Το μοντέλο λειτουργεί όπως στα καροτσάκια του σούπερ μάρκετ. Δίνεις λεφτά για να το πάρεις, το χρησιμοποιείς, και όταν το επιστρέφεις παίρνεις πίσω τα λεφτά σου. Στην πόλη του Μεξικό – μια πόλη που έχει ταυτίσει το όνομά της με τη ρύπανση – το χρησιμοποιούν για να μοιράζονται ποδήλατα.
Πρόκειται για το πρόγραμμα Mejor En Bici (Καλύτερα με Ποδήλατο) μέσα από το οποίο έχουν τοποθετήσει σε επιλεγμένα σημεία στην πόλη του Μεξικό πανέμορφα χρωματιστά πρωτότυπα ποδήλατα. Για να μπορεί κάποιος να τα χρησιμοποιήσει, πρέπει να κάνει μια απλή εγγραφή στο πρόγραμμα, και να καταθέσει 200 pesos (15 Ευρώ περίπου), τα οποία του επιστρέφονται όταν επιστρέφει το ποδήλατο.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από ιδιωτκά κεφάλαια, και είναι το ιδανικό συμπλήρωμα στις πρωτοβουλίες του Δήμου να δημιουργήσει 200 χιλιόμετρα διαδρομών αποκλειστικά για ποδήλατα μέχρι το 2012.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ακούγεται το μοντέλο του bike sharing. Στην Ευρώπη, τέτοια προγράμματα τρέχουν εδώ και καιρό (δείτε το χάρτη να μου πείτε ποιά χώρα βροντοφωνάζει με την απουσία της).
Το πιο εντυπωσιακό ίσως από όλα τα προγράμματα είναι το velib – το bike sharing πρόγραμμα του Παρισιού με πάνω από 20.000 ποδήλατα να είναι διαθέσιμα, και 3 εκατ. συνδρομητές να έχουν γλυτώσει πάνω από 10 εκατ. χιλιόμετρα διαδρομών με αυτοκίνητα (το video παρακάτω είναι από αυτό το πρόγραμμα).
Όμως εμένα μου αρέσουν πολύ αυτά τα χρωματιστά ποδήλατα του Μέξικο. Κυκλοφορώντας δημιουργούν πολύ έντονα viral στοιχεία που κάνουν τους περαστικούς να αναρωτιούνται πως θα το καβαλήσουν κι αυτοί για να ξεχωρίσουν. Είμαι σίγουρος ότι θα άρεσε πολύ αυτή η υλοποίηση στον Seth Godin που στο Unleashing the Ideavirus έγραφε ότι ακριβώς αυτά τα χαρατηριστικά έλειπαν από το Toyota Prius για να γίνει ένας ιός που θα μπολιάσει πολύ γρήγορα τι κοινωνίες (θυμίζω ότι το έγραψε το 2000).
Το θέμα είναι πως θα ξεκινήσει ένα τέτοιο πρόγραμμα στην Αθήνα (αλλά και άλλες πόλεις). Ίσως να μην πρέπει να περιμένουμε πλέον τους (βλαχο)δήμαρχους να ευαισθητοποιηθούν και να τρέξουν τέτοια προγράμματα.
Το παράδειγμα του Μέξικο είναι καλό. Ιδιωτικά κεφάλαια. Εταιρείες χρηματοδοτούν το πρόγραμμα και σε αντάλλαγμα εισπράττουν διαφήμιση και, το πιο σημαντικό, ενισχυμένο κοινωνικό προφίλ και ενίσχυση του brand τους. Πως θα μπορούσαν να συντονιστούν κοινωνικές ομάδες που ενδιαφέρονται για τέτοια προγράμματα με ιδιωτικά κεφάλαια?
ΥΓ: Δείτε και ένα Ελληνικό blog για ποδηλάτες και τη διάδοση της ιδέας να χρησιμοποιούμε ποδήλατα στις πόλεις.
ΥΓ2: Η βασική είδηση από το Treehuger. Η επέκταση, δική μου 
July 19th, 2008 at 14:43
exw sizitisei polles fores to thema twn podilatwn me filous. Gia arxh prepei to kratos na kanei podilatodromous…den kserw kata poso mia idiotiki protovoulia borei na tous kanei.
Meta pistevw oti me tis apostaseis alla kyrios thn morfologia tis athinas (poles anifores ktl ktl) se syndiasmo me tis thermokrasies ton perissotero kairo ( >20-22 vathmwn) einai diskolo na ginei ylopoihthei afth h idea se tetoia ektash opws px sthn aglia h sto parisi h sthn olandia.
Makari na vgw pseftis giati einai katapliktikh eikona k poly leitourgiko gia mikres apostaseis.
July 19th, 2008 at 16:05
Εγώ αν και χρόνια Mountain biker τώρα τελευταία πήρα ένα Dahon – σπαστό για την πολή
Εχουν εξαγγελθεί ποδηλατόδρομοι αλλά ξέρουμε τι θα πει εξαγγελία…
Ας είναι καλά οι Ποδηλάτες που βοήθησαν τα μέγιστα και πλέον βλέπουμε ποδήλατα στη μίζερη Αθήνα
July 20th, 2008 at 01:27
Κι όμως υπάρχει ένας Δήμος που ξεκίνησε εδώ και μερικούς μήνες μια προσπάθεια διάθεσης δημοτικών ποδηλάτων, ο Δήμος Ρεθύμνου. Προς το παρόν έχουν τοποθετηθεί 4 σταντ με καμιά δεκαριά ποδήλατα το καθένα, περιμετρικά και μέσα στην παλιά πόλη. Το σύστημα έχει αρκετά προβλήματα (για να μην πω ότι υπολειτουργεί), υπάρχουν όμως αρκετοί που τα χρησιμοποιούν. Απαιτείται μονάχα ταυτότητα για να εφοδιαστεί κανείς με μια ειδική κάρτα που χρησιμοποιεί εφεξής (δωρεάν).
Ελπίζω πως με λίγη καλή θέληση και από την πολιτεία θα μπορέσει να δουλέψει σύντομα αρκετά καλύτερα.
July 20th, 2008 at 12:55
εξαιρετικό post, ο χάρτης πραγματικά βγάζει μάτια. Ωστόσο, αυτό που με προβληματίζει ως προς τη χρήση ποδηλάτου στην Αθήνα (ή και στη χώρα γενικότερα), δεν είναι τόσο το ανάγλυφο (aka non flat) αλλά ο συνδυασμός απουσίας σχετικών χώρων στου δρόμου μαζί και απουσίας σεβασμού προς τους ιδιοκτήτες δίτροχων από τους οδηγούς οχημάτων με περισσότερους τροχούς. Αν δεν μπορείς να αισθανθείς ασφαλής ήδη με μηχανοκίνητο δίτροχο, πως θα επιβιώσεις με ποδήλατο; Ϊσως βέβαια ο μόνος τρόπος να αλλάξει αυτό είναι πρώτα απ’όλα η αύξηση του αριθμού των ποδηλάτν, σε κάθε περίπτωση οι μεταξύ των πρώτων που θα ποδηλατούν αξίζουν το σεβασμό μας.
July 21st, 2008 at 17:40
Πάντως όταν είχα πάει Γιάνεννα είχα πάρει δημοτικό ποδηλατάκι δεν θυμάμαι αν είχα δώσει ψιλά για ανταλλαγή ή μου το είχαν δώσει απλώς με ταυτότητα… (όχι δικιά μου της φίλης μου που τα δανείστηκε στο όνομα της) Απλώς εμείς δεν το φωνάζουμε τόσο πολύ
July 22nd, 2008 at 17:11
@george tziralis λογικοί οι προβληματισμοί σου. It takes 2 to tango
Παρόλα αυτά, πιστεύω ότι μας λείπει κυρίως η αναζήτηση σοβαρών λύσεων. Δεν έχυν αναπτυχθεί ακόμα οι κοινωνικές δυνάμεις που θα πιέσουν και θα βοηθήσουν να δούμε τέτοιες προσπάθειες να υλοποιούνται.
@karpidis δεν είμαι σίγουρος ότι το μόνο που μας λείπει είναι να “το φωνάξουμε”. Σημασία πάντα δεν έχει να κάνεις κάποια προσπάθεια, αλλά και πως την κάνεις, πως την επικοινωνείς, πως δίνεις ένα ουσιαστικότερο νόημα ώστε να το αγαπήσει το κοινό σου.
Εγώ όσες φορές έχω πάει στα Γιάννινα (περαστικός, για λίγο ή για μία μέρα το πολύ) δεν αντιλήφθηκα κάτι τέτοιο – μάλλον θα υπάρχει για να το λες.
Το τι ποδήλατα θα έχεις διάθεσιμα, πως δείχνουν, σε ποιά σημεία της πόλης τα τοποθετείς, πως κάνεις τη γενικότερη επιοινωνία της προσπάθειας, πως δημιουργείς συναισθηματικό δέσιμο με αυτή την προσπάθεια, είναι πολύ σημαντικά στοιχεία.
Θα μπορούσα βάσιμα να υποθέσω ότι μια πρωτοβουλία που μοίραζε κάποια παλιά χαλασμένα ποδήλατα, τοποθετημένα σε 1 μόνο απόμακρο σημείο της πόλης, με μια ταμπέλα γραμμένη στο χέρι, δεν είναι αυτό που θα χρειαζόταν ώστε να πεις ότι αξίζει τον κόπο να το κάνουμε και να το διαδώσουμε.
Ίσως πάλι, η προσπάθεια που αναφέρεις να είναι πολύ αξιόλογη και εγώ απλά δεν την είδα. Καλό θα είναι τότε να την “φωνάξουμε” και κυρίως, να τη βάλουμε στο χάρτη από πάνω.