Σήμερα κυκλοφορεί το iPad στις ΗΠΑ, κι εγώ θα διακινδυνεύσω το ενδεχόμενο να γίνω ρόμπα. Θα επαναλάβω την εκτίμηση που έκανα τη μέρα που παρουσιάστηκε πρώτη φορά από τον Steve Jobs: πρόκειται για μια συσκευή που θα αλλάξει τη σχέση μας με τους υπολογιστές. Με πολλούς τρόπους, οι περισσότεροι των οποίων έχουν αναλυθεί σε χιλιάδες άρθρα μέχρι τώρα, ενώ πολλούς μπορεί να τους ανακαλύψουμε στην πορεία (καθώς και τις λάθος ιδέες).

Ήδη έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν videos από τους πρώτους τυχερούς που το παρέλαβαν και ανεβάζουν τις πρώτες τους εντυπώσεις. Δείτε το video “ξεπακεταρίσματος” (unboxing) που έκανε ο Βρετανός ηθοποιός – φαινόμενο Stephen Fry, και παρακάτω το video του κριτικού τεχνολογίας της Walt Street Journal, του Walt Mossberg.

Update: Δείτε εδώ και τους διθύραμβους που έγραψε χτες ο Michael Arrington στο Techcrunch.

Στη δεκαετία του ’90, όταν το Internet πρωτοέμπαινε στη ζωή μας, όλοι είχαμε παράπονα για τις ανεπαρκείς τεχνολογικές υποδομές. Θέλαμε να αξιοποιήσουμε τις τεράστιες δυνατότητες του, και αυτό μας έκανε να ζητάμε όλο και περισσότερα: περισσότερο broadband, γρηγορότερες συνδέσεις, ισχυρότερους υπολογιστές, και τη δυνατότητα επιτέλους να παίρνουμε το Internet στα κινητά μας, στο δρόμο (οι άδειες 3G πουλήθηκαν το 2000 στους παρόχους κινητής σε απίστευτα ποσά, αλλά δεν ικανοποίησαν -τότε- τις προσδοκίες).

Σήμερα, στο ξεκίνημα της δεύτερης δεκαετίας του νέου αιώνα, έχουμε το αντίστροφο φαινόμενο. Οι δυνατότητες σε επίπεδο υποδομών και τεχνολογιών είναι σχεδόν απεριόριστες. Παρόλα αυτά, οι κοινωνικοί φορείς (κρατικοί και ιδιωτικοί) δείχνουν αδύναμοι να παρακολουθήσουν την εξέλιξη και να την αξιοποιήσουν προς όφελος των πολιτών.

Βρισκόμαστε ήδη στην εποχή του mobility που μας παρέχει όσα μας έλειπαν στο παρελθόν: κάθε πολίτης μπορεί να έχει μαζί του, όπου κι αν βρίσκεται, μια ισχυρή υπολογιστική συσκευή στο μέγεθος ενός κινητού τηλεφώνου (ή έστω netbook), συνδεδεμένη μόνιμα στο Διαδίκτυο σε υψηλές ταχύτητες. Η πληροφορία βρίσκεται στα χέρια μας την ώρα που συμβαίνει – σε πραγματικό χρόνο – ανεξάρτητα που βρισκόμαστε. Το ερώτημα είναι αν οι φορείς της κοινωνίας μπορούν να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα.

Στην ουσία, ένα κοινωνικό πείραμα βρίσκεται σε εξέλιξη: όταν ένα γρήγορο κοινωνικό φαινόμενο συναντάται με έναν “αργό” οργανισμό, ποιός μπορεί να είναι ο νικητής? Παρόλο που η απάντηση δείχνει αυτονόητη, τα “βαρίδια” του συστήματος καθυστερούν την κοινωνική εξέλιξη. Παράδειγμα: oι πολίτες ζητούν από τις δημόσιους υπηρεσίες να τους δίνουν όλο και περισσότερες πληροφορίες μέσα από ψηφιακά δίκτυα, τώρα που είναι εφικτό. Οι τελευταίοι όμως αδυνατούν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία: αντί ο δημόσιος τομέας να προσπαθεί να εξυπηρετήσει ο ίδιος την τεράστια ζήτηση για πληροφορίες (κάτι που αντικειμενικά δεν ξέρει να κάνει), θα μπορούσε να αποτελέσει την πλατφόρμα ώστε να εξυπηρετήσουν τη ζήτηση οι ίδιοι οι πολίτες.

Πως? Απελευθερώνοντας τα Δημόσια Δεδομένα σε μορφή “raw data” αυτόματης (μηχανικής) ανάγνωσης, ώστε την διάθεση αυτών των πληροφοριών να την αναλάβουν οι ίδιοι οι πολίτες μέσα από καινοτόμες web ή mobile υπηρεσίες που θα δημιουργήσουν. Αυτή είναι η ουσία της ψηφιακής οικονομίας – η “ενδυνάμωση” των ανθρώπων μέσα από πλατφόρμες πληροφοριών.

Οι μεσάζοντες και οι “γρήγοροι”

Όμως το Δημόσιο έχει τις γνωστές αντιστάσεις. Τις ίδιες που έχουν και οι δεινοσαυρικοί (και όχι μόνο) ιδιωτικοί οργανισμοί/εταιρείες. Έχουν την ευκαιρία να μιλήσουν απευθείας με τους πελάτες τους σε πραγματικό χρόνο. Παρόλα αυτά, προσπαθούν να αναθέσουν την “παρακολούθηση των blogs και του Facebook” σε μια διαφημιστική, τη στιγμή που αυτή η δραστηριότητα είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση τους: αν δεν θέλεις να μιλήσεις ο ίδιος με τους πελάτες σου απευθείας, χωρίς ενδιάμεσους (τώρα που είναι εφικτό), τι άλλο σημαντικότερο έχεις να κάνεις?

Αν ένα προϊόν/υπηρεσία δεν βρει λόγο ύπαρξης στο smartphone του καταναλωτή, τότε σύντομα θα τον βρει το προϊόν κάποιου από τους νέους ικανούς επιχειρηματίες της εποχής του mobility. Ήδη, όπως λέει ο Tim O’Reilly, στην εποχή των smartphones βλέπουμε τη σύγκλιση εμπορίου και διαφήμισης σε μια νέα οντότητα: στα κινητά δεν περισσεύει χώρος για διαφήμιση. Όταν ο καταναλωτής χρειάζεται κάτι, πρέπει να το βρίσκει και να μπορεί να το αγοράσει “στο δρόμο”. Και αυτό είναι μια νέα ικανότητα, που πολύ φοβάμαι ότι οι Ελληνικές επιχειρήσεις θα χρειαστούν άλλη μια δεκαετία για να αποκτήσουν.

Παρόλες τις δυσκολίες χρηματοδότησης και υποστήριξης, νέοι “γρήγοροι” επιχειρηματίες εμφανίζονται καθημερινά για να φάνε το ψωμί των παλιών. Όλο και περισσότεροι από αυτούς που παίζουν στα δάχτυλα την ψηφιακή οικονομία, εγκαταλείπουν τις επιχειρήσεις του 20ου αιώνα επιδικώκοντας να φτιάξουν κάτι δικό τους, με όραμα και νέες αξίες. Αυτή η “διαρροή” ικανών και γρήγορων στελεχών είναι που επιτείνει ακόμη περισσότερο την κρίση των μεγάλων δεινοσαύρων της αγοράς, καθώς στις τάξεις τους μένουν τα πιο συμβιβασμένα, χωρίς όραμα, και πολλές φορές διεφθαρμένα και άπληστα στελέχη (βλ. Lehman Brothers).

Είναι πιθανό η νέα εποχή να φέρει μαζί της μια προσωρινή κρίση – ίσως αυτή που ήδη ζούμε. Οι θέσεις εργασίας που χάνονται από τις νέες τεχνολογίες ίσως να μην αντικαθίστανται το ίδιο γρήγορα με τις νέες που δημιουργούνται από την ψηφιακή οικονομία. Αν δεν είμαστε αρκετά γρήγοροι, ίσως αυτό να είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσουμε στον νέο αιώνα.

Στις 9 Ιανουαρίου 2007 ο Steve Jobs έκανε την επίσημη παρουσίαση του iPhone με τη φράση: “κάθε λίγα χρόνια εμφανίζεται μια συσκευή που έρχεται να αλλάξει τα πάντα”. Και είχε δίκιο. Η αλλαγή που φέρνει το iPhone είναι μεγαλύτερη ακόμα και από αυτή που έφερε το ίδιο το κινητό τηλέφωνο ως προϊόν.

Μια φορητή συσκευή που δεν είναι πλέον ένα τηλέφωνο στο χέρι μας, αλλά μία συνδεδεμένη (με το δίκτυο) υπολογιστική μηχανή, που συνδυάζει τη φωνητική επικοινωνία, την πλοήγηση στο Διαδίκτυο, και την προσωπική ψυχαγωγία, με ένα τρόπο απόλυτα φυσικό και προσιτό στο μέσο χρήστη. Θέτοντας νέα standards στη βιομηχανία των υπολογιστών και κινητών τηλεφώνων, ανάγκασε όλους τους άλλους παίκτες της αγοράς να επανακαθορίσουν τη θέση και τα προϊόντα τους. Τα ίδια αυτά standards επαναπροσδιορίζονται και πάλι από την Apple με την παρουσίαση του iPad, μιας συσκευής που κινείται ακριβώς στο μέσον ενός πλούσιου laptop και μιας συσκευής σαν το iPhone.

Κοινό χαρακτηριστικό των νέων συσκευών, το mobility (κινητικότητα). Κάθε φυσικός χώρος, είναι και χώρος πληροφόρησης, επικοινωνίας, αλληλεπίδρασης. Η πληροφορία κινείται ελεύθερα παντού, σαν αποτέλεσμα της ικανότητας των νέων συσκευών να εκμεταλλεύονται τα 3G και Wi-Fi δίκτυα που βρίσκονται εξαπλωμένα σε οποιοδήποτε σημείο.

Συντονισμός αντί σχεδιασμού

Με την πληροφορία διαθέσιμη παντού σε πραγματικό χρόνο, η ανάγκη να σχεδιάζουμε τις ενέργειες μας υποχωρεί δίνοντας της θέση της στην ανάγκη συντονισμού αλλά και αυτοσχεδιασμού. Σε κάθε είδους επάγγελμα αυτοί που θα ξεχωρίσουν είναι όσοι μπορούν να συνδέονται με την πληφορορία σε πραγματικό χρόνο, να αξιολογούν τα δεδομένα, και να συντονίζουν τις ενέργειες τους με την ομάδα τους “την ώρα της μάχης”.

Τα “εγχειρίδια οδηγιών” οδηγούνται στον κάλαθο των αχρήστων, νέες τεχνικές management εφαρμόζονται, με αυξημένο το ρόλο των υπαλλήλων. Αυξάνοντας την εξάρτηση μας από φορητές συσκευές, ο συντονισμός γίνεται η οργανωτική αρχή που καθορίζει το πως κάνουμε τη δουλειά μας.

Ταυτόχρονα, οι συσκευές μας λειτουργούν σαν ζωντανοί οργανισμοί καθώς είναι γεμάτοι με αισθητήρες που λαμβάνουν και στέλνουν μηνύματα κάθε είδους. Γνωρίζουν σε ποιό γεωγραφικό σημείο βρισκόμαστε κάθε στιγμή και αξιοποιούν αυτή την πληροφορία. “Ακούν” μέσα από το μικρόφωνο και στέλνουν αυτό που ακούνε σε πραγματικό χρόνο στο “σύννεφο” (data cloud) για να πάρουν πίσω κάποια απάντηση (εφαρμογή Shazam). “Νιώθουν” το φύσημα του αέρα, στο μικρόφωνο (εφαρμογή Ocarina), τη μετατόπιση της συσκευής καθώς κουνιέται το χέρι μας, και “βλέπουν” μέσα από την κάμερα γνωρίζοντας ακόμα και τον προσανατολισμό μας.

Ένα μέρος μόνο της αξίας του mobility βρίσκεται στη δυνατότητα να φέρνουμε μαζί μας την πληροφορία, να είμαστε πιο μόνιμα συνδεδεμένοι μαζί της, αντί να “την αφήνουμε” στο γραφείο ή στο σπίτι (ό,που βρίσκεται ο υπολογιστής). Όμως, η πολύ μεγάλη αλλαγή που φέρνει βρίσκεται στο γεγονός ότι, μπορούμε πιο αποτελεσματικά να συνδέουμε τoν φυσικό και τον εικονικό κόσμο. Βρίσκουμε τους εαυτούς μας σε μια κατάσταση στην οποία έχουμε πολύ μεγαλύτερη γνώση για το περιβάλλον μας, για τα πράγματα και τις συνθήκες που μας περιβάλλουν, ό,που βρισκόμαστε. Ξέρουμε περισσότερα πράγματα για τα κτίρια, τα προϊόντα, τους ανθρώπους, και κάθε αντικείμενο που συναντάμε ό,που πηγαίνουμε, και με αυτό τον τρόπο συνδεόμαστε πολύ καλύτερα με αυτά.

Ξαφνικά, βρισκόμαστε έξω από ένα εστιατόριο και το κινητό μας λέει το μενού του, το ωράριο του, τις κριτικές των πελατών που έχουν φάει εκεί, τα υλικά και τους προμηθευτές του, το ιστορικό του κτιρίου του, και χίλια δυο άλλα. Ή, βλέπουμε ένα ιστορικό μνημείο μέσα από την κάμερα του κινητού, και ξαφνικά εμφανίζονται εικόνες από το παρελθόν, η εικόνα που είχε το μνημείο στην αρχική του μορφή καθώς και η αναπαράσταση ανθρώπων που έζησαν μαζί του ή μέσα σε αυτό – όλα αυτά με τη βοήθεια της “Επαυξημένης Πραγματικότητας” (Augmeneted Reality). Και όλη αυτή την πληροφορία τη συμπληρώνουμε μέσα από το κινητό με δικές μας σκέψεις, γνώσεις, εικόνες, φωτογραφίες, για να μπορούν να τις έχουν διαθέσιμες όσοι βρεθούν εκεί. Η οικονομία του “μοιράσματος” φτάνει στο απόγειο της στην εποχή του mobility: μοιραζόμαστε σκέψεις και γεγονότα εκεί που συμβαίνουν.

Το Μήνυμα είναι το Μέσο

Σαράντα χρόνια πριν, ο θεωρητικός των Media Marshall McLuhan υποστήριζε ότι “το Μέσο είναι το μήνυμα”, προσπαθώντας να υπογραμμίσει ότι η μορφή ενός Μέσου εμπεριέχεται στα μηνύματα που μεταδίδει, δημιουργώντας μια συμβιωτική σχέση μέσα από την οποία το Μέσο επηρεάζει το πως αντιλαμβανόμαστε το ίδιο το μήνυμα.

Τώρα, στις αρχές της εποχής του mobility, είναι δύσκολο να μην διακρίνουμε ότι η σχέση αντιστρέφεται: το Μήνυμα γίνεται το πρωτεύον χαρακτηριστικό του πολιτισμού μας. Γιατί; Πρώτα απ’ όλα γιατί τα μηνύματα “πακετάρονται” με τρόπο ώστε να λειτουργούν εξίσου αυθεντικά, και στην real-time, αλλά και στην ασύγχρονη επικοινωνία. Δεύτερον, γιατί τα μηνύματα σχεδιάζονται για να μεταφέρονται σε σενάρια επικοινωνίας ενός προς έναν, ενός προς πολλούς, πολλών προς πολλούς, ανθρώπου προς μηχανή, και μηχανής προς μηχανή (μηχανή = συνήθως υπολογιστικές μηχανές).

Και τρίτον επειδή, όπως φάνηκε και στην περίπτωση των μηνυμάτων 140 χαρακτήρων του Twitter, ένα μήνυμα μπορεί να είναι τόσο μικρό και ταυτόχρονα να γίνεται ο διακομιστής πλούσιων πληροφοριών (κάθε είδους), να οργανώνει εκδηλώσεις, να χτίζει διαλόγους γύρω από θέματα, ακόμη και να παίζει ρόλο σε κοινωνικές ανατροπές (όπως στην πρόσφατη εξέγερση του Ιράν). Η τεράστια ποικιλία των μέσων μεταφοράς και κατανάλωσης ενός μηνύματος, το καθιστούν τελικά κυρίαρχο χάρη στην ευελιξία και προσαρμοστικότητα που αποκτά στη νέα εποχή.

Η εποχή του mobility δεν έχει να κάνει απλώς με τη δυνατότητα των ανθρώπων να κυκλοφορούν με την πληροφορία μαζί τους, αλλά με τη δυνατότητα της πληροφορίας να μεταφέρεται παντού, χωρίς κανένα γεωγραφικό ή μορφολογικό περιορισμό, μέσα από ασύρματα δίκτυα που δεν σταματούν πουθενά, αλλάζοντας τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του. Υπηρεσίες όπως το Facebook Connect, το Twitter API, και το Open Social μου επιτρέπουν να δημιουργώ μια πληροφορία (π.χ. στο Facebook) και να μπορώ να την μεταφέρω/επαναχρησιμοποιώ, όχι μόνο σε διαφορετικές συσκευές, αλλά και σε διαφορετικά κοινωνικά δίκτυα, συχνά ανταγωνιστικά μεταξύ τους.

Αυτή είναι η ισχύς του mobility της πληροφορίας (information mobility), που απελευθερώνει το mobility των ανθρώπων, των ιδεών και των συναλλαγών. Οι νέες εφαρμογές που δημιουργούνται στα πλαίσια της νέας αυτής εποχής (αλλά ακόμα δεν έχουμε δει σχεδόν τίποτα), θα μας δώσουν νέες εμπειρίες στο πως ζούμε τον κόσμο μας και αλληλεπιδρούμε μαζί του. Ακριβώς: όχι πληροφορίες, εμπειρίες.

[Ολόκληρο το τεύχος παρακάτω, ο φάκελος mobility - τον οποίο επιμελήθηκε η Μπέττυ Τσακαρεστου - από την σελίδα 17. Σας προτείνω επίσης να διαβάσετε στη σελίδα 22 το άρθρο "Δώδεκα μικροί νέγροι" του καθ. Γ. Παπαδόπουλου - μερικά πολύ ενδιαφέροντα ερωτήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος]

Το Ignite έχει δύο μέρη: το διαγωνισμό, όπου οι άνθρωποι κάνουν διάφορα πράγματα (π.χ. κατασκευές) μπροστά στο κοινό, και τις ομιλίες. Μέσα στην επόμενη εβδομάδα θα διεξαχθεί σε περισσότερες από 15 πόλεις, ενώ έχει περάσει και από τις 5 Ηπείρους (όχι, σε καμία Ελληνική πόλη δεν καταφέραμε να οργανώσουμε κάτι παρόμοιο, σε αντίθεση με τη Βουλγαρία, την Κένυα, το Μαρόκο και άλλες προοδευμένες περιοχές). Ένα από τα videos που μου άρεσαν πολύ ήταν το παρακάτω με τίτλο “τα σχολεία που χρειαζόμαστε”, αλλά υπάρχει αρκετά καλό αρχείο.

H παρουσίαση του iPad μας έφερε μια συσκευή μάλλον αναμενόμενη μετά από την υστερία της προσπάθειας να μαντέψουμε τι μπορεί να είναι. Όταν όλες οι πιθανές ιδέες έχουν πέσει στο τραπέζι, τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί έκπληξη την ώρα της παρουσίασης.

Όπως έγινε και πριν 3 ακριβώς χρόνια με την παρουσίαση του iPhone, περισσότεροι είναι αυτοί που θεωρούν ότι απογοητεύτηκαν από τη συσκευή, παρά όσοι ενθουσιάστηκαν. Στις 10 Γενάρη του 2007 ο MG Siegler του TechCrunch έλεγε ότι δεν πρόκειται να το αγοράσει, o Paul Kedrosky έγραψε ότι υπάρχουν πολλά που τον ενοχλούν, δίνοντας πάσα και στον διάσημο geek Robert Scoble ο οποίος δήλωνε μάλλον απογοητευμένος από το iPhone.

Τι ενοχλούσε όλους αυτούς (και χιλιάδες ακόμα) που έβλεπαν προβλήματα στο iPhone? Τους ενοχλούσαν πράγματα όπως η μπαταρία, η συνδεσιμότητα, ο πάροχος, η μνήμη, η επεκτασιμότητα, και άλλα πολλά. Τα ίδια περίπου που ενοχλούν και τώρα όσους βλέπουν στο iPad προβλήματα.

Το φαινόμενο εξηγείται από την οπτική της σήραγγας. Κρίνουμε ένα προϊόν σύμφωνα με τις προσδοκίες μας. Αυτές οι προσδοκίες όμως, έχουν δημιουργηθεί από άλλα προϊόντα που ήδη χρησιμοποιούμε. Κάπως έτσι φτάνουμε να συγκρίνουμε “χαρακτηριστικά”. Ποιός δίνει περισσότερη μνήμη, σκληρό δίσκο, επιλογές παρόχου, καλώδια USB, Flash memory card, κάμερα και άλλα καλά.

Το iPhone όμως (όπως και κάθε άλλο καινοτόμο προϊόν), δεν ήταν ποτέ καλό στον ανταγωνισμό των “χαρακτηριστικών”. Έδινε μια νέα εμπειρία χρήσης και αυτό ακριβώς είναι κάτι που δεν λαμβάνεται υπόψιν και στην περίπτωση του iPad. Το πως δηλαδή μπορεί κάποιος να το χρησιμοποιεί και σε τι θα του χρησιμεύσει.

Η συσκευή απευθύνεται σε ανθρώπους πέρα από εμάς – τους “geeks”, bloggers, ή ανθρώπους που νιώθουν άνετα με την τεχνολογία και τα προϊόντα της (χωρίς να σημαίνει ότι δεν θα φανεί χρήσιμη και σε εμάς). Απευθύνεται σε ανθρώπους που δεν βάζουν τον υπολογιστή σπίτι τους γιατί είναι μεν χρήσιμος στο γραφείο, αλλά “δεν χρειάζεται να φέρνουμε τη δουλειά και στο σπίτι”. Ξέρουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι πολλοί, οι περισσότεροι.

Η βιομηχανία των υπολογιστών έκανε μέχρι τώρα πολλές προσπάθειες να προσεγγίσει την καθημερινή ζωή των ανθρώπων ό,που και να βρίσκονται, όμως τα προϊόντα που δημιούργησε (netbooks, notebooks, κλπ) ήταν σε τελική ανάλυση φτηνά και μικρά laptops – η εμπειρία όμως ήταν πάντα η ίδια. Η Apple έχει δείξει ότι ξέρει να μιλάει με τον μέσο καταναλωτή καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη εταιρεία. Με το iPad έχει δημιουργήσει μια συσκευή που εστιάζει κυρίως στην κατανάλωση ψηφιακών υπηρεσιών, όταν τα PC και τα laptops ήταν χρήσιμα κυρίως στην εργασία.

Το iPad αλλάζει την εμπειρία της χρήσης ενός υπολογιστή. Μπορεί όσα κάνει να καλύπτονται καλύτερα από το iPhone (όταν χρειάζεσαι ελευθερία κινήσεων), και απ’ το laptop όταν χρειάζεσαι επεξεργαστική ισχύ, μεγάλη οθόνη, κλπ. Όμως, ο συνδυασμός τους είναι που σκοτώνει. Είναι η μόνη ισχυρή υπολογιστική μηχανή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν κάποιος είναι αραχτός (ή ξάπλα) στον καναπέ. Μπορεί κάποιος να μοιραστεί όσα βλέπει/κάνει με τους γύρω του στο σαλόνι μεταφέροντας μια μικρή οθόνη και όχι ένα “δίφυλο” laptop. Να παίξει, να ψυχαγωγηθεί ή να διαβάσει στο κρεβάτι λίγο πριν τον ύπνο. Να το έχει μαζί του ο πατέρας στο πάρκο, την ώρα που τα παιδιά παίζουν στις κούνιες. Να παίξει η παρέα στο δωμάτιο ή την πλατεία ένα ομαδικό παιχνίδι με πλούσια γραφικά.

Η διαφορά ανάμεσα στο να σερφάρουμε στο web σκυφτοί επάνω από ένα laptop, ή να το κάνουμε ξαπλωτοί “αγγίζοντας” το (Web) με τα χέρια μας, μπορεί να μην έχει εκτιμηθεί αρκετά από τους χρήστες, όμως νομίζω ότι αυτό θα συμβεί τους επόμενους μήνες και χρόνια.

Το gaming αποκτά νέα διάσταση παντρεύοντας ιδανικά τα μοναδικά χαρακτηριστικά του iPhone (accelerator, geolocator) με την επαρκέστατη πλέον οθόνη για μια ωραία εμπειρία. Πολλοί λένε ότι το iPad είναι ο θάνατος του Kindle, εγώ όμως νομίζω ότι τη μεγαλύτερη απειλή αντιμετωπίζουν οι παιχνιδομηχανές.

Η ευκαιρία για όσους παράγουν περιεχόμενο (εταιρείες Media) είναι τρομακτική. Η χτεσινή παρουσίαση πραγματικά δεν έδειξε τίποτα σε αυτό τον τομέα, γιατί τα σπουδαία πράγματα θα έρθουν από τους ίδιους τους developers. Το ίδιο έγινε πριν 3 χρόνια: ο Steve Jobs επί σκηνής μας είχε δείξει και πάλι την ανάγνωση των New York Times στο mobile Safari, στην πορεία όμως μάθαμε να καταναλώνουμε Media μέσα από native εφαρμογές (που δημιουργούσε η κοινότητα) με πολύ πιο καινοτόμο τρόπο. Επίσης, οι δυνατότητες multitouch που έχει η συσκευή είναι σπουδαίες και δεν είδαμε καμία εφαρμογή στην παρουσίαση που να τις αξιοποιεί αρκετά καλά. Τους επόμενους μήνες όμως?

Αρκετοί υποστήριξαν – με υποτιμητική διάθεση – ότι πρόκειται απλώς για ένα μεγαλύτερο iPhone. Όμως, αυτο το “απλώς” ίσως εμπεριέχει πολλά σημαντικά πράγματα. Το iPhone έφτασε τους 70 εκατ. κατόχους μέχρι σήμερα, χάρη πρώτα απ’ όλα στην καταιγίδα καινοτομίας που είδαμε τους τελευταίους μήνες. 140.000 εφαρμογές κάθε είδους με τις πιο απίθανες ιδέες. Πιστεύω ότι θα δούμε χιλιάδες εντυπωσιακές εφαρμογές που δεν μπορούσαν να υπάρξουν στο iPhone λόγω οθόνης, και αυτές ακριβώς είναι που θα οδηγήσουν την επιτυχία του iPad.

Το περιμένω και στην Ελλάδα.

———-

Update: είδα δύο πάρα πολύ ενδιαφέροντα άρθρα σχετικά με το iPad (από Tweets του Tim O’Reilly και του Dave Winer), τα οποία και προτείνω:

Το πρώτο είναι από τον Bryce Roberts που (μέσα από ένα ενδιαφέρον σκεπτικό) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι με το iPad η Apple καθορίζει την ατζέντα του personal computing για τα επόμενα 10 χρόνια.

Το δεύτερο είναι από τον Joe Hewitt και είναι το πιο ενδιαφέρον. O Hewitt είναι αυτός που δημιούργησε την εφαρμογή του Facebook για το iPhone, το FIrebug καθώς και τα πρώτα στάδια ανάπτυξης του Firefox. Στο άρθρο εστιάζει στη νέα εμπειρία που φέρνει το iPad από δύο διαφορετικές οπτικές: του καταναλωτή και του developer. Αν και αξίζει να το διαβάσετε ολόκληρο για να φανεί το σκεπτικό του, βάζω παρακάτω λίγα quotes:

The bottom line is, many apps which were cute toys on iPhone can become full-featured power tools on the iPad, making you forget about their desktop/laptop predecessors. We just have to invent them.

…Seriously, if you’re a developer and you’re not thinking about how your app could work better on the iPad and its descendants, you deserve to get left behind. True, iPad 1.0 has a lot of limitations which make it hard to be compared to a laptop today. We’re not there yet, people, but does it really take that much imagination to see how we will get there?

…Of all the platforms I’ve developed on in my career, from the desktop to the web, iPhone OS gave me the greatest sense of empowerment, and had the highest ceiling for raising the art of UI design. Except there was one thing keeping me from reaching that ceiling: the screen was too small.

…So, in the end, what it comes down to is that iPad offers new metaphors that will let users engage with their computers with dramatically less friction. That gives me, as a developer, a sense of power and potency and creativity like no other.

Όλος ο κόσμος περιμένει σήμερα την παρουσίαση του νέου tablet της Apple, το ίδιο κι εγώ.

Ξέρω ότι πολλοί εκνευρίζονται με αυτή την υπερβολή στις προσδοκίες, το hype, τις φήμες κτλ, για μια απλή “καταναλωτική συσκευή”. Διαφωνώ. Όπως μας έχει δείξει και το πρόσφατο παρελθόν, η τεχνολογία και τα (πιο καινοτόμα από τα) προϊόντα της επιδρούν με πολύ πιο βαθύ και μόνιμο τρόπο στις ζωή μας, από ό,τι π.χ. η αλλαγή μιας κυβέρνησης ή ένα μεγάλο πολιτικό ή άλλο γεγονός.

Όπως η ζωή μας άλλαξε δραματικά μετά τη δημιουργία του Web, το ίδιο συνέβη και με την εμφάνιση τεχνολογιών ή προϊόντων που επεκτείνουν τη χρησιμότητα του – από την Amazon και τη Google, μέχρι το Twitter και το iPhone. Το Tablet φαίνεται ότι θα είναι στην ίδια σειρά καινοτόμων προϊόντων που αλλάζουν το πως εργαζόμαστε, συνεργαζόμαστε, επικοινωνούμε και πληροφορούμαστε.

Η εκπαίδευση και τα games δείχνουν ότι θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι της νέας συσκευής. Η βασικότερη πρόβλεψη μου εδώ και μέρες ήταν ότι ο Jobs θα μας παρουσιάσει ένα νέο τρόπο ανάγνωσης βιβλίων που θα έχει τη μορφή των Vooks – σε μορφή δηλαδή, multimedia εφαρμογής. Ήμουν και είμαι βέβαιος ότι αυτά θα χρησιμοποιήσει σαν demo, αν και σε μια μορφή πιο προχωρημένη από αυτή που εμφανίζεται τώρα στο website τους.

Και ο Seth Godin σήμερα ανακοινώνει ότι θέλει να είναι ο πρώτος συγγραφέας που θα παρουσιάσει ένα project για το tablet – συγκεκριμένα το διάσημο βιβλίο του “Unleashing the Ideavirus” σε μορφή Vook. Προφανώς το δουλεύει με developers που έχουν ήδη στα χέρια τους το SDK του tablet, αλλά παραπονιέται ότι θα ήθελε να καθυστερήσει η ανακοίνωση ακόμα μια ενδομάδα* για να το έχει έτοιμο ταυτόχρονα με αυτήν.

Θα είμαστε όλοι εκεί, στο real time web μέσα από livestreams, liveblogs, και το Twitter, να παρακολουθήσουμε και να σχολιάσουμε ζωντανά τη νέα σημαντική στιγμή της τεχνολογίας. Είμαι σίγουρος ότι θα αξίζει την προσοχή μας.

* Το ίδιο περίπου κι εγώ

Update: O Jason Calacanis λέει μέσα από το Twitter ότι έχει στη διάθεση του ένα Aple Tablet εδώ και 10 μέρες και δίνει αρκετά στοιχεία για αυτό, παρόλο που έχει υπογράψει NDA με την Apple.

Μόλις πριν λίγες ώρες έγινε η επίσημη παρουσίαση του νέου κινητού της Google με όνομα Nexus One. Είναι μια σπουδαία συσκευή που μας φέρνει ακόμα πιο κοντά στην εποχή του mobility. Εδώ είναι η ιστοσελίδα του από την οποία μπορεί κάποιος να παραγγείλει τη συσκευή για 529 δολ. (χωρίς σύνδεση) και να του έρθει ταχυδρομικώς στο σπίτι του – όχι πάντως στην Ελλάδα, ακόμα.

Το σημαντικότερο στοιχείο του είναι ότι η Google θέλει να το κάνει μια πραγματικά web native συσκευή. Φυσικά, δεν έχει καταφέρει να έχει την αισθητική του iPhone, αλλά είναι πολύ κοντά, και έχει πολλά τεχνικά χαρακτηριστικά που κατά περίπτωση το κάνουν ανώτερο. Το παλιό δίδυμο Nokia – (Sony) Ericsson, γίνεται πλέον Apple – Google. Και αυτό, μόνο καλό μπορεί να είναι.

Μια πολύ καλή παρουσίαση του Nexus One κάνει ο Tim O’Reilly, ενώ το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του είναι αυτό δείχνει το παρακάτω video:

Πιστεύω πάντως ότι η παρουσίαση του νέου Tablet που (αναμένεται) θα κάνει η Αpple στο τέλος του μήνα, μάλλον θα επισκιάσει το Nexus One, δείχνοντας ότι το επόμενο βήμα στο mobility δεν είναι ένα λίγο καλύτερο κινητό τηλέφωνο αλλά μια νέα φορητή συσκευή που συπληρώνει τα κινητά με υπηρεσίες τις οποίες (τα κινητά) δεν μπορούν να παρέχουν.

Για να δούμε…

Update: Ενδιαφέρουσα αναλογία. Ο Henry Blodget στο άρθρο του Hey, Apple, Wake Up — It’s Happening Again λέει ότι με την ανακοίνωση του Nexus One η Apple μπορεί να πάθει με το iPhone, ό,τι έπαθε από τη Microsoft τη δεκαετία του ’80 στους υπολογιστές.

Την ημέρα που ο Steve Jobs παρουσίαζε το iPhone (πριν από 3 χρόνια παρά λίγες μέρες) στο MacWorld, ήμουν στον υπολογιστή μου προσπαθώντας να αναμεταδώσω από αυτό το blog, όσα έβλεπα στο live streaming, και όσα διάβαζα στο live blogging που γινόταν από παριστάμενους. Ήμουν εκστασιασμένος από αυτό που έβλεπα – το design, οι δυνατότητες, το User Interface, όλα έδειχναν ότι είχαμε μπροστά μας την επόμενη γενιά των κινητών τηλεφώνων.

Στους 6 μήνες που πέρασαν μέχρι την επίσημη διάθεση του στις ΗΠΑ, άρχισα να περνώ από την αποδοχή στον προβληματισμό, για το πόσο επαναστατική συσκευή θα ήταν. Κυρίως με ενοχλούσε το hype των fanboys, η όλη δημοσιότητα και η τρέλα που επικράτησε, κάτι που συνήθως ταυτίζουμε με επιτυχημένα κόλπα του marketing, που πίσω τους όμως κρύβουν μέτρια – κατά κανόνα – προϊόντα.

Όταν ήρθε στην Ελλάδα ήμουν ακόμη σκεπτικός, κυρίως για το γεγονός ότι δεν είχε κάμερα video σε σχέση με το Nokia N95 που είχα τότε, κάτι που θα μου έλειπε πολύ. Τελικά με λίγους μήνες καθυστέρηση αποφάσισα να το αγοράσω κυρίως γιατί η προσθήκη του 3G πρόσθετε μια τεράστια δυνατότητα: Internet on the go. Λίγες μέρες μόνο μαζί του μου έδειξαν ότι χάρη στο iPhone είμαστε σε μια νέα εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας.

Με την προσθήκη του 3G το Cloud Computing απέκτησε νέα δυναμική, κάνοντας τις (120.000 σήμερα διαθέσιμες) εφαρμογές του iPhone να αποτελούν μόνο τη διεπαφή με το χρήστη, ενώ τα δεδομένα εμφανίζονται δυναμικά, σε πραγματικό χρόνο, σε όποιο σημείο βρίσκεσαι. Ουσιαστικά, το κινητό σου ξέρει πλέον τα πάντα. Και σου μεταδίδει αυτή τη γνώση εκεί που βρίσκεσαι, τη στιγμή που τη χρειάζεσαι: Η εποχή του mobility είναι προ των πυλών.

Πολλές φορές όμως, κάνουμε λάθος εκτίμηση στο που βρίσκεται η αξία (και η πραγματική κοινωνική αλλαγή) από την εμφάνιση μιας νέας τεχνολογίας. Στην περίπτωση του mobility πιστεύουμε ότι η μεγάλη αξία βρίσκεται στη δυνατότητα που έχουμε να φέρνουμε μαζί μας την πληροφορία, να είμαστε πιο μόνιμα συνδεδεμένοι μαζί της, αντί να “την αφήνουμε” στο γραφείο ή στο σπίτι (όπου βρίσκεται ο υπολογιστής). Με άλλα λόγια, μπορούμε να “εργαζόμαστε” ή ενημερωνόμαστε και εκτός γραφείου, ή να επικοινωνούμε ψηφικά με τους φίλους μας εκτός του υπολογιστή.

Όμως κατά τη γνώμη μου είναι κάτι πιο σημαντικό.

Η πραγματική αξία του mobility βρίσκεται στο γεγονός ότι μπορούμε πιο αποτελεσματικά να συνδέσουμε τoν φυσικό και τον εικονικό κόσμο. Βρίσκουμε τους εαυτούς μας σε μια κατάσταση στην οποία έχουμε πολύ μεγαλύτερη γνώση για το περιβάλλον μας, για τα πράγματα και τις συνθήκες που μας περιβάλλουν, ό,που βρισκόμαστε. Ξέρουμε περισσότερα πράγματα για τα κτίρια, τα προϊόντα, τους ανθρώπους, και κάθε αντικείμενο που συναντάμε ό,που πηγαίνουμε, και με αυτό τον τρόπο συνδεόμαστε πολύ καλύτερα με αυτά.

Όπως πολύ σωστά λέει ο Jeff Jarvis

Κάθε διεύθυνση, κάθε κτίριο, κάθε επιχείρηση, έχει μια ιστορία να πει. Δες τον κόσμο σου με αυτά τα μάτια: δες ένα εστιατόριο και σκέψου όλες τις πληροφορίες γύρω από αυτό – το μενού του, τις κριτικές των πελατών του, τις συνταγές του, τις τιμές του, τα υλικά που χρησιμοποιεί, τους προμηθευτές του (και πόσο μακρυά βρίσκονται, αν σε ενδιαφέρει), τις κρατήσεις του, ποιός έχει περάσει από εκεί, ποιούς από αυτούς γνωρίζουμε, ποιά προβλήματα είχε με το υγειονομικό, την αγορανομία, ή άλλες αρχές, , φωτογραφίες από το εσωτερικό του, λίστες κρασιών, την ιστορία του κτιρίου του, τις προσφορές του, και χίλια δυο άλλα.

Και μετά σκέψου πως μπορείς να συμπληρώσεις αυτή την πληροφορία με δικές σου σκέψεις, κριτικές, βαθμολογία, φωτογραφίες, videos check-ins με εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης, και πολλές άλλες συνεισφορές σε περιεχόμενο

…και συμπληρώνω, όλα αυτά τη στιγμή που είσαι εκεί, όχι πηγαίνοντας πρώτα στον υπολογιστή του σπιτιού ή του γραφείου σου.

Η “μίξη” πραγματικού και εικονικού κόσμου γίνεται ακόμα πιο προφανής με την εμφάνιση της Επαυξημένης Πραγματικότητας (Augmented Reality) που ξεκινά μια νέα διαδορμή καινοτομίας και δημιουργικότητας, στην προσπάθεια να αποκτήσουμε περισσότερη γνώση για το περιβάλλον μας.

Είναι φυσικό ότι μια εταιρεία σαν τη Google δεν θα έμενε αδιάφορη μπροστά στην απίστευτη δυναμική του mobility. Αφού πρώτα δημιούργησε το δικό της λειτουργικό για κινητά επόμενης γενιάς, αποφάσισε ότι πρέπει να διαθέσει το δικό της κινητό τηλέφωνο με αυτό το λειτουργικό.

Και αυτή είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα κίνηση, καθώς η Google ήταν μέχρι τώρα μια εταιρεία που πωλούσε υπηρεσίες αποκλειστικά μέσα από την ανάπτυξη λογισμικού, ή το λογισμικό της αποτελούσε την πλατφόρμα για ανάπτυξη υπηρεσιών από τρίτους. Τώρα δείχνει να ενστερνίζεται τη λογική του Steve Jobs ότι, “δεν μπορείς να είσαι σοβαρός με το λογισμικό που κατασκευάζεις, αν δεν κατασκευάζεις και το hardware που θα το υπηρετεί” (ή κάπως έτσι).

Την ίδια όμως στιγμή, η Apple δείχνει ότι κάνει και πάλι το ένα βήμα πιο μπροστά. Έχουν φουντώσει η φήμες ότι σε λίγες μέρες (προς το τέλος Ιανουαρίου) η Apple θα ανακοινώσει τη διάθεση ενός tablet PC. Μια κίνηση αυτοπεποίθησης τη στιγμή που όλοι όσοι έχουν προσπαθήσει να εισάγουν μια τέτοια συσκευή στην αγορά έχουν αποτύχει οικτρά (συμπεριλαμβανομένης και της Microsoft).

Οι φήμες αυτές έχουν εξάψει τη φαντασία όλων, οι οποίοι προσπαθούν να φανταστούν πως μπορεί να είναι μια τέτοια συσκευή, με δεδομένες τις εξαιρετικά υψηλές προδιαγραφές που θέτει η Apple όταν αποφασίζει να βγάλει κάτι στην αγορά. Έχω μάλιστα την πεποίθηση ότι το video που δείξαμε τις προάλλες για το tablet του Sports Illustrated (σχετικά με το μέλλον της εκδοτικής βιομηχανίας) αφορά στο tablet PC της Apple (το οποίο από ό,τι φαίνεται θα ονομάζεται iSlate)

(Το παρακάτω video είναι ένα από τα εκατοντάδες που δημιουργούν ιδιώτες οι οποίοι προσπαθούν να “προβλέψουν” το πως θα είναι και θα λειτουργεί το tablet της Apple)

Η γνώμη μου είναι ότι και με τη νέα αυτή συσκευή η Apple θα γίνει ο ηγέτης της δεκαετίας του mobility (η οποία μόλις αρχίζει – αν και είναι λάθος να κάνεις προβλέψεις με βάθος δεκαετίας, ειδικά στην τεχνολογία) παρά τον ισχυρό ανταγωνισμό που θα έχει από τη Google σε αυτό το πεδίο. Με το iPhone έδειξε ότι στο μέλλον, η σχέση μας με τους υπολογιστές θα γίνεται μέσω των οθονών αφής, όπως ακριβώς μας το περιέγραφαν εδώ και χρόνια οι (καλές) ταινίες επιστημονικής φαντασίας (όσοι έχετε δει το Avatar θα συμφωνείτε).

Με το iSlate η Apple θα δώσει νέα ώθηση στις οθόνες αφής, οι οποίες εξυπηρετούν συσκευές που λειτουργούν σαν ζωντανοί οργανισμοί και αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον (θυμηθείτε ότι το iphone ξέρει σε ποιό γεωγραφικό σημείο βρισκόμαστε, έχει αίσθηση του προσανατολισμού και της βαρύτητας, αντιλαμβάνεται την αίσθηση του αέρα όταν φυσάμε στο μικρόφωνο του, “βλέπει” μέσα από την κάμερα), και είναι μόνιμα συνδεδεμένες με το cloud computing “γνωρίζοντας τα πάντα”.

Όπως λέει ο MG Siegler στο TechCrunch

Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς δεν καταλαβαίνουν τη γοητεία ενός υπολογιστή tablet ακριβώς επειδή όσοι προσπάθησαν μέχρι τώρα τα έκαναν θάλασσα. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο εγώ δεν καταλάβαινα το iPhone στην αρχή.

…Η ιδέα να αγοράσω κινητό σε μια τέτοια τιμή μου φαινόταν εξωφρενικό. Αλλά μέσα σε δευτερόλεπτα χρήσης του, μπορούσα να καταλάβω ότι η Apple είχε δημιουργήσει κάτι εντελώς διαφορετικό. Δεν ήταν ένα απλό κινητό. Άλλαζε την ίδια την έννοια (του κινητού). Και επειδή δεν υπάρχουν απόλυτες αλήθειες στον κόσμο της τεχνολογίας, βάζω στοίχημα ότι το tablet της Apple θα κάνει το ίδιο.

Κι εγώ επίσης