Atenistas Hola

* Ευχαριστούμε πολύ όσους συμμετείχαν στην τελευταία μας δράση στην
Αγίων Ασωμάτων. Πραγματικά η εικόνα τόσων ανθρώπων να δουλεύουν όλοι
μαζί, ανοίγει άλλους ορίζοντες για μελλοντικές δράσεις. Παιδιά,
μπορούμε να κάνουμε θαύματα σ’ αυτήν την πόλη!

-. Κάποιο πρόβλημα με το facebook δεν μας επιτρέπει να
δημοσιοποιήσουμε μαζικά την δράση. Αν θέλετε, δημοσιεύεστε το λινκ της
δράσης στον τοίχο σας, ώστε το μήνυμα μας φτάσει σ’ όσο το δυνατόν
περισσότερους.

http://www.atenistas.gr/?p=1205

Εξειδικευμένη βοήθεια κανείς;

* Ωραία καθαρίσαμε τα οικόπεδα. Θα θέλαμε όμως ν’ αφήνουμε και ένα αρτ
στίγμα φεύγοντας. Γι’ αυτό θέλουμε ανθρώπους που μπορούνε να κάνουνε
γρήγορες εύκολες και φτηνές μίνι installations. Π.χ. βρίσκουμε
παλλέτες ξύλα, με πριόνι, σύρμα και μπογιά τι μπορούμε να κάνουμε στο
πιτς φυτίλι, π.χ. στα κλαδιά των δέντρων να κρεμάμε ξύλινα πουλιά ή
άνθη;

* Πάλι στις πρασινάδες. Θέλουμε γεωπόνους, κηπουρούς, ανθρώπους που
έχουν γνώση στην διαμόρφωση κήπου, την φροντίδα των φυτών, να
προτείνουν λύσεις χωρίς κόστος για μάξιμουμ εφε.

* Επίσης θέλουμε κόσμο με άκρες: σκεφτόμαστε να κάνουμε instant events/
parties σε παρατημένα οικόπεδα, στις δύσκολες γειτονιές. Τι εξοπλισμός
χρειάζεται γι’ αυτό; Γεννήτρια, φορτηγάκι; Κάποιος να γνωρίζει από
τέτοιες (μίνι) διοργανώσεις.

* Instant event τύπου: 20 Ζωγράφοι να μαζευτούν σε μια πλατεία, να
την ζωγραφίσουν και μετά να κάνουμε άμεσα μια έκθεση.

* Άλλο event: μουσικούς, να κάνουν αυτοσχέδιες συναυλίες με τα βασικά,
φανταστείτε κάτι τέτοιο πάνω στην Ομόνοια, σούπερ ε;

* Άλλο σημαντικό: θέλουμε να φτιάξουμε μια ομάδα αρχιτεκτόνων που θα
κάνουν μελέτες για μικρές κι εύκολες αναπλάσεις στην πόλη, είστε
πολλοί που το χετε, λίγος κόπος!

* Μπορείς να βοηθήσεις σε υλικά; Τα χρειαζόμαστε! Εργαλεία, μπογιές,
ψηφιακές εκτυπώσεις. οτιδήποτε,

*** Σημαντικό: ιδανικά θα θέλαμε να στεγαστούμε κάπου. Να φτιάξουμε
ένα εργαστήρι που θα μαζευόμαστε, θα συζητάμε λίγο και θα δουλεύουμε
κυρίως, θα τυπώνουμε, θα βάφουμε, θα κάνουμε παρουσιάσεις, καμία
ομιλία, μαζώξεις. Αυτά θέλουν 100 τετραγωνικά οκ αν υπάρχει καλώς,
αλλά και τα 20 καλά. Υπάρχει κανείς να χει άκρες να μας παραχωρηθεί
τέτοιος χώρος; Η έστω να τον νοικιάσουμε σε καλή τιμή και πάντα στο
πολύ κέντρο της Αθήνας;

* Θεσσαλονίκη: πολλοί μας στέλνετε mail αν υπάρχει κάτι αντίστοιχο για
την Θεσσαλονίκη. Δυστυχώς όχι, αλλά μπορούμε να βοηθήσουμε, να
μαζέψουμε τους Θεσσαλονικείς και να ξεκινήσετε κάτι αντίστοιχο και
στην συμπρωτεύουσα. Ότι τιπ και τεχνογνωσία θα σας την παρέχουμε
αφειδώς.

* Κάποια άλλη παροχή/βοήθεια που δεν σκεφτήκαμε; Γράψτε την κι αυτήν!

ΓΙΑ ΟΛΑ ΑΥΤΑ κι όσοι έχουν γνώσεις και μεράκι να βοηθήσουν
ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΤΕ την κάτωθι φόρμα.

http://www.atenistas.gr/?page_id=801

Και γρήγορα η Αθήνα δεν μπορεί να περιμένει!

Φιλικά
Atenistas group

Αυτό που διάβασα σήμερα το πρωϊ στο MotherJones μου θύμισε ότι η παρομοίωση του Friedman ίσως και να μην είναι τόσο …παρομοίωση. Το MotherJones μεταφέρει την ανάλυση ενός σχολιαστή του Oil Drum, το οποίο είναι ένα blog και φόρουμ συζητήσεων γύρω από θέματα ενέργειας.

Ο σχολιαστής παρουσιάζει πολύ πειστικά ότι είναι πιθανό η κατάσταση στον Κόλπο του Μεξικού να είναι μη αναστρέψιμη, και η τρύπα να μην είναι δυνατό πλέον να κλείσει. Ο σχολιαστής είναι ανώνυμος αλλά οι διαχειριστές του forum αποφάσισαν να επιτρέψουν το σχόλιο γιατί παραθέτει με πολύ αναλυτικό τρόπο (και εξαιρετικά χρήσιμα links) το επιχείρημα του για το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε μη αναστρέψιμη κατάσταση. Λένε επίσης (πολύ σωστά), ότι δεν θα χρειαζόταν να στηριζόμαστε σε ανώνυμες πηγές, αν η Αμερικάνικη κυβέρνηση και η BP έδιναν μεγαλύτερο φως στην υπόθεση και μιλούσαν πιο ανοιχτά για το τι συμβαίνει.

Διαβάστε το όλο, πιστεύω ότι τις επόμενες μέρες θα συζητηθεί σε όλο τον κόσμο.

Το ερώτημα είναι τι μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο? Αν η διαρροή δεν σταματήσει, που θα …σταματήσει? Θα αναγκαστεί η ανθρωπότητα να στραφεί στην καθαρή ενέργεια με τόσο βίαιο και αποκρουστικό τρόπο? Είναι αυτό το επισφράγισμα του τέλους της βιομηχανικής εποχής και των “αξιών” της?

Αν η υπόθεση αποδειχθεί αληθινή τα θέματα που θα αναγκαστούμε να δούμε όλοι μας είναι πολλά. Από το πως αντλούμε την ενέργεια για την ανάπτυξη μας, μέχρι τα θέματα της ηθικής των επιχειρήσεων και των θεμελίων του οικονομικού μας μοντέλου. Και σε αυτή την περίπτωση, η οικονομική κρίση και το ενδεχόμενο πτώχευσης κάποιων χωρών (καλή ώρα…) ίσως μοιάζει με παιδικο πάρτυ.

ΥΓ: Την ίδια ώρα εμφανίζονται και στις ΗΠΑ διάφοροι “Σύμβουλοι επικοινωνίας” που αυτόκλητα προτείνουν στη BP τακτικές για να βελτιώσει την εικόνα της, με το να γίνει “πιο Social”. Πολύ σωστά ο Joshua Michele Ross τους απαντά “Μην συμμετέχετε στο διάλογο, λύστε το πρόβλημα!”

Ο πολίτης είναι πλέον πολύ καλά ενημερωμένος. Δίνει με τόσο ισχυρό τρόπο το δικό του στίγμα, που η “Επικοινωνία” δεν έχει κανένα μέλλον – είτε είναι “social” είτε όχι. Το μόνο που έχεις να κάνεις, είναι να βάλεις την Επικοινωνία μέσα στο προϊόν σου…

Το Bloom Box αν κάνει όσα υπόσχεται θα αλλάξει το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο. Είναι ένα μεγάλο μεταλλικό κουτί που από εμπρός παίρνει οξυγόνο και από πίσω δίνει ενέργεια – ένα εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρισμού στην αυλή μας. Χρησιμοποιεί την τεχνολογία των κυψελών καυσίμου, και κάθε τέτοιο κουτί κοστίζει 700.000 δολ. ενώ η ενέργεια που παράγει μπορεί να ικανοποιήσει τη ζήτηση 100 σπιτιών. Για πάντα.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CBS, η βασική ιδέα πίσω από το Bloom Box είναι να αντικατασ΄τησει μια μέρα τα μεγάλα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας και τη μεταφορά της σε μεγάλα δίκτυα (όπου χάνεται σχεδόν η μισή από την ενέργει που παράγεται), με τον ίδιο τρόπο που τα κινητά αντικατέστησαν τα σταθερά τηλέφωνα που εξαρτώνταν από ένα καλωδιωμένο δίκτυο. Mobility και στην ενέργεια λοιπόν.

Ήδη έχει εγκατασταθεί πιλοτικά σε μεγάλες εταιρείες όπως οι Google, Ebay, FedEx και λειτουργεί κανονικότατα. Εμένα μου μοιάζει για επανάσταση. Δείτε το video του CBS.

Watch CBS News Videos Online

Μια αλλαγή μάλιστα που δεν αφορά αποκλειστικά σε όσους ασχολούνται με θέματα αγροτικής πολιτικής και διατροφής, αλλά συνδέεται άμεσα (και με ενδιαφέροντα τρόπο) με τις σημαντικότερες συζητήσεις που γίνονται στις μέρες μας – το θέμα της υγείας, την προστασία του περιβάλλοντος από την κλιματική αλλαγή, αλλά και τα social media (!).

Στο εξωτερικό, βασικός φορέας των νέων ιδεών για μια νέα διατροφή είναι o Michael Pollan, συγγραφέας και αρθρογράφος σε μεγάλες εφημερίδες. Η συζήτηση έχει να κάνει με το γεγονός ότι από τη μία ζούμε ένα διατροφικό μοντέλο που (πολύ απλά) δεν πάει άλλο με όρους περιβαλλοντικούς, αλλά και υγείας, αλλά και με κάποιες ενδείξεις για το πως θα μπορέσουμε να πάμε σε νέα μοντέλα παραγωγής και διανομής τροφίμων.

Κατ’ αρχήν το πρόβλημα: ολόκληρη η αλυσίδα διατροφής στο Δυτικό κόσμο σήμερα στηρίζεται στα ορυκτά καύσιμα και κυρίως το πετρέλαιο (και μάλιστα στην ιδέα ότι το πετρέλαιο θα είναι πάντα φτηνό). Χρησιμοποιούμε τόσο πολύ πετρέλαιο για την αγροτική μας παραγωγή σε σημείο ώστε να είναι σήμερα ένας από τους μεγαλύτερους ρυπαντές στον κόσμο. Η αγροτική παραγωγή του Δυτικού κόσμου καταναλώνει το 25% περίπου όλων των ορυκτών καυσίμων του πλανήτη, παράγοντας τα περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου από οποιαδήποτε άλλη βιομηχανία – περισσότερα από τα μισά.

Αυτό το σύστημα αγροτικής ανάπτυξης που υιοθετήσαμε σε όλο τον εικοστό αιώνα, ενθαρρύνει τις (επιδοτούμενες) μονοκαλλιέργειες, την παραγωγή επεξεργασμένων τροφών που στηρίζονται στα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα, ευθύνεται σχεδόν αποκλειστικά για το πρόβλημα της παχυσαρκίας του Δυτικού κόσμου, ενώ πάνω από το 75% των σοβαρών ή θανατηφόρων ασθενειών έχουν σαν πηγή τους αυτό το σύστημα διατροφής (κυρίως καρδιακές παθήσεις, εμφράγματα, αρκετοί τύποι καρκίνου, και διαβήτης τύπου 2).

Στις πρώτες δεκαετίες βιομηχανοποίησης της αγροτικής οικονομίας, καταναλώναμε 1 calorie ενέργειας από ορυκτά καύσιμα για να παράγουμε 2 calorie διατροφικής ενέργειας (ενέργεια που παίρνουμε από τις τροφές μας). Αυτή τη στιγμή, η αγροτική βιομηχανία του Δυτικού κόσμου καταναλώνει 10 calorie ενέργειας από ορυκτά καύσιμα για να παράγει 1 calorie διατροφικής ενέργειας(!!!). Είναι ένα εκπληκτικό στατιστικό που δείχνει πόσο πολύ πετρέλαιο υπάρχει μέσα σε κάθε τρόφιμο που καταναλώνουμε, κάτι που εξηγεί και τα σύγχρονα προβλήματα υγείας του Δυτικού τρόπου ζωής αλλά και τα ενεργειακά μας αδιέξοδα που τώρα είναι ορατά.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο κλάδος της Υγείας θεωρείται αυτή τη στιγμή ως ο πιο ραγδαία αναπτυσσόμενος παγκόσμια. Πληρώνουμε κάθε χρόνο όλο και περισσότερα λεφτά στην Υγεία σε ατομικό επίπεδο, αλλά και σε εθνικές επενδύσεις (κρατικές ή ιδιωτικές). Υπάρχει και κάτι άλλο όμως: δεν ξοδεύουμε μόνο περισσότερα λεφτά για υγεία, αλλά ξοδεύουμε και (όλο και) λιγότερα λεφτά σε διατροφή. Όσο περνούν οι δεκαετίες, το φαγητό μας κοστίζει όλο και λιγότερο (συγκριτικά με άλλα κόστη διαβίωσης). Αν αυτό το χαμηλό κόστος το βάλουμε δίπλα στα υψηλά κόστη της υγείας μας, μπορούμε να καταλάβουμε πως το φτηνό μας φαγητό έχει κάποια (πολύ υψηλά) κρυμμένα κόστη.

Εδώ ακριβώς δείχνει αρκετά εύστοχος ο στόχος της “οριζόντιας πολιτικής” για τον οποίο άκουσα να μιλάει ο Παπανδρέου στη συνάντηση με τους bloggers πριν τις εκλογές, αναφερόμενος κυρίως στην περιβαλλοντική πολιτική. Πράγματι, με τα παραπάνω δεδομένα, δεν μπορείς να κάνεις σοβαρή περιβαλλοντική πολιτική αν δεν εντάξεις και το σύστημα της αγροτικής σου οικονομίας σε αυτή.

Επίσης, δεν μπορείς να κάνεις πολιτική υγείας αν δεν εντάξεις το σύστημα της αγροτικής σου οικονομίας σε αυτή – με τα τελευταία στοιχεία να μιλούν για την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε παχύσαρκους. Γιατί, το ζητούμενο για την υγεία των Ελλήνων δεν είναι να χτίζουμε διαρκώς νέα νοσοκομεία και να ξοδεύουμε εκεί το μισό μας εισόδημα. Το ζητούμενο είναι κάποτε να αρχίσουμε να γκρεμίζουμε νοσοκομεία γιατί μεγαλώνουμε με τα σωστά τρόφιμα, ζώντας σε ένα υγιές και καθαρό περιβάλλον.

Για να καταλάβουμε την πορεία της αλλαγής στη διατροφική αλυσίδα του Δυτικού κόσμου, καλό θα είναι να δούμε πως γινόταν η παραγωγή των τροφών πριν τη βιομηχανοποίηση της αγροτικής οικονομίας. Όπως περιγράφει ο Michael Pollan στο “In Defense of Food” οι τροφές παραδοσιακά ήταν το αποτέλεσμα της φωτοσύνθεσης – ο μόνος τρόπος που είχε ο πλανήτης να μας παρέχει τροφή. Σταδιακά καταφέραμε να αντικαταστήσουμε την ηλιακή ακτινοβολία με το πετρέλαιο. Με τον τρόπο αυτό πετύχαμε τρεις “στόχους”: κάναμε την τροφή μας πιο φτηνή, πιο γρήγορη στην παραγωγή, και πιο γρήγορη στην κατανάλωση.

Ένας νέος στόχος: ανανεώσιμες πηγές διατροφής

Το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας στρεβλής ανάπτυξης ή κάποιας συνωμοσίας. Η βιομηχανοποίηση της αγροτικής παραγωγής και η χρήση των φτηνών ορυκτών calories ήταν η απάντηση στο πρόβλημα της πείνας που αντιμετώπισε στις αρχές και τα μέσα του 20ου αιώνα ο αναπτυγμένος κόσμος. Πρώτος στόχος ήταν να μπορέσουμε να ταϊσουμε τους πολίτες, φτηνά, ώστε να έχουν και τη διάθεση αλλά και τα χρήματα να καταναλώσουν και άλλα προϊόντα και να πάμε σε μια γενικευμένη ανάπτυξη.

Αυτό το μοντέλο ξεπέρασε τα όρια του, και φτάνει στο τέλος του. Η νέα μεγάλη πρόκληση είναι να συγχρονίσουμε και πάλι το διατροφικό μας μοντέλο με την εποχή μας και τις ανάγκες της. Ίσως πρέπει τώρα ο στόχος των κρατών για επένδυση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να συμπληρωθεί και με το στόχο για ανανεώσιμες πηγές διατροφής.

Τα καλά νέα

Μέσα σε όλη αυτή την εικόνα υπάρχουν και τα καλά νέα. Και αυτά είναι ότι, μέσα στην τριπλή κρίση που βιώνει όλος ο κόσμος – οικονομική, διατροφική και ενεργειακή, οι οποίες εξελίσσονται σε κρίση αξιών για το σύστημα – για πρώτη φορά δημιουργείται ένα πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο εμφανίζεται ως εφικτή μια εναλλακτική λύση, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες.

Οι Δυτικές κοινωνίες στρέφουν την προσοχή τους όλο και περισσότερο στη σωστή διατροφή, δίνοντας περισσότερη σημασία στην ποιότητα της παρά στην τιμή της. Είναι όλο και πιο ισχυρή η αίσθηση ότι το αγροτοβιομηχανικό σύστημα παραγωγής δεν πάει καλά. Αγορές εναλλακτικών τροφίμων αναπτύσσονται ραγδαία – και στην Ελλάδα. Όλα αυτά σημαίνουν ότι διαμορφώνεται ένα κοινωνικό υπόστρωμα που προετοιμάζει την αλλαγή στο σύστημα.

Το χωράφι

Ο στόχος για μια νέα διατροφή ξεκινά με την επαναφορά της φωτοσύνθεσης σαν μέσο καλλιέργειας των τροφών στο χωράφι. Γιατί, η αλήθεια είναι ότι σήμερα οι προσπάθειες όλων των φορέων για μια πιο υγιεινή διατροφή εξαντλούνται σε εκκλήσεις προς τους πολίτες να προσέχουν τι τρώνε. Όμως όταν ο πολίτης δεν έχει στη διάθεση του υγιεινές επιλογές, όταν όλη η αγορά της διατροφής είναι στηριγμένη σε προϊόντα γεμάτα με πετρέλαιο, πως θα μπορέσει να βρει υγιεινό φαγητό? Δεν μπορούμε να μιλάμε για προγράμματα υγιεινής διατροφής χωρίς να δίνουμε στους πολίτες τουλάχιστον την ευκαιρία της επιλογής, μετατρέποντας σταδιακά ένα μέρος (τουλάχιστον) της αγροτικής μας παραγωγής σε νέου τύπου.

Δεν είμαι ειδικός στο θέμα, και γιαυτό δεν θα έπρεπε να το αναπτύξω, αλλά ο Michael Pollan περιγράφει σε παλιότερη ομιλία του στο TED πως μπορεί να γίνει αυτό εφικτό. Θα άξιζε (σαν πρώτη γεύση) να δείτε την ομιλία του που περιέχει αρκετές ενδιαφέρουσες ιδέες.

Αποκέντρωση διατροφικής παραγωγής – Αστική/Τοπική Γεωργία

Μια άλλη ιδέα, που αυτή τη φορά αφορά όλους μας, είναι η πρόταση για ανάπτυξη της τοπικής παραγωγής τροφών (local food). Η ιδέα δένει άριστα με τις άλλες μεγάλες ιδέες της εποχής μας σχετικά με την αποκεντρωμένη ομότιμη (peer to peer) παραγωγή – στα συστήματα ενέργειας (φωτοβολταϊκά σε κάθε σπίτι) και στα συστήματα πληροφόρησης (social media). Η τοπική διατροφή σαν ιδέα προέρχεται από τα τοπικά συστήματα διατροφής, που είναι η εναλλακτική πρόταση στα κεντρικοποιημένα βιομηχανικά συστήματα παραγωγής και διανομής.

Ένα αποκεντρωμένο σύστημα παραγωγής έχει πάντα τα δικά του πλεονεκτήματα. Η παραγωγή και διανομή του δεν εξαρτάται από μεγάλα κεντρικά ελεγχόμενα συστήματα, μειώνονται οι πιθανότητες μαζικών καταστροφών (ηθελημένων ή όχι), ενώ τα παραγόμενα προϊόντα είναι αποτέλεσμα των τοπικών ιδιαιτεροτήτων και οικοσυστημάτων. Από την άλλη, φαγητό που παράγεται πολύ κοντά στον τόπο που καταναλώνεται θα είναι πιο φρέσκο, θα απαιτεί λιγότερη επεξεργασία, κάνοντας το πιο γευστικό.

Η έννοια του “τοπικού” μπορεί να περιλαμβάνει διατροφή που παράγουμε οι ίδιοι στο σπίτι μας, παράγεται κοντά στη γειτονιά ή το δήμο μας, ή έστω σε απόσταση 100 – 150 χιλιομέτρων από τον τόπο διαμονής μας. Τα σύγχρονα συστήματα πληροφόρησης (η πληροφορία είναι πάντα καταλύτης για την υλοποίηση νέων ιδεών και μεθόδων) βοηθούν σήμερα όσο ποτέ τη δυνατότητα να εξαντλούμε την τοπική παραγωγή σε τρόφιμα, πριν καταφύγουμε σε προϊόντα που εισάγονται από μακρινές περιοχές ή άλλες χώρες – αν χρησιμοποιούσαμε για παράδειγμα, ένα μηχανισμό παρόμοιο με αυτόν που χρησιμοποιεί η τεχνολογία BitTorrent.

Η μετακίνηση των τροφών σήμερα είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, με τις άσκοπες (εν πολλοίς) μετακινήσεις προϊόντων, τα οποία δεν έχουν καμια ιδιαιτερότητα σε σχέση με τοπικά προϊόντα σε κάθε περιοχή. Ακόμη πιο σημαντικός παράγοντας όμως είναι αυτός του κόστους: το αυξημένο κόστος που έχει το να παράγουμε υγιή τρόφιμα σε συνθήκες φωτοσύνθεσης μπορεί να αντισταθμιστεί από το εξαιρετικά μειωμένο κόστος που έχει ένα αποκεντρωμένο σύστημα που διακινεί πολύ λιγότερα προϊόντα, ενώ αντίστοιχα μικρά γίνονται και τα κόστη συσκευασίας. Στην Αμερική (για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα σε αντίθεση με εμάς) ο κλάδος συσκευασίας των αγροτικών προϊόντων έχει πολύ μεγαλύτερα έσοδα (σχεδόν διπλάσια!) από αυτά που έχουν οι ίδιοι οι Αμερικάνοι αγρότες για τα προϊόντα που παράγουν (και συσκευάζονται).

Στο παρακάτω πολύ ενδιαφέρον video από το TED, η Carolyn Steele κάνει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διαδρομή στο πως οι σύγχρονες δυτικές μεγαλουπόλεις αναπτύχθηκαν ουσιαστικά γύρω από τους δρόμους τροφοδοσίας τροφίμων, για να καταλήξει με μια αισιόδοξη πρόταση για τη δυνατότητα μας να αναπτύξουμε τοπικές αγορές υγιούς διατροφής.

Για μια νέα διατροφική κουλτούρα

Το ερώτημα πως θα φτάσουμε σε ένα καλύτερο διατροφικό μοντέλο, που μας κάνει πιο υγιείς, και δεν επιβαρύνει το περιβάλλον μας όπως σήμερα, μοιάζει λίγο με το δίλημμα του κρατουμένου: Αν δεν έχουμε σταδιακή στροφή της παραγωγής στο νέο μοντέλο δεν θα μπορέσουν οι πολίτες να ακολουθήσουν. Αλλά και αν οι πολίτες δεν δείξουν μια νέα διατροφική κουλτούρα ώστε, όχι μόνο να καταναλώσουν αλλά και να απολαύσουν τα προϊόντα του, κανένα νέο σύστημα παραγωγής δεν θα μπορέσει να επιβιώσει.

Η αλλαγή αυτή της κουλτούρας πρέπει να ξεκινήσει από τα παιδιά μας, από το σχολείο. Από τη μία πλευρά θα χρειαστεί μια πιο εντατική προσπάθεια στον τομέα της εκπαίδευσης και επιμόρφωσης. Όμως αυτό δεν αρκεί. Τα παιδιά (αλλά στο βαθμό που είναι εφικτό και οι μεγάλοι) θα πρέπει να ΒΙΩΣΟΥΝ τι σημαίνει αυτή τη νέα κουλτούρα.

Δεν μπορούμε να ζητάμε από γονείς και παιδιά ως κοινωνία να βελτιώσουν τις διατροφικές τους συνήθειες, και από την άλλη να επιτρέπουμε τη διάθεση στα σχολεία τροφών οι οποίες είναι αποτέλεσμα της χημικής διατροφικής βιομηχανίας, και μάλιστα συχνά, της χείριστης μορφής της. Εκεί, στην καντίνα ή το εστιατόριο του σχολείου διαμορφώνεται η διατροφική κουλτούρα των παιδιών (και βεβαίως μέσα στο σπίτι). Πολύ περισσότερο αν υλοποιηθεί ο στόχος της νέας Υπουργού Παιδείας (αρχείο .doc) για ολοήμερο σχολείο. Τα παιδιά που θα μένουν στο σχολείο μέχρι αργά το απόγευμα πρέπει να είναι τα πιο προνομιούχα παιδιά από την άποψη της διατροφικής εκπαίδευσης.

Τα δημοτικά σχολεία θα πρέπει να δημιουργήσουν κήπους, η φροντίδα των οποίων θα είναι μέρος της εκπαίδευσης. Τα παιδιά σε όλες τις βαθμίδες θα πρέπει να μάθουν ότι το φαγητό είναι μια απόλαυση της ζωής, κάτι που παίρνουμε από τη φύση, που το φροντίζουμε, και κυρίως το απολαμβάνουμε – όχι ένα χάσιμο χρόνου στο κυνήγι της καθημερινότητας.

Και βέβαια στο κυβερνητικό επίπεδο θα ήθελα να δω ανθρώπους που είναι πρεσβευτές αυτής της ιδέας για μια νέα διατροφή. Θα ήθελα η υπουργός Τροφίμων να είναι ένας άνθρωπος που πρώτα δείχνει να ενδιαφέρεται για αυτή την ατζέντα, ότι θέλει να φέρει μια τέτοια σημαντική αλλαγή στην διατροφική μας κουλτούρα, σε συνεργασία με τους συναδέλφους της στο Περιβάλλον και την Υγεία, και πολύ λιγότερο για τα τρέχοντα θέματα του εισοδήματος των αγροτών ή των επιδοτήσεων.

Στην Αμερική αυτό το ρόλο παίζει η Michelle Obama. Έχει αναδειχθεί σε πρεσβευτή της νέας διατροφικής κουλτούρας που θέλει να φέρει η νέα διακυβέρνηση στους Αμερικάνους, και κορυφαία στιγμή αυτής της προσπάθειας ήταν η μετατροπή ενός μεγάλου μέρους του κήπου στον Λευκό Οίκο σε μικρό χωράφι που παράγει υγιεινά προϊόντα. Το έργο της μετατροπής το επέβλεψε η ίδια μαζί με τον σεφ του Λ. Οίκου Sam Kass, αλλά δούλεψαν για αυτό το έργο μαθητές από τοπικά δημοτικά σχολεία στα πλαίσια του προγράμματος εκπαίδευσης τους σε θέματα διατροφής.

Απολαύστε το video, δείτε τα παιδιά να δουλεύουν στον κήπο αλλά και στην κουζίνα του Λευκού Οίκου, και φανταστείτε πόσο καθοριστική μπορεί να είναι μια τέτοια εκπαίδευση για αυτά. Είναι ενδεικτικό πως μπορεί μια πολιτική ηγεσία να αποτελέσει αλλαγή παραδείγματος και να εμπνεύσει στους πολίτες τις αλλαγές που θα ήθελε να τους ζητήσει.

Αφορμή για τον διάλογο ήταν αυτό άρθρο που έκανε share ο Νίκος, με του οποίου το πνεύμα διαφώνησα. Η βασική θέση του κ. Χαϊκάλη είναι ότι η Πράσινη Ανάπτυξη δεν είναι τόσο ελκυστική όσο νομίζουν κάποιοι επειδή είναι “ακριβή”. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι το

Η ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές θα είναι για αρκετά χρόνια πιο ακριβή απο αυτήν που παράγεται απο λιγνίτη ή λιθάνθρακα. Το έχουν πει στους πολίτες, όσοι ευαγγελίζονται φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες;

Η αλήθεια είναι ότι όσοι ευαγγελίζονται τα παραπάνω το λένε με κάθε ευκαιρία, και το αντιμετωπίζουν ως πρόκληση. Αλλά η ουσία είναι άλλη.

Είναι άραγε “μειονέκτημα” το υψηλό κόστος προκειμένου να σώσουμε τον πλανήτη μας? Έχει άραγε κόστος αυτός ο στόχος?

Ακόμα παραπέρα: όλοι μας θέλουμε μια καλύτερη ζωή για εμάς, τα παιδιά μας, την πατρίδα μας, την ανθρωπότητα. Πέτυχε ποτέ κανείς, κάποιον από τους παραπάνω στόχους, χωρίς να πληρώσει ένα πολύ υψηλό κόστος?

Ήταν ποτέ φτηνή η καλή εκπαίδευση και τα σπουδαία πτυχία που θέλουμε να δώσουμε στα παιδιά μας? Ήταν ποτέ φτηνή η απελευθέρωση από τον Τουρκικό ζυγό ή από τη γερμανική κατοχή? Ήταν φτηνός ο στόχος των Αμερικάνων να φτάσουν στο φεγγάρι?

Όταν οι άνθρωποι είναι φιλόδοξοι να πετύχουν νέα, σπουδαία πράγματα, το υψηλό κόστος δεν το βλέπουν σαν μειονέκτημα, αλλά σαν πρόκληση.

H παραπάνω γκριμάτσα στοίχισε στις αρχές του μήνα τη θέση του Υπουργού Οικονομικών της Πορτογαλίας στον Manuel Pinho, μετά από μια λογομαχία στο Κοινοβούλιο με τον εκπρόσωπο των Κομμουνιστών. Η γκριμάτσα θεωρείται προσβλητική και ο πρωθυπουργός της χώρας τον “παραίτησε”.

Ο Pinho είναι αυτός που, όταν ανέλαβε το υπουργείο Οικονομικών της χώρας πριν 4 χρόνια έβαλε για τη χώρα του ένα μεγάλο στόχο:

«Οπως έγινε η Φινλανδία διάσημη για τα κινητά της τηλέφωνα, η Γαλλία για τα υψηλής ταχύτητας τρένα της και η Γερμανία για τη βιομηχανία της, είμαι βέβαιος πως και η Πορτογαλία θα γίνει διάσημη για την καθαρή της ενέργεια»

Τόσο απλά, τόσο ξεκάθαρα, έδειξε το δρόμο για τη χώρα του ώστε να κάνει τη διαφορά και να ξεχωρίσει. Όπως το έγραφε ο Χρήστος Μιχαηλίδης πριν λίγο καιρό

Σήμερα, μόλις 4 χρόνια μετά, ο Μανουέλ Πίνιο είναι ο άνθρωπος που, με την έμπνευση, το όραμα και την επιμονή του, θεωρείται ο αρχιτέκτονας του μεγαλύτερου προγράμματος αξιοποίησης πηγών ανανεώσιμης ενέργειας σε όλη τη δυτική Ευρώπη, δίνοντας, όπως επισημαίνει η εφημερίδα «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» (σ.σ. εδώ), «νέα δύναμη σε μια πολύ αδύναμη οικονομία».

Οπως δήλωσε όμως στη «Φ.Τ.» ο Μανουέλ Πίνιο, μέχρι το 2020 τα αιολικά πάρκα θα δίνουν στη χώρα περισσότερο από το 60% του ηλεκτρισμού της, αλλά και 31% της ενέργειάς της (συμπεριλαμβανομένων του ηλεκτρισμού και των καυσίμων κίνησης και θέρμανσης).

ΤΟ κυβερνητικό πρόγραμμα, που ονομάζεται «Νέα Ενεργειακή Πολιτική», δεν είναι πλέον «λόγια και υποσχέσεις κενά περιεχομένου» (όπως συμβαίνει αλλού), αλλά έχει τεθεί κιόλας σε εφαρμογή και αποφέρει ήδη καρπούς. Παράλληλα με την αιολική ενέργεια, εντυπωσιακά αποτελέσματα σημειώνονται στην αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας και της υδάτινης ενέργειας, με το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο του κόσμου να βρίσκεται στην περιοχή Αμερελέχα και την υδροηλεκτρική λίμνη στον ποταμό Λίμα να δίδει ενέργεια από το νερό.

Ηλιος – Ανεμος – Νερό. Τρία φυσικά αγαθά που έχει άφθονα η Πορτογαλία και τα αξιοποιεί με καθαρό τρόπο, με σαφές πρόγραμμα, καλά μελετημένο, με μεθοδικότητα, ενθουσιασμό και, προπαντός, συναίνεση όλων των φορέων, και διαφάνεια.

«ΓΝΩΡΙΖΑ πάντοτε ότι μια μικρή χώρα σαν τη δική μας δεν μπορεί να είναι πρώτη σε όλα. Ηξερα, όμως, ταυτόχρονα ότι θα μπορούσε, και έπρεπε, να είναι πολύ καλή, αν όχι και πρώτη, τουλάχιστον σε ένα πράγμα. Πίστευα ανέκαθεν ότι θα μπορούσαμε να τα καταφέρουμε στην αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Εάν, όμως, δεν προχωρούσαμε άμεσα και γρήγορα στην ανάπτυξη της σχετικής τεχνολογίας, θα μέναμε πίσω και θα χάναμε το παιχνίδι. Η πρωτιά σε κεφαλαιουχικές υπηρεσίες ή σε βιομηχανίες με υψηλής δεξιοτεχνίας γνώσεις και ικανότητες, όπως π.χ. στη σχεδίαση και κατασκευή λογισμικών κ.ά., ήταν και είναι πέρα από τις δυνατότητές μας. Ομως, σ’ αυτόν τον τομέα, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ξαφνικά συνειδητοποιήσαμε ότι όχι μόνο μπορούσαμε να “παίξουμε”, αλλά να γίνουμε και… παγκόσμια δύναμη», δήλωσε ο Μανουέλ Πίνιο στον ανταποκριτή της «Φ.Τ.» στην Πορτογαλία.

Η περίπτωση του Pinho μου θύμισε την κουβέντα που κάναμε στο post για τις ΑΠΕ, και κατά πόσον μπορεί η Ελλάδα να κάνει κάτι σημαντικό στο χώρο. Εδώ έχουμε μια χώρα σαν την Πορτογαλία – ουσιαστικά, σαν την Ελλάδα. Τα επιχειρήματα του Τάσσου (αλλά και πολλών άλλων) μοιάζουν λογικά – πολλά είναι αυτά που ΔΕΝ μπορούμε να κάνουμε και τα ξέρουμε όλοι. Αλλά μέσα μας θέλουμε κάποιον να μας πει για αυτά που μπορούμε να πετύχουμε, και κυρίως να μας κινητοποιήσει με το σωστό τρόπο.

Μια βλακώδης γκριμάτσα της στιγμής στέρησε από τους Πορτογάλους ένα τέτοιο πολιτικό – η ζωή δεν είναι πάντα δίκαιη. Ίσως όμως έχει δίκιο ο Χ. Μιχαηλίδης που σκέφτεται να εφαρμόζαμε το σύστημα μεταγραφών και στους πολιτικούς. Πόσο θα κόστιζε να τον φέρναμε εδώ άραγε?

Δείτε και το τότε ρεπορτάζ των Financial Times για τον Pinho – πολύ αποκαλυπτικό.

Πριν λίγο καιρό έγραψα για το τεράστιο έργο που ξεκινά ο Ισραηλινός επιχειρηματίας Shai Agassi με την εταιρεία του Better Place η οποία πάει να αλλάξει τον κόσμο προσπαθώντας να υποστηρίξει την πλήρη υιοθέτηση του ηλεκτρικού αυτοκινήτου από όλους τους κατοίκους της Γης.

Έμαθα γιαυτόν από την ομιλία του στο TED conference, και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ομιλίας ήταν αυτό στο οποίο έκανε ένα εντυπωσιακό παραλληλισμό ανάμεσα στη σημερινή ενεργειακή πρόκληση που αντιμετωπίζουμε με την πρόκληση που αντιμετώπισε η Βρετανική κοινωνία 2 αιώνες πριν.

Tότε οι Βρετανοί είχαν το μεγάλο δίλημμα: οικονομία εναντίον ηθικής. To 25% της βιομηχανικής τους ενέργειας προερχόταν από μια “ανήθικη” πηγή: τους σκλάβους. Kαι ο συντηρητικός αντίλογος στην απελευθέρωση των σκλάβων ήταν “μην το κάνουμε άμεσα, αλλά σταδιακά. Η οικονομία μας θα πληγεί ανεπανόρθωτα. Aς ελευθερώσουμε πρώτα τα παιδιά, και μετά βλέπουμε“.

Μετά από ένα μήνα συζητήσεων το Κοινοβούλιο αποφάσισε να σταματήσει τη δουλεία εντελώς, και μέσα σε ένα χρόνο ξεκίνησε η βιομηχανική επανάσταση που έφερε τρομακτικούς ρυθμούς ανάπτυξης στη Βρετανική οικονομία. Η αναφορά του Agassi μετά το 0:40

Επανέρχομαι στο διάλογο που γίνεται σήμερα. Από όσα κατάλαβα και από τον @Tasso που φαίνεται ότι παρακολουθεί πιο στενά το θέμα, σαν κοινωνία δεν κάνουμε κανένα ουσιαστικό διάλογο. Δεν έχουμε οργανωμένα φόρουμ συζητήσεων, συνέδρια, και συναντήσεις μεγάλου βεληνεκούς ανάμεσα σε επιστήμονες, φορείς, ΜΚΟ, και πολίτες. Κανένα κόμμα δεν έχει καταθέσει σοβαρές προτάσεις για την ευκαιρίες ανάπτυξης που παρουσίαζονται για τη χώρα με αφορμή τις προκλήσεις του περιβάλλοντος, ενώ μόνο το ΠΑΣΟΚ είναι αυτό που σε ομιλίες και παρεμβάσεις του μιλά για “πράσινη ανάπτυξη”, χωρίς όμως να υπάρχουν ακόμα επεξεργασμένες θέσεις, και κυρίως χωρίς μια αίσθηση ότι έχει σαφείς και προσδιορισμένoυς στόχους (στο site του ΠΑΣΟΚ στην ενότητα “Οι θέσεις μας -> Πράσινη ανάπτυξη” υπάρχει απλώς μια ομιλία του Παπανδρέου για το θέμα.

Στο link που έδωσε η @coolplatanos αναφέρεται η είδηση ότι Αμερικάνικη εταιρεία πραγματοποίησε επένδυση σε εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών υψηλής τεχνολογίας με συνολικό ύψος 180 εκατ. Ευρώ. Σύμφωνα με το Βήμα, το εργοστάσιο αυτό είναι το μεγαλύτερο της Ευρώπης στο είδος του!

Κάντε τώρα τη σύγκριση: με 180 εκατομμύρια Ευρώ, στήνεται στην Τρίπολη το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή η ΔΕΗ ξεκινά πρόγραμμα επενδύσεων 13 δισ. Ευρώ σε παραγωγή ηλεκτρισμού βασισμένου σε ορυκτά καύσιμα!

Αν αυτό το πρόγραμμα επενδύσεων πραγματοποιηθεί, θα καλυφθούν σε πολύ μεγάλο μέρος οι ενεργειακές μας ανάγκες. Πιθανότατα θα έχουμε και τη δυνατότητα εξαγωγών ενέργειας. Αν συμβεί αυτό, ποιά ενεργειακή ανάγκη θα καλύπτουν οι “πράσινες επενδύσεις”? Με δεδομένα όλα τα πρόβληματα κόστους κλπ. που προκύπτουν από τις επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), ποιό κίνητρο θα έχουν οι επιχειρηματίες ή οι κυβερνήσεις να διαθέσουν τους σχετικούς πόρους όταν θα έχουν τον ανταγωνισμό της φτηνής “μη καθαρής” ενέργειας, που θα καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες μας?

Και αν με 180 εκ. μπορεί κάποιος να δημιουργήσει ένα τέτοιο εργοστάσιο στην Τρίπολη, τι θα μπορούσαμε να κάνουμε αν το επενδυτικό πρόγραμμα των 13 δισ. της ΔΕΗ διοχετεύονταν (όχι όλο αλλά) έστω κατά το 1/5 στις ΑΠΕ? Δεν μπορεί η ΔΕΗ να κάνει σήμερα αθέμιτο ανταγωνισμό στις προσπάθειες της κοινωνίας μας να συμβαδίσει με τον πολιτισμένο κόσμο στα θέματα αυτά.

Αν ένα κόμμα (όπως π.χ. το ΠΑΣΟΚ) θέλει να εξαγγείλει μια πολιτική πράσινης ανάπτυξης, το πρώτο που πρέπει να κάνει, άμεσα!, είναι να ασκήσει την επιρροή του ώστε να διακοπεί το πρόγραμμα επενδύσεων της ΔΕΗ. Και μετά να γίνει επανεξέταση του πως θα κατανεμηθούν αυτοί οι πόροι (θυμίζω ότι μιλάμε για μια κρατική επιχείρηση που λειτουργεί πρωτίστως με βάση το δημόσιο συμφέρον) με βάση τις αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας.

Οι Αμερικάνοι έχουν βάλει στόχο σε 8 χρόνια από σήμερα να παράγουν όλες τους τις ενεργειακές ανάγκες από καθαρή ενέργεια. Αν μια τόσο ενεργοβόρα (και εξαρτημένη από το πετρέλαιο) χώρα πιστεύει ότι μπορεί να τα καταφέρει, τότε μπορούμε κι εμείς να γίνουμε η Σαουδική Αραβία των ΑΠΕ.

Ξέρω ότι η απόφαση να ξανασκεφτούμε το ενεργειακό μας πρόγραμμα (μαζί και τις επενδύσεις της ΔΕΗ) δεν είναι εύκολη, αλλά θυμηθείτε το παράδειγμα του Agassi με τη δουλεία του 18ου αιώνα. Θέλετε να δείτε πόσο ΤΕΛΕΙΑ ταιριάζει ο χαρακτηρισμός “ανήθικη ενέργεια” που χρησιμοποίησε ο Shai Agassi με την περίπτωση της ενέργειας από ορυκτά καύσιμα?

Δείτε αυτό εδώ το καταπληκτικό ρεπορτάζ που έκανε ο ανερχόμενος (κατά τη γνώμη μου) ρεπόρτερ Απόστολος Γαϊτάνης (έκανε πρόσφατα και ένα ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ για τη δημοσιογραφία των πολιτών), γύρω από το εργοστάσιο της ΔΕΗ στην Πτολεμαϊδα, το οποίο προβλήθηκε από το δίκτυο Al Jazeera.

Pιστεύω ότι αν δεν απαλλαγούμε από τη δουλεία της ορυκτής ενέργειας, δεν θα δούμε προκοπή.

Αρχικά ο κ. Αθανασόπουλος αναφερόμενος στις αιτίες της μεγάλης κερδοφορίας που παρουσίασε φέτος στο πρώτο τρίμηνο, παραδέχεται ότι σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι μειωμένες (σε σχέση με πέρσι) τιμές των ορυκτών καυσίμων . Στο ερώτημα “αν θα αντέξει η εταιρεία μια νέα κούρσα των τιμών των καυσίμων όπως προβλέπουν οι αναλυτές ότι θα συμβεί” ο κ. Αθανασόπουλος απαντά:

Το 40% με 50% του ενεργειακού ισοζυγίου μας εξαρτάται από ηλεκτροπαραγωγή με εισαγόμενα καύσιμα και αγορά ενέργειας από τρίτους. Είναι συνεπώς επόμενο οι διακυμάνσεις των τιμών των καυσίμων να επηρεάζουν σημαντικά την κερδοφορία της επιχείρησης

Αμέσως μετά, κάνει τη δήλωση που δίνει και τον τίτλο της συνέτευξης:

Η ΔΕΗ πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να αλλάξει επιχειρησιακό μοντέλο. Για να πάψουμε λοιπόν να είμαστε ευάλωτοι σε αυτές τις μεταβολές και συγχρόνως να είμαστε πιο φιλικοί στο περιβάλλον, κρίνεται επιτακτική η ανάγκη δραστικού μετασχηματισμού του επιχειρηματικού μοντέλου της επιχείρησης, ξεκινώντας από το πως παράγουμε την ηλεκτρική ενέργεια, δηλαδή με τη χρησιμοποίηση των πλέον σύγχρονων τεχνολογιών και του βέλτιστου συνδυασμού μείγματος καυσίμου και ανανεώσιμων πηγών.

Ως εδώ όλα καλά. Πράγματι, σε όλο τον κόσμο οι κυβερνήσεις βρίσκονται στην αναζήτηση νέων μορφών ενέργειας που θα τους απαλάξουν από την πετρελαϊκή εξάρτηση, και αυτό είναι το καθήκον και της δικής μας ΔΕΗ: η ενεργειακή μας απεξάρτηση από τη ρυπογόνα ενέργεια. Αμέσως μετά, η συζήτηση του κ. Αθανασόπουλου στρέφεται στο νέο επενδυτικό πρόγραμμα – μαμούθ των 13,5 δισ. Ευρώ και εύλογα μπορεί κάποιος να σκεφτεί ότι αυτό το πρόγραμμα θα βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία με την παραπάνω διατυπωμένη στρατηγική επιδίωξη.

Που πρέπει να πάνε τα λεφτά αυτά; Προφανώς (στη μεγάλη τους πλειοψηφία) σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε έρευνα και ανάπτυξη νέων καινοτόμων πηγών ενέργειας, και υποστήριξη προγραμμάτων που μειώνουν τη χρήση των “καυσίμων της κόλασης” (όσα προέρχονται κάτω από τη Γη), και αυξάνουν τη χρήση των “καυσίμων του παράδεισου” (όσων προέρχονται πάνω από την επιφάνεια της Γης) – ο όρος απο τον Thomas Friedman.

Τι μας λέει όμως ο κ. Αθανσόπουλος για το επενδυτικό αυτό πρόγραμμα; Υπάρχει μια μικρή αναφορά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με τη φράση

Ήδη η θυγατρική μας “ΔΕΗ Ανανεώσιμες” έχει πολλές συνεργασίες με άλλες εταιρείες

Και μετά μαθαίνουμε αναλυτικά για το πρόγραμμα αυτών των επενδύσεων:

• 1. Είμαστε στη διαδικασία ολοκλήρωσης του διαγωνισμού ανάδειξης μειοδότη για τη νέα μονάδα φυσικού αερίου στο Αλιβέρι
• 2. Πήραμε απόφαση για την ανάπτυξη νέας μονάδας στην Πτολεμαϊδα, που θα χρησιμοποιεί την τεχνολογία του κονιοποιημένου λιγνίτη.
• 3. Προχωρούμε τη συνεργασία μας με τη Χαλυβουργική για την ανάπτυξη μιας σύγχρονης μονάδας με καύσιμο φυσικό αέριο.
• 4. Στη γειτονική Αλβανία, προχωρούμε στην ανάπτυξη μιας λιθανθρακικής μονάδας 800 MW.
• 5. Εγκρίναμε μνημόνιο συνεργασίας με τον όμιλο Ρέστη για την ανάπτυξη κοινών δραστηριοτήτων σε λιγνιτωρυχεία και λιγνιτικές θερμικές μονάδες στο Μαυροβούνιο καθώς και ανάπτυξη έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
• 6. Εγκρίναμε μνημόνιο συνεργασίας με τις εταιρείες Quantum και Τράπεζα Κύπρου για κατασκευή ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη.

Από τα παραπάνω γίνεται προφανές ότι το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ μας οδηγεί σε ακόμα πιο σφιχτό εναγγαλισμό με τα ορυκτά καύσιμα, αλλά και τη συνέχιση της συμβολής μας στη ρύπανση του πλανήτη. Γιατί είναι προφανές ότι κάθε άλλο παρά “αλλαγή του επιχειρησιακού της μοντέλου” πρόκειται να κάνει η ΔΕΗ. Πόσα λεφτά, τελικά, θα ρίξει η ΔΕΗ στις επενδύσεις καθαρής ενέργειας? Αν πιστέψω στο άρθρο της Ζούγκλας με τον παραπλανητικό τίτλο “Περιβαλλοντικές επενδύσεις ετοιμάζει η ΔΕΗ” πρόκειται για 497 εκατομμύρια Ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι θα ξοδέψουμε 13 δισ. Ευρώ για να συνεχίσουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα, και μόλις μισό δισ. για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Δεν μου ακούγεται και πολύ καλό το ισοζύγιο…

Όμως, το αν θα υλοποιήσει ή όχι η ΔΕΗ την στροφή αυτή που ευαγγελίζεται, δεν αφορά μόνο τη διοίκηση ή τους εργαζόμενους της. Πρόκειται για μια επιχείρηση εθνικής, στρατηγικής σημασίας, όχι μόνο με την παραδοσιακή έννοια του όρου, αλλά και με την έννοια ότι η χώρα μας οφείλει να λάβει θέση στη νέα τεχνολογική κούρσα που ξεκινά σε όλο τον κόσμο για την καθαρή ενέργεια.

Γιατί, η γνώμη μου είναι ότι το τραίνο της επανάστασης του IT (Information Technology) το χάσαμε πλέον οριστικά. Θα μπορούσαμε όμως να προλάβουμε το τραίνο της επανάστασης του ET (Energy Technology). Είναι η νέα βιομηχανία που ξεκινάει μόλις τώρα να χτίζεται παγκόσμια, και είναι η τελευταία μας (ίσως) ευκαιρία να πλησιάσουμε (ή και να περάσουμε) το μέσο όρο των αναπτυγμένων χωρών.

Στην συνέντευξη γίνεται λόγος για τη λεγόμενη “τιμολογιακή πολιτική” της ΔΕΗ. Το πως οι τιμές των καυσίμων (στα οποία θα συνεχίσουμε να επενδύουμε τα επόμενα χρόνια) θα επηρεάσουν το πορτοφόλι του μέσου Έλληνα πολίτη. Είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσουμε ότι το πραγματικό κόστος που πληρώνουμε από εδώ και πέρα για το ρεύμα μας, δεν είναι μόνο αυτο που αναγράφεται στο λογαριασμό της ΔΕΗ.

Καταλαβαίνω ότι οι επενδύσεις αυτές υπαγορεύονται από την ανάγκη να καλυφθούν γρήγορα και κυρίως “φθηνά” οι τεράστιες ενεργειακές μας ανάγκες. Όμως τις βλέπουμε ως φθηνές επειδή αρνούμαστε να δούμε τα άλλα, τεράστια κόστη που φορτώνουμε σε κάποιους άλλους – των οποίων την ύπαρξη έχουμε συνηθίσει να αγνοούμε, όπως τα παιδιά μας, και το περιβάλλον.

Αυτά τα “φτηνά” ηλεκτρόνια που βγαίνουν από το λιγνίτη ή το λιθάνθρακα είναι αυτά που οδηγούν στην κλιματική αλλαγή (ναι, υφίσταται), στο παιδικό άσθμα, στην όξινη βροχή, στην εξαφάνιση των δασών, στη μείωση της βιοποικιλότητας και τέλος στην ενίσχυση των “πετροδικτατοριών” τις οποίες πληρώνουμε με τρόπους όχι πάντα εμφανείς. Και κανείς δεν κάνει την αναγωγή αυτού του κόστους στην κάθε κιλοβατώρα που πληρώνουμε.

Δεν ισχυρίζομαι ότι όλα τα λεφτά του προγράμματος πρέπει να πάνε σε “καθαρές” επενδύσεις – χρειαζόμαστε ακόμα τη φτηνή ενέργεια. Χρειαζόμαστε όμως και ένα καλύτερο μίγμα των δύο λύσεων – κυρίως επειδή στο διαφαινόμενο πρόγραμμα δεν υπάρχει καμία δέσμευση για το ποιές, και ποιάς έκτασης θα είναι οι “καθαρές” επενδύσεις. Μοιάζει περισσότερο σαν “νάχουμε κάτι να λέμε και γαυτό…”

Το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο απο τη διοίκηση της ΔΕΗ. Πρέπει να ξαναδούμε ως κοινωνία (η οποία εκφράζεται από την υπεύθυνη κυβέρνηση της) πως θα μοιράσουμε αυτά τα 13+ δισ. Ευρώ – αλλά και τα επόμενα που θα έρθουν.

Είναι ευκαιρία, γιατί τώρα μόλις αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε ότι χρειαζόμαστε ένα νέο οικοσύστημα, ένα σύστημα καθαρής, “ηθικής” ενέργειας από τον “παράδεισο”. Το εκφράσαμε μόλις χθες και στην κάλπη…

Και, όπως μας λέει η απίστευτης ομορφιάς ταινία με τον τίτλο “Home” που διατίθεται ελεύθερα στο YouTube (στο 9:20′ περίπου):

The engine of life is linkage. Everything is linked. Nothing is self-sufficient. Water and air are inseparable. Sharing is everything.

Όχι, δεν έχει να κάνει με τους “κακούς Νεοδημοκράτες” – είναι κάτι πολύ ευρύτερο όπως μπορείτε εύκολα να καταλάβετε. Το ερώτημα στη χώρα μας πάντα ήταν το ποιός μπορεί να παρανομήσει, όχι το αν μπορεί…