NYLON

Oι εκλογές για την εκλογή προέδρου στις Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται στις 4 Νοεμβρίου 2008 (ημέρα Τρίτη) και είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες, για πολλούς λόγους. Θα προσπαθήσω να τις παρακολουθήσω λίγο πιο στενά τις επόμενες και ξεκινώ με μια βασική εικόνα του εκλογικού συστήματος και των μέχρι τώρα δημοσκοπήσεων.

Το εκλογικό σύστημα που επικρατεί στις ΗΠΑ είναι αρκετά πιο σύνθετο από ό,τι έχουμε συνηθίσει εδώ. Ο υποψήφιος που θα πάρει τις περισσότερες ψήφους συνολικά σε όλη τη χώρα, δεν είναι σίγουρο ότι θα είναι και ο επόμενος πρόεδρος της. Και αυτό γιατί οι Αμερικάνοι δεν εκλέγουν απευθείας τον πρόεδρο τους με άμεση ψήφο, αλλά ψηφίζουν εκλέκτορες για κάθε πολιτεία ξεχωριστά. Η κάθε πολιτεία βγάζει τέτοιο αριθμό εκλεκτόρων όσος (περίπου) είναι και ο πληθυσμός της – άρα και το ειδικό βάρος της στο συνολικό πληθυσμό.

Το 2000 για παράδειγμα, ο Al Gore έλαβε περισσότερες ψήφους (48,38%) από τον George W. Bush αλλά δεν κέρδισε και την προεδρία, καθώς ο δεύτερος συγκέντρωσε περισσότερους εκλέκτορες έχοντας κερδίσει σε πολιτείες – κλειδιά. Για να εκλεγεί κάποιος πρόεδρος χρειάζεται 270 από τους 538 εκλέκτορες που θα αναδειχθούν συνολικά. Γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή, όπως μας εξηγεί το αφιέρωμα της Τάνιας Μποζανίνου στο Βήμα της Κυριακής

Διότι όταν ιδρύθηκαν οι ΗΠΑ ήταν αδύνατον να διεξαγάγει υποψήφιος πανεθνική προεκλογική εκστρατεία λόγω των δυσκολιών στις επικοινωνίες. Εκείνοι που συνέταξαν το Σύνταγμα του 1787 απέρριψαν τόσο την ιδέα της εκλογής του προέδρου από το Κογκρέσο, λόγω του διαχωρισμού των εξουσιών, όσο και τη λαϊκή ψήφο, με το σκεπτικό ότι ο κόσμος θα έτεινε να ψηφίσει τον υποψήφιο που θα διατηρούσε τη στενότερη σχέση με τον τόπο του και συνεπώς θα κυριαρχούσαν οι μεγαλύτερες Πολιτείες.

Η αρχική ιδέα ήταν ότι οι «άριστοι» κάθε Πολιτείας θα ανελάμβαναν να εκλέξουν τον πρόεδρο, αν και σήμερα είναι γνωστό ποιος εκλέκτορας υποστηρίζει ποιον υποψήφιο και η ψηφοφορία στο Σώμα των Εκλεκτόρων δεν έχει κανένα σασπένς.

Αυτή τη στιγμή οι δημοσκόποι δεν κοιτούν μόνο τι ποσοστό συνολικών ψήφων μπορεί να συγκεντρώσει κάποιος υποψήφιος, αλλά πως τα πάει ο καθένας σε επίπεδο πολιτειών. Ο παραπάνω χάρτης (από το CNN) δείχνει πως έχουν αυτή τη στιγμή τα πράγματα, και πόσους εκλέκτορες είναι πιθανό να συκγεντρώσει κάθε υποψήφιος με βάση τις δημοσκοπήσεις.

Οι διαφορετικοί χρωματισμοί σε κάθε πολιτεία δείχνουν όσες κερδίζει ξεκάθαρα ο Obama ή ο McCain (έντονο μπλε ή κόκκινο), αν κάποιος από τους δύο έχει σαφές προβάδισμα (ελαφρύ μπλε ή κόκκινο) ή αν είναι ακόμη ισοδύναμοι (κίτρινο). Με τις μέχρι στιγμής δημοσκοπήσεις, ο Ομπάμα δείχνει να συγκεντρώνει 277 εκλέκτορες από τις σίγουρες και πιθανές πολιτείες (κάτι που του δίνει την προεδρία ακόμα και αν χάσει όλες τις αμφίβολες – ισοδύναμες πολιτείες) και ο McCain συγκεντρώνει 174 εκλέκτορες από τις “δικές του” πολιτείες.

Τα μεγάλα θέματα που διακυβεύονται σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία είναι το φορολογικό σύστημα και η καταρρέουσα οικονομία, το σύστημα υγείας και οι κοινωνική ασφάλιση, το πρόβλημα της στεγαστικής πίστης, ο πόλεμος στο Ιράκ και το Αφγανιστάν αλλά και οι σχέσεις με άλλους πιθανούς “εχθρούς” (Ιράν, Β. Κορέα), το ενεργειακό, οι εκτρώσεις, αλλά και οι γάμοι των ομοφυλόφυλων.

Ο Barack Obama αντλεί τη δύναμη του στα μεγάλα αστικά κέντρα αλλά και στην οργάνωση των πολιτών του Διαδικτύου, ενώ ο John McCain είναι πολύ ισχυρός στις αγροτικές περιοχές και τα ημιαστικά κέντρα.

Παρακάτω ένας χάρτης που δείχνει όλες τις ομιλίες που έχει κάνει ο Obama ανά την επικράτεια (ομιλίες του McCain απαγορεύονται στο nylon )