέπει γυμνές φωτογραφίες την ώρα που πίσω του γίνεται τηλεοπτικό ρεπορτάζ για τις χρηματαγορές. Κάποιος ανεβάζει το video στο YouTube, το video γίνεται πρωτοσέλιδο στο digg, και κάνει το γύρο των Media σε όλο τον κόσμο.

Στην εποχή της τηλεόρασης, λίγοι από τους τηλεθεατές θα το είχαν προσέξει και θα το είχαν σχολιάσει στο σαλόνι τους. Στην εποχή του Web 2.0, το video το έχουν δει εκατομμύρια άνθρωποι, ο εργοδότης του σκέφτεται να τον απολύσει, ένα κίνημα συμπαράστασης στον απρόσεκτο εργαζόμενο αναπτύσεται στο Web ώστε να μην απολυθεί, και τελικά κρατάει τη δουλειά του. Όλα αυτά σε ένα 24ωρο.

Εκδότες όπως ο Arrington αντιδρούν ενστικτωδώς με αυτή τη “νέα ηθική” ακριβώς επειδή σκέφτονται σαν νέοι επιχειρηματίες, και όχι επειδή είναι ιεραπόστολοι. Το ίδιο το Μέσο διαμορφώνει σταδιακά το τοπίο των νέων αξιών στις επιχειρήσεις, όπως και σε κάθε τι άλλο.

Αυτός που αποτυπώνει καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο με τα γραπτά του αυτή τη νέα ηθική που επιβάλλει το νέο τοπίο στις επιχειρήσεις, είναι ο Umair Haque του Havas Lab, και το χτεσινό του άρθρο είναι πολύ χαρακτηριστικό.

Παίρνοντας το λογοπαίγνιο από τον τίτλο ενός ιστορικού βιβλίου για το χώρο των επιχειρήσεων, του Good to Great που έγραψε ο Jim Collins πριν μια δεκαετία, αντιστρέφει τον όρο λέγοντας (καθ’ υπέρβαση), ότι για να μεγαλουργήσει μια εταιρεία στον 21ο αιώνα πρέπει να είναι Great to Good. Να μεταβάλει δηλαδή την προσπάθεια της να είναι οικονομικά αποτελεσματική, σε προσπάθεια να είναι ηθικά αποδεκτή και αποδοτική για την κοινωνία. Και όχι βέβαια με προσπάθειες δημοσίων σχέσεων που ονομάζονται Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ως ένα δευτερεύον υποπροϊόν του τμήματος marketing), αλλά με το να γίνει αυτή η φιλοσοφία όρος ύπαρξης της επιχείρησης.

Δεν ξέρω αν πράγματι θα δούμε κάποτε την έννοια της επιχειρηματικότητας να πάψει να είναι αυτό το κυνικό οικοσύστημα απόδοσης κερδών στους μετόχους, και να μεταβληθεί σε σύστημα απόδοσης αξίας και στην κοινωνία. Οι φωνές που στηρίζουν αυτή την ιδέα όμως πληθαίνουν εντυπωσιακά.