Προχθές άκουγα την εβδομαδιαία εκπομπή που κάνει ο Μίμης Ανδρουλάκης στον ALPHA Radio με τίτλο “ο Επισκέπτης της Παρασκευής” – δεν την χάνω ποτέ. Σε αυτό το επεισόδιο ο Μίμης είχε ένα από τα ξεσπάσματα που συνηθίζει κατά καιρούς απέναντι στην υποκρισία που βλέπει στην Ελληνική πολιτική σκηνή.
Αυτή τη φορά η οργή του αφορούσε το γεγονός ότι η Ελληνική κοινωνία (μαζί με τις υπόλοιπες όλου του Δυτικού κόσμου) δείχνει να βυθίζεται με ταχύτατους ρυθμούς στην καταστροφή – όχι απλώς σε μια οικονομική κρίση -, και η πολιτική μας “ηγεσία” συνεχίζει να παίζει τα συνήθη της παιχνιδάκια. Τα μηνύματα που έρχονται κάθε μέρα από παντού είναι απίστευτα άσχημα και εμείς κινούμαστε στη συνήθη εκλογολογία – (ίσως όχι τόσο) άσχετο, αλλά μόλις τώρα μάλιστα είδα ότι η κρατική τηλεόραση άρχισε το επαναλανσάρισμα του Γιώργου Βουλγαράκη μέσω της εκπομπής PRESS.
Αυτά είναι τα προβλήματα των Media και της κεντρικής πολιτικής σκηνής: πότε θα γίνουν εκλογές, πότε θα προλάβουν να λανσαριστούν οι συνήθεις υποψήφιοι, και μεσα σε όλα αυτά, πότε θα προλάβουν οι διάφορες πολιτικές κινήσεις που εξυφαίνονται να εμφανιστούν και αυτές. Κινήσεις που δεν ασχολούνται με το πως θα σωθούμε από το τσουνάμι που έρχεται, ούτε πως θα δώσουμε απαντήσεις στα τεράστια νέα ζητήματα που ανοίγονται μπροστά μας, αλλά πως θα λανσαριστούν “έμπειροι” πολιτικοί που έμειναν εκτός συστήματος για οποιοδήποτε λόγο.
“Έκοψα” ένα μικρό κομμάτι απο την εκπομπή που είναι ενδεικτικό της οργής του Ανδρουλάκη την οποία συμμερίζομαι – κυρίως στο κομμάτι που αναφέρεται στην “παγίδα της πείρας” η οποία μας κάνει να αναπαράγουμε τα ίδια πρόσωπα που συμμετείχαν στο σύστημα που καταρρέει, ενώ δεν έχουν πλέον ΚΑΜΙΑ απάντηση για τις προκλήσεις του 21ου αιώνα.
…δεν μπορείς Μπάμπη κανένα σοβαρό θέμα να λύσεις σήμερα χωρίς ρήξεις.
Και είναι προφανές ότι ούτε στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ (στο οποίο συμμετέχει), δεν βλέπει τη διέξοδο από αυτό το πηγάδι. Η δήλωση του “Η νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές είναι αναγκαία, αλλά όχι και η ικανή συνθήκη για την έξοδο από την κρίση” λέει πολλά, ενώ από τα κείμενα και τις συνεντεύξεις του είναι εμφανές πως δεν θεωρεί μια εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ αναγκαστικά ως λύση στο επερχόμενο πρόβλημα.
Το 1909
Ο Μίμης στο παραπάνω αποσπάσμα λέει ότι χρειαζόμαστε ένα “νέο 1909″ εννοώντας ότι χρειάζεται ένα νέο κίνημα στο Γουδί (φαντάζομαι). Παρόλα αυτά, η προτροπή που κάνει στην εκπομπή είναι μια επανάσταση “από τα πάνω”. Τι σημαίνει “από τα πάνω”; Προφανώς εννοεί από ανθρώπους που βρίσκονται στο υπάρχον πολιτικό δυναμικό, τη στιγμή που ο ίδιος δηλώνει ότι “απο κάτω” η Ελλάδα δεν διαθέτει πολιτικό δυναμικό που να μπορεί να αναδειχθεί.
Πως ταιριάζουν όμως τα δύο; Πως μπορεί το νέο 1909 να γίνει από τα πάνω και ταυτόχρονα να αποφύγουμε την “παγίδα της εμπειρίας” ή των “μικρών νικών” που αναφέρει στη συνέντευξη του στον Τ. Παπά;
Η γνώμη που σχηματίζω σταδιακά (δεν ήμουν σε αυτή την άποψη πριν λίγο διάστημα) είναι ότι το εν δυνάμει πολιτικό δυναμικό δεν μας λείπει. Αυτό που λείπει είναι ένας χαμηλός δείκτης απόστασης ισχύος στο πολιτικό μας δυναμικό.
Ο Δείκτης Απόστασης Ισχύος
Έμαθα για την ύπαρξη του δείκτη αυτού (PDI) στο εξαιρετικό βιβλίο του Malcolm Gladwell με τίτλο Outliers (αναφέρθηκα παλιότερα). Εκεί ο Gladwell αφιερώνει ένα κεφάλαιο στο ρόλο που παίζουν οι πολιτισμικές μας καταβολές σε (φαινομενικά) μικρά πράγματα που δεν είναι εμφανής ο ρόλος τους.
Εξετάζει μια σειρά από αεροπορικά ατυχήματα για να βγάλει το συμπέρασμα ότι τα λάθη των πιλότων οφείλονται, όχι σε τυχαία γεγονότα αλλά, στις πολιτισμικές καταβολές των λαών που ανήκουν (συγκεκριμένα στα παραδείγματα Κορεάτες και Κολομβιανοί). Ο Gladwell αναφέρει την έρευνα του σημαντικού Ολλανδού συγγραφέα Geert Hofstede ο οποίος ασχολείται με τη σχέση ανάμεσα στις πολιτισμικές καταβολές των ανθρώπων και τα εργασιακά περιβάλλοντα.
Ο Hofstede (ανάμεσα σε άλλες ενδιαφέρουσες θεωρίες) δημιούργησε τον δείκτη Power Distance Index (PDI), ο οποίος ουσιαστικά καταγράφει συμπεριφορές σε σχέση με την ιεραρχία, και κυρίως το κατά πόσο η κουλτούρα ενός λαού εκτιμά και σέβεται την αυθεντία, την ιεραρχία, ή την λεγόμενη “επετηρίδα”.
Ταξέδεψε σε όλο τον κόσμο κάνοντας συνεντεύξεις, και χώρισε τους λαούς των χωρών σε αυτούς που έχουν χαμηλό ένα τέτοιο δείκτη και σε αυτούς με υψηλό. Στις χώρες με χαμηλό δείκτη PDI
η εξουσία είναι κάτι για το οποίο, αυτοί που την κατέχουν, σχεδόν ντρέπονται και προσπαθούν να υποβαθμίσουν τη σημασία της. Στην Αυστρία (με χαμηλό PDI) ο πρωθυμουργός Bruno Kreisky πολλές φορές πάει στο γραφείο οδηγώντας το προσωπικό του αυτοκίνητο. Πολλοί πρωθυπουργοί χωρών όπως η Σουηδία ή η Φινλανδία έχουν εντοπιστεί να μετακινούνται με ποδήλατα. Είδα ο ίδιος το 1974 τον Ολλανδό πρωθυπουργό Joop den Uyl, να πηγαίνει διακοπές με το τροχοσπιτο του σε ένα camping στην Πορτογαλία. Τέτοιες συμπεριφορές είναι αδιανόητες σε χώρες με ψηλό PDI όπως η Γαλλία ή το Βέλγιο.
…λέει ο Hofstede.
Στον αντίποδα ακριβώς βρίσκονται οι χώρες με υψηλό PDI. Σπάνια αμφισβητείται η εξουσία, ο από πάνω, η αυθεντία.
Ποιά είναι η χώρα που είναι πρώτη στην κατάταξη του Hofstede με το υψηλότερο PDI; Φυσικά, το βρήκατε. Είναι η Ελλάδα. Αναφερόμαστε ως η χώρα με το υψηλότερο “uncertainty avoidance” δείκτη, κάτι που μας οδηγεί να πηγαίνουμε πάντα “στα σίγουρα”, στις “δοκιμασμένες λύσεις”
Με λίγα λόγια, η Ελλάδα είναι η χειρότερη χώρα στον κόσμο για να δοκιμάσει κάποιος νέα μοντέλα, νέες ιδέες, νέους ανθρώπους. Σαν αποτέλεσμα, ακόμη και άνθρωποι που ξέρουν ότι έχουν ικανότητες και μπορούν να δώσουν λύσεις, αποφεύγουν να βγουν μπροστά και να προτείνουν τον εαυτό τους.
Περιτό να πούμε βέβαια ότι οι αξιωματικοί του Στρατιωτικού Συνδέσμου είχαν χαμηλό δείκτη PDI όταν έκαναν το κίνημα στο Γουδί.
Το αν μπορεί να βρεθούν οι ικανοί άνθρωποι που ταυτόχρονα θα έχουν τα βαρίδια να βγουν μπροστά μένει να το δούμε. Ελπίζω ότι θα γίνει, γιατί πολύ σύντομα φοβάμαι ότι δεν θα μπορεί να γίνει και αλλιώς – το σύστημα δεν πάει άλλο, και όσα ψέματα ήταν να ειπωθούν, ειπώθηκαν.
February 22nd, 2009 at 17:49
θενξ για το ηχητικό απόσπασμα και πολύ ενδιαφερόντα όλα αυτά. Το πρόβλημα με τον Μίμη είναι ότι κάθε δυο χρόνια αλλάζει απόψεις. Μέχρι προχτές ήταν φίλος του Ανδριανόπουλου και φιλελεύθερος και τώρα το παίζει βασιλικότερος του βασιλέα (αφήστε τους να αιμοραγγήσουν) ενώ την ίδια ώρα άλλοι (Greenspan) έχουν πει ότι η κρατικοποίηση είναι η λιγότερο κακή λύση (άρα την επιδοκιμάζουν).
February 22nd, 2009 at 18:00
είναι λίγο περιεργη αυτή η φραση που χρησιμοποιει όντως….”απο τα πάνω” ..νομίζω οτι υποβιβάζει λίγο την αξία του λαού (αν υπα΄ρχει ακόμα) και μου ακούγεται λιγάκι ελιτίστικο…
αν και δεν τα πάω καλά με αυτούς τους δεικτες και τα οικονομιστικα μοντέλα, η κατασταση στην ελλαδα μπορει να εξηγηθεί αρκετα καλα και απο το Persistence of Power, Elites and Institutions∗ Daron Acemoglu James A. Robinson.
παντα μερικώς ξαναλεω μια και αυτα ενω φαινομενικα μπορεί να εξηγουν ικανοποιητικα αλλά πολλες φορες κρυβουν σημαντικες πτυχες του εκαστοτε προβληματος…
February 23rd, 2009 at 01:20
Τι είναι αυτά που διαβάζω ο άνθρωπος, θα μου φύγουν τα μαλλιά!…
Αυτό λέει που χρειάζεται είναι μια “επανάσταση από τα πάνω”, “το ΠΑΣΟΚ αποτελεί αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για την επίλυση των προβλημάτων”.
Και το δικό σου όμως περί “υφισταμένου πολιτικού προσωπικού με χαμηλό ή μεταλλάξιμο δείκτη PDI…”, σαν να πάμε να ντύσουμε τον λύκο αρνί ένα πράμα… Έχουμε άλλωστε και εμπειρία στο σπορ, ξέρεις, από τότε που ανέλαβε η νεαρή παρέα του Κωστάκη, σεμνά και ταπεινά με χαμηλό PDI και εκεί που δεν τους έβλεπε κανείς, ξαφνικά μεταμορφώθηκαν σε χιτλερίσκους με υψηλό PDI.
Ή, τα παλικάρια του ΠΑΣΟΚ που ανέλαβαν το ’81 με χαμηλό PDI, μεταλλαχτήκανε κανα δυο φορές, σουταριστήκανε το 2004 με υψηλό PDI, και τώρα ορκίζονται ότι έχουν χαμηλό PDI και αν έρθουν στην εξουσία δεν θα αλλάξουν σε υψηλό PDI…
Για κάποιους από μας που παρακολουθούμε την πολιτική στην Ελλάδα από το ’74, όλα αυτά ακούγονται σαν ανέκδοτα. Άκου θράσος, επανάσταση από τα πάνω… γεια σου ρε Μίμη Μεσσία, που ψάχνεις κανα δυο Μεσσίες ακόμα να “σώσετε” την Ελλάδα… (αλλά χωρίς δεσμεύσεις έ.. είπαμε, αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη…).
Είχα ακούσει και ενδιαφέροντα πράγματα από τον συμπαθή Ανδρουλάκη, αλλά σε αυτά που είπε στον επισκέπτη και στα αντίστοιχα στην συνέντευξη του TVXS, ήταν σε κακή στιγμή, ή απλά εξακολουθεί να πιστεύει ότι οι Έλληνες είναι συλλήβδην λαός ηλιθίων…
Εγώ λοιπόν προτιμώ την θεωρία των “καταλυτών”, με βάση την οποία, αν υπάρχει σε έναν λαό έστω και ένα μικρό (καταλυτικό) ποσοστό ενεργών πολιτών (δηλ. μη ηλιθίων), τα πάντα γίνονται δυνατά. Αποδείχτηκε τον Δεκέμβριο και θα αποδειχθεί ξανά στο κοντινό μέλλον, γιατί τώρα είναι διαθέσιμα “κοινωνικά εργαλεία” και σημαντική εμπειρία στην χρήση τους.
Το πιο τραγικό πάντως είναι, ότι από τον Alan Greenspan, τους Ευρωπαίους ηγέτες μέχρι τα δικά μας τσικό, κανείς δεν έχει ιδέα τι έχει συμβεί και όλοι κάνουν σαν να υπάρχει κάποιου είδους μαγικό ραβδί που έχει δρομολογήσει την παγκόσμια λύση εξόδου από την κρίση. Αρκεί να παρατηρήσεις προσεκτικά το πρόσωπο τους όταν κάνουν σχετικές δηλώσεις!
Αυτό όμως που έρχεται πραγματικά είναι εδώ: http://ub0.cc/5g/1c και αν ο κόσμος το είχε συνειδητοποιήσει θα τους είχε στείλει όλους μαζί με τις κλοτσιές στο σπίτι τους, όπως και σε άλλα μέρη στον κόσμο.
Όπως λέει και ο (ηλίθιος) λαός, “Κυριακή κοντή γιορτή…”.
February 23rd, 2009 at 11:43
και εγω συνηθως διαφωνω με τον Ανδρουλακη (με την αισθητικη και τον τροπο εκφρασης του βασικα) αλλα τα παραπανω εχουν ενδιαφερον. Μερικα σχολια:
1. Το 1909 υπηρχε μια λαικη εξεγερση “απο τα κατω” με απαιτηση για ανορθωση του κρατους και παταξη της φαυλοκρατιας. Μακαρι να ειχαμε και σημερα 50 χιλιαδες πολιτες να ωρυονται εξω απο την βουλη για αυτο τον λογο (και αν ειχαμε ολοι και απο μια καραμπινα κρεμασμενη στον ωμο ακομα καλυτερα!!!)
2. Οι αξιωματικοι τοτε παρενεβησαν, οχι για να κυβερνησουν, αλλα για να στριμωξουν τους πολιτικους να παρατησουν τις λαμογιες και να κοιταξουν την χωρα. Οταν ειδαν οτι με τους υπαρχοντες δεν γινονταν δουλεια καλεσαν (και επεβαλαν) τον Βενιζελο απο την Κρητη.
3. Αν δεχτουμε λοιπον οτι υπαρχουν εν δυναμει Βενιζελοι σημερα, χρειαζομαστε εναν καταλυτη να τους ανακαλυψει και να τους επιβαλει. Και επειδη “τα πανω” ειναι σαπια, μονο “τα κατω” (ισως) μπορουν: η με τη λογικη της ¨σεχτας” η με μαζικη ποιοτικη λαικη εξεγερση.
Διαλεγετε…
February 23rd, 2009 at 11:53
“”"Εγώ λοιπόν προτιμώ την θεωρία των “καταλυτών”, με βάση την οποία, αν υπάρχει σε έναν λαό έστω και ένα μικρό (καταλυτικό) ποσοστό ενεργών πολιτών (δηλ. μη ηλιθίων), τα πάντα γίνονται δυνατά.”"”
μπορεί να ισχυει και αυτό σαβ θεωρία, αλλα νομίζω οτι το θεμα είναι πως αν η κοινωνία έχει κλειδωθεί σε μια κατασταση όπου η πλειοψηφεία δεν κανει τίποτα δεν μπορει ένα μικρό κομμάτι αυτής να ξελασπω΄σει και τους υπολοιπους…νομιζω οτι αυτο συμββαίνει στη ελλαδα εδω και παρα πολλα χρόνια αλλα και αλλου…ο λογος ειναι ότι περα απο δυναμικο κομματι σημαντικο ρόλο παιζουν και οι θεσμοι της κοινωνιας οι οποιοι καθοριζονται απο την πλειοψηφεία ,,,
February 23rd, 2009 at 17:20
@Δημήτρης
“… οι θεσμοί της κοινωνίας καθορίζονται απο την πλειοψηφία”
Δες, στην πραγματικότητα συμβαίνει το εντελώς αντίθετο!
Οι θεσμοί και τα εκτελεστικά τους “οχήματα”, δηλ. οι νόμοι καθορίζονται από μια μικρή ελίτ διαπλεκόμενων εταίρων, τραπεζίτες, πολιτικούς, ΜΜΕ, μεγάλους επιχειρηματίες, δικαστές, κλπ.
Ως προς τον “κυρίαρχο” λαό, το 90% των ψήφων του είναι χειραγωγούμενες, επομένως δεν αποτελούν κατ’ ουσίαν συνειδητοποιημένη Δημοκρατική πλειοψηφία. Δημοκρατία και λαοκρατία αυτή τη στιγμή που μιλάμε δεν υπάρχει! Ευτυχώς ο κόσμος ξυπνάει απίστευτα γρήγορα, με μια διαδικασία αφύπνισης αντίστοιχη του πιθήκου που κάποια στιγμή συνειδητοποίησε τον ανθρώπινο εαυτό του…
Αυτό είναι και το αίτιο της επερχόμενης κατάρρευσης του υπαρκτού καπιταλισμού (βλ. παραπάνω link)
Το καινούργιο μοντέλο ζωής που θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε όλο τον πλανήτη γιατί κατά την άποψη μου υπερτερεί σημαντικά από οποιοδήποτε άλλο μέχρι σήμερα, υπάρχει: http://snurl.com/chkdf
Το τελευταίο άρθρο του fbobolas… Η κυβέρνηση κοροϊδεύει ασύστολα, κοινωνία και μικρομεσαίους με το ΤΕΜΠΜΕ
February 24th, 2009 at 01:02
Όχι σημαντικό, αλλά για την τάξη των πραγμάτων.
Ο κ. Βουλγαράκης εμφανίστηκε στην εκπομπή ΖΟΟΜ στα πρόσωπα και τα γεγονότα, του κ. Μπάμπη Παπαπαναγιώτου, που είναι συμπαρουσιαστής της ραδιοφωνικής εκπομπής του κ. Μίμη Ανδρουλάκη!
Κι όλα μπερδεύονται γλυκά…
February 24th, 2009 at 01:02
Όχι σημαντικό, αλλά για την τάξη των πραγμάτων.
Ο κ. Βουλγαράκης εμφανίστηκε στην εκπομπή ΖΟΟΜ στα πρόσωπα και τα γεγονότα, του κ. Μπάμπη Παπαπαναγιώτου, που είναι συμπαρουσιαστής της ραδιοφωνικής εκπομπής του κ. Μίμη Ανδρουλάκη!
Κι όλα μπερδεύονται γλυκά…
February 24th, 2009 at 15:07
@fbobolas
ναι συμφωνώ, απλά νομιζα οτι αναφεροσουν σε ένα μικρό δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας..δεν πηγε το μυαλό μου στην ελιτ..που σίγουρα είναι ετσι οχι μονο στην Ελλαδα αλλα παντου..
και για το λαο θα συμφωνησω, αν το οτι ξυπναει γρήγορα εχω μερικες αμφιβολιες,
μερικες φορες νομιζω οτι ειναι παραγματικοτητα και μερικες φορες απλα ελπιδα…
February 27th, 2009 at 16:28
@Νίκος Δρανδάκης
Σχόλιο στο:
«…Με λίγα λόγια, η Ελλάδα είναι η χειρότερη χώρα στον κόσμο για να δοκιμάσει κάποιος νέα μοντέλα, νέες ιδέες, νέους ανθρώπους. Σαν αποτέλεσμα, ακόμη και άνθρωποι που ξέρουν ότι έχουν ικανότητες και μπορούν να δώσουν λύσεις, αποφεύγουν να βγουν μπροστά και να προτείνουν τον εαυτό τους…»
Εξαιρετική τοποθέτηση οχι μόνο για το παραπάνω συμπέρασμα αλλά και γενικότερα για την συλλογιστική του άθρου…
March 1st, 2009 at 05:37
Το πρόβλημα στην Ελλάδα και παντού είναι ότι όλοι μιλάμε, μιλάμε, μιλάμε και ανακυκλώνουμε “απόψεις”. Οι απόψεις δεν αποδεικνύονται και τελικά θολώνουν τα νερά. Στο μέλλον οι άνθρωποι θα επικοινωνούν πολύ καλύτερα, γιατί θα μιλούν με στοιχεία και αποδείξεις αντί για απόψεις. Αυτό προσπαθώ να κάνω στο τελευταίο μου άρθρο που έμμεσα καταγγέλλω όλους τους πρωτοκλασάτους πολιτικούς που μιλούν για την οικονομία, και τελικά αποδεικνύεται ότι είτε είναι οι ίδιοι ημιμαθείς (το πιθανότερο), είτε παίζουν θέατρο ότι δεν τα ξέρουν…
Το τελευταίο άρθρο του fbobolas… Οι καραγκιόζηδες της οικονομίας θέλουν τη “σανίδα” τους….
March 16th, 2009 at 19:38
Νίκο, καθυστερημένο το σχόλιό μου, έκτακτες κοινοβουλευτικές υποχρεώσεις γαρ…
Είναι εντυπωσιακή και χρήσιμη η αναφορά στο “δείκτη απόστασης ισχύος” (PDI).
Συμφωνώ ότι η Ελλάδα έχει υψηλό PDI όσον αφορά την αποφυγή ρίσκου και αβεβαιότητας στην πολιτική αλλά και στην επιχειρηματικότητα παρά το διάχυτο στην κοινωνία μικροαστικό “αναρχισμό”.
Συμβαίνει ό,τι και με τα αντιβιοτικά που είμαστε πρώτοι παγκοσμίως στην κατανάλωσή τους. Κυνηγάμε την εύκολη σιγουριά. Κάνουμε τους ανατρεπτικούς αλλά είμαστε σιγουρατζήδες.
Ωστόσο, όπως γράφεις, “δε θα μπορεί να γίνει και αλλιώς, το σύστημα δεν πάει άλλο”. Εκεί βασίζεται το νέο ”1909”, ότι μπορεί να έρθει η στιγμή που δεν μπορούν να συνεχίζουν να κυβερνούν οι “πάνω” και να κυβερνώνται οι “κάτω” με την παλιά μέθοδο. Αυτό λέγεται ολική πολιτική κρίση.
Το τελευταίο άρθρο του Mίμης Ανδρουλάκης… Κανάλι 1 & "Ματαιωμένη Ουτοπία"