Αναγκάζομαι κι εγώ να “διακόψω τη θερινή μου ραστώνη”, όπως έκανε και ο Πέτρος Τατούλης για να γράψει τη δική του άποψη για τη λογοκρισία κατά του Κώστα Γαβρά.
Ο βουλευτής Αρκαδίας στο σχόλιο του, αφού συμφωνεί ότι
η αυθαίρετη επέμβαση σε οποιοδήποτε καλλιτεχνικό ή πνευματικό έργο χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του δημιουργού είναι δείγμα αυταρχισμού και πρέπει να καταδικάζεται
μας εξηγεί ότι επί της ουσίας είμαστε απλώς ανενημέρωτοι για το πόσο καλό έκαναν οι Χριστιανοί στο ναό του Παρθενώνα. Μας λέει λοιπόν:
Η έκθεση (σσ. του Μουσείου) σταματάει στα ρωμαϊκά χρόνια. Οι επισκέπτες λοιπόν δεν μπορούν να ξέρουν ότι οι χριστιανοί όχι μόνο σεβάστηκαν την ιερότητα του Παρθενώνα, αλλά και τον λειτουργούσαν ως εκκλησία, που αργότερα ονομάστηκε Παναγία η Αθηνιώτισσα. Η νέα χρήση έσωσε το ναό, τουλάχιστον μέχρι την έκρηξη του Μοροζίνι το1687. Για να μετατρέψουν τον αρχαίο ναό σε εκκλησία, οι πρώτοι χριστιανοί έκαναν κάποιες μετατροπές. Ήταν φυσικό.
Mα και βέβαια είναι φυσικό. Έτσι σώζουμε την ιστορική κληρονομιά ενός τόπου. Μετατρέπουμε τους αρχαίους ναούς σε σύγχρονες εκκλησίες και καθαρίζουμε – πάντα με τις απαραίτητες τεχνικές “μετατροπές”.
Το ερώτημα είναι, γιατί δεν ευχαριστήσαμε ποτέ τους Τούρκους όταν μετέτρεψαν την Αγία Σοφιά σε τζαμί σώζοντας την έτσι από την καταστροφή? Γιατί είμαστε τόσο αγνώμονες για την ιστορική προσφορά τους στη θρησκευτική μας κληρονομιά? Και γιατί δεν τους ζητάμε να πάψουν να τη χρησιμοποιούν ως μουσείο, και να την επαναφέρουν σε τζαμί, ως δείγμα “σεβασμού της ιερότητας του χώρου”?
Το θέμα πλέον εξελίσσεται σε ιλαρό, όσο οι υποστηρικτές του “Ελληνοχριστιανικού πολιτισμού” θέλουν να μας πείσουν για τα απίστευτα.
Το αστείο σε τέτοιες υποθέσεις είναι όμως ότι, όσο οι διάφοροι Παντερμαλήδες προσπαθούν να στηρίξουν τα αστήρικτα, τόσο μας σπρώχνουν σε νέες περιοχές γνώσης τις οποίες δεν θα εξερευνούσαμε χωρίς τη δική τους “βοήθεια”.
Για παράδειγμα, ίσως να μην έδινα μεγάλη βάση στο post που είδα σήμερα στο blog του O’Reilly για ένα σημαντικό επιστημονικό επίτευγμα που αφορά επίσης εγκλήματα των χριστιανών κατά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων και επιστημόνων. Αυτή τη φορά του Αρχιμήδη.
Το πολύ σημαντικό έργο του Αρχιμήδη δεν ήταν καταγεγραμένο μέχρι τον 10 αιώνα, οπότε και κάποιοι ανώνυμοι κατάφεραν να το καταγράψουν σε ένα χειρόγραφο σε περγαμηνή, που φέρει τον τίτλο “το Παλίμψηστο του Αρχιμήδη“.
Γιατί παλίμψηστο? Γιατί τον 12ο αιώνα οι Χριστιανοί της εποχής χάλασαν το δέσιμο του εγγράφου, το έπλυναν και χώρισαν το κάθε φύλο του στα δύο ώστε να μπορούν εκεί πάνω να γράψουν τις εκκλησιαστικές ψαλμωδίες της λειτουργίας των εκκλησιών. Το κείμενο με το έργο του Αρχιμήδη σβήστηκε για να γραφτεί το κείμενο των εκκλησιαστικών λειτουργιών, αλλά ευτυχώς όχι απόλυτα. Τα δέκα τελευταία χρόνια επιστήμονες κατάφεραν να επαναφέρουν το κείμενο με το έργο του Αρχιμήδη σε αναγνώσιμη μορφή, χρησιμοποιώντας ένα συνδυασμό από τεχνολογίες ultraviolet, infrared, και ακτίνες Χ.
Όλο το έργο για τη σωτηρία του Παλίμψηστου του Αρχιμήδη έχει τη δική του ιστοσελίδα και είναι ένα πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα.
Ελπίζω ότι αυτοί που – άμεσα ή έμμεσα – δικαιολογούν τις Παντερμαλίδειες λογοκρισίες, ή προσπαθούν να μας πείσουν για την διαχρονική ενότητα του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού με το Χριστιανικό ιδεώδες, θα καταλάβουν κάποια στιγμή ότι πρέπει να μαζευτούν λίγο πριν συνεχίσουμε να ανακαλύπτουμε και άλλα Παλίμψηστα εγκλήματα κατά του ανθρώπινου πνεύματος…
August 6th, 2009 at 14:20
Νίκο, ενώ συμφωνώ με το πνεύμα σου, το παράδειγμα του παλίμψηστου είναι ατυχές: παλίμψηστα υπάρχουν πολλά κι ήταν κοινή πρακτική στο μεσαίωνα λόγω της ακρίβειας του υλικού. Η ‘καταστροφή’ δεν έχει σχέση με το ότι ο Αρχιμήδης ήταν αρχαίος κι αυτοί δεν θέλαν τον ειδολωλάτρη σώνει και καλά. Γιατί, μην ξεχνάμε, ότι οι χριστιανοί (αντι)γραφείς στα μοναστήρια είναι αυτοί που έσωσαν τα αρχαία κείμενα.
Καλή συνέχεια διακοπών.
.-= nikan´s last blog ..Κάποιος ροκάνισε το τρωκτικό =-.
August 6th, 2009 at 14:47
Νίκο μου, πουθενά δεν ισχυρίστηκα ότι απλώς ήθελαν να καταστρέψουν το έργο ενός ειδωλολάτρη. Ισχυρίζομαι ότι γιαυτούς το έργο αυτό ήταν τόσο ασήμαντο, ώστε άξιζε να το καταστρέψουν για να γράψουν εκεί τις ψαλμωδίες τους.
Δεν είναι αρκετό?
Επίσης, ακριβώς ίδιο είναι και το πνεύμα Τατούλη: δεν έκαναν καταστροφές σε ειδωλολατρικά έργα. Απλώς, “μετατροπές” στο ναό προκειμένου να γίνει χριστιανικός. Το βρίσκεις αποδεκτό ως λογική?
August 6th, 2009 at 14:57
Noμίζω πως οποιαδήποτε έννοια ή ονομασία (βλ. Χριστιανοί), χρησιμοποιείται ισοπεδωτικά και άνευ διάκρισης ή κριτηρίων είναι το λιγότερο αντιεπιστημονική, θολή και συνθηματολογική.
.-= GB´s last blog ..H άχαρη ακαμψία =-.
August 6th, 2009 at 15:01
nikan
Το παράδειγμα του Αρχιμήδη που έφερε ο Δρανδάκης δεν είναι καθόλου άσχετο. Αυτό που λέει ο Δρανδάκης είναι ότι αν δεν σβηνόταν ο Αρχιμήδης για να γραφούν ψαλμωδίες, η ανθρωπότητα πιθανόν να είχε κάνει γρηγορότερα βήματα στην επιστήμη.
Και όντως, το ευτύχημα είναι ότι έχουν διασωθεί πολλά κείμενα της αρχαίας γραμματείας από τους μοναχούς, αλλά τα περισσότερα διασώθηκαν λόγω φιλολογικού και φιλοσοφικού ενδιαφέροντος. Τα λιγότερο σωζόμενα είναι τα επιστημονικά κείμενα επειδή η επιστημονική τους αξία ήταν σχεδόν αδύνατο να εκτιμηθεί από ανθρώπους που δεν είχαν την ανάλογη παιδεία.
Λάβετε υπόψη όμως πως στις βιβλιοθήκες του Αγίου Όρους κρύβονται ακόμα πολλοί θησαυροί, που δεν θα περιμένουν μάλλον την ίδια τύχη με το παλίμψηστο του Αρχιμήδη, γιατί είναι γνωστή η μανία των καλόγερων στο να κρατούν απόρρητες, μακριά κι από τα μάτια των επιστημόνων, τις “ιδιοκτησίες” τους.
ΥΓ Ευχαριστώ Νίκο για την παραπομπή.
.-= JustAnotherGoneOff´s last blog ..Ο Σαλί Μπερίσα είναι ΣΥΡΙΖΑ. Τέλος. =-.
August 6th, 2009 at 15:06
@ nikan θα διαφωνήσω εν μέρει μαζί σου. Οντως οι περγαμηνές ήταν ακριβές και τις χρησιμοποιούσαν για επανεγγραφή, αλλά το τι διέγραφαν για τη νέα χρήση δείχνει και την αξιολόγηση που γινόταν νομίζω. Σίγουρα τα πράγματα δεν είναι μαύρο άσπρο, αλλά… αν το ψάξεις λίγο θα δεις ότι δεν είναι και τόσο κοντά στην πραγματικότητα αυτό που αναφέρεις.
@ Ν. Δρανδάκη πολύ χαίρομαι που εγκατέλειψες τη θερινή ραστώνη για τη συγγραφή αυτού του κειμένου.
August 6th, 2009 at 15:08
@ nikan Ενώ έγραφα (καθυστερώντας για διάφορους λόγους) παράλληλα σου απαντούσε και ο Δρανδάκης και βλέπω ότι συμφωνούμε ως προς την αξιολόγηση του έργου που διέγραφαν
Αυτό κατάλαβα κι εγώ από το ποστ.
August 6th, 2009 at 15:27
Παιδιά, δεν είναι έτσι απλά τα πράγματα: ο Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (=παπάς με όλα τα αρνητικά connotations του εδώ πνεύματος) το 800+ έκανε την πρώτη μεγαλύτερη συλλογή και διαφύλαξη των κειμένων της αρχαιότητας. Χωρίς αυτόν θα ξέραμε πιθανώς ελάχιστα. Στην άλλη άκρη της βυζαντινής περιόδου, στα μέσα του του 15ου αιώνα, ένας άλλος παπάς, ο καρδινάλιος Βησσαρίων, ορθόδοξος αρχικά κι έπειτα καθολικός, συνέλεξε μια τεράστια βιβλιοθήκη αρχαίων κειμένων που βασικά μετέφερε από το χαμένο πια Βυζάντιο στην Ρώμη,και που μαζί με τα κείμενα που μεταφράστηκαν από Άραβες, συνέβαλε στην Αναγέννηση. Αυτά δεν είναι κρίσεις μου. Τα λένε όλα τα βιβλία που μιλάνε για το θέμα την διατήρησης της Ελληνικής γραμματείας.
Ειναι όμως αντιπαραδείγματα τεράστιου μεγέθους σε σχέση με το ένα παλλίμψηστο του Αρχιμήδη. Συνεπώς, δεν αρκεί ένα παράδειγμα για να γενικεύσουμε σε συμπέρασμα ακόμα, κι αν, να δεχτώ κι αυτό, η διαγραφή του Αρχιμήδη έγινε από κακή πρόθεση και μόνο.
.-= nikan´s last blog ..Κάποιος ροκάνισε το τρωκτικό =-.
August 6th, 2009 at 15:42
@ nikan Εχεις δίκιο για τον Φώτιο και μόλις διάβαζα σχετικά, αλλά μην ξεχνάς ότι κυρίως κατέγραφαν ό,τι τους ήταν χρήσιμο για τον πόλεμο των αιρέσεων και όχι απλά ως θαυμαστές ενός διαφορετικού πολιτισμού ή επειδή ήθελαν να σώσουν τα “επιστημονικά” επιτεύγματά του.
August 6th, 2009 at 16:03
Nίκο, έχεις κάνει νομίζω μια πολύ βασική παρανόηση. Δεν σκοπεύω να κάνω (ούτε και οι υπολοιποι επικριτές της λογοκρισίας Γαβρά φαντάζομαι) καμία “γενίκευση”. Όλοι συμφωνούμε για την προσφορά πολλών, εντός ή εκτός της εκκλησίας.
Προσπαθούμε να κατοχυρώσουμε το δικαίωμα της άποψης που λέει ότι υπήρξαν ΚΑΙ εγκλήματα από την πλευρά ανθρώπων της εκκλησίας. Και αυτά τα εγκλήματα πρέπει να καταγραφούν με απόλυτη καθαρότητα. Η “άλλη πλευρά” πιστεύει ότι μπορεί να αποσιωπήσει αυτή την άποψη, με εγχειρήματα τύπου Παντερμαλή – Γαβρά.
Και αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό.
August 6th, 2009 at 16:26
Νίκο, ξεκίνησα το σχόλιο λέγοντας ότι συμφωνώ με το πνεύμα σου. Το παράδειγμα θεώρησα ατυχές. Αν ψάχνεις για εγκλήματα της εκκλησίας, δες την περίπτωση της νεοπλατωνικής φιλοσόφου Υπατίας, που το Αλεξανδρινό πλήθος υπό την καθοδήγηση του (αγίου νομίζω) Κύριλλου, την κατακρεούργησε.
@coolplatanos όχι, δεν κατέγραφαν μόνο αυτά. Κρατάγαν πολλά ακόμα κι αν δεν συμφωνούσαν. Απλά τότε δεν υπήρχε wikileaks για να τα μάθει ο κόσμος κι έτσι ήταν εκ του ασφαλούς.
.-= nikan´s last blog ..Κάποιος ροκάνισε το τρωκτικό =-.
August 6th, 2009 at 17:06
@ nikan είπα “κυρίως” κατέγραφαν αυτά, όχι “μόνο”. Γέλασα με τα wikileaks… Κοίτα, το θετικό είναι ότι η ζωή είναι μία διαλεκτική διαδικασία θέλουμε δεν θέλουμε. Δημιουργούνται “διάλογοι” ανάμεσα στους διαφορετικούς πολιτισμούς όταν υπάρχει “ιδεολογικός πόλεμος” και ανάγκη επιχειρημάτων αφενός και πολιτιστικών δανείων για επικράτηση του καινούργιου. Ετσι αναγκαστικά περισώζονται πολλά, ευτυχώς!
Για την Υπατία έχει γυρισθεί ταινία (τίτλος Agora) με ευρωπαϊκά κεφάλαια και θα προβληθεί στις αίθουσες νομίζω το Δεκέμβρη. Σχετικό λινκ. Για να δούμε αν θα αξίζει τα λεφτά της. Πάντως παρά το ότι ο σκηνοθέτης δηλώνει ότι δεν είναι αντιχριστιανική προβλέπω πορείες πάλι με σταυρούς…
August 10th, 2009 at 00:05
@coolplatanos πολύ ενδιαφέρουσα πληροφορία για την ταινία.
August 16th, 2009 at 11:31
Με γνωστή την θέση μου για τον αρνητικό κ συχνά αντικοινωνικό ρόλο που έχει διαδραματίσει κ συνεχίζει να διαδραματίζει ο θεσμός της θρησκείας, συμφωνώ με το πνεύμα του άρθρου κ την “αναλογία” που προσέφερε ο Ν. Δρανδάκης με το παράδειγμα του.
Η θερινή ραστώνη είναι δημιουργική για τα ανήσυχα πνεύματα…
.-= fbobolas´s last blog ..Αυθάδη ερωτήματα εν μέσω θερινής ραστώνης… =-.