NYLON

(Ακολουθεί σχετικά μεγάλο κείμενο. Προσπαθώ να καταγράψω με απλά λόγια τις μεγάλες αλλαγές που επέρχονται στο Internet από τις τελευταίες εξελίξεις σε Facebook σε Google).

Μόλις χθες έγραφα ότι μου είναι αδύνατο να παρακολουθήσω επαρκώς τις εξελίξεις γύρω από τη δημιουργία νέων υπηρεσιών γύρω από τα Social Networks, από τη Google και το Facebook. Όμως είναι απίστευτο πως δουλεύει το μυαλό του ανθρώπου. Φτάνει μια αναλαμπή λίγων λεπτών (ή ωρών) για να αποροφήσει και ανασυνθέσει πληροφορίες που σε άλλες στιγμές θα χρειαζόταν ίσως μέρες ολόκληρες.

Με τη βοήθεια διαφόρων δημοσιευμάτων από bloggers το τελευταίο 24ωρο, αλλά και τους δικούς μου πειραματισμούς στο νέο μοντέλο του Facebook, νομίζω ότι έχω πιο καθαρή εικόνα. Πρώτα όμως μια απαραίτητη παρένθεση:

Πριν από 7-8 χρόνια (λίγο πριν σκάσει η φούσκα του dot com) όλοι έψαχναν να προβλέψουν ποιό θα είναι το επόμενο μεγάλο πράγμα στο internet. Οι απόψεις σχεδόν όλων κινούνταν σε 2 κυρίως κατευθύνσεις: στη μετεξέλιξη και κυριαρχία των μεγάλων portals της εποχής, και στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο (B2C και B2B) με μια ιδιαίτερη προτίμηση στις “κάθετες” Ηλεκτρονικές αγορές.

Κανείς δεν αναζητούσε το ιερό δισκοπότηρο στο χώρο του Search. Ήταν ένας κλάδος που θεωρούνταν ότι είχε δώσει ό,τι ήταν να δώσει. 3-4 μεγάλες μηχανές αναζήτησης. Δεν έκαναν σπουδαία δουλειά, αλλά αρκούσαν για να μην ασχοληθεί κανείς ιδιαίτερα. Η επικράτηση της Google ήταν ένα σκληρό μάθημα για πολλούς.

Σήμερα, το τελευταίο διάστημα πολλοί ψάχνουν να βρουν ποιά θα είναι η επόμενη γενιά στο search – ποιός θα αντικαταστήσει τη Google καλύπτοντας το κενό με πιό ποιοτικά αποτελέσματα αναζητήσεων. Έχω γράψει κι εγώ σχετικά. Νομίζω ότι όλοι κάνουμε το ίδιο λάθος με τότε.

Το επόμενο μεγάλο πράγμα δεν βρίσκεται στη βιομηχανία του search. Οι νέες “μεγάλες λέξεις” είναι discover και share – χρησιμοποιώ τους Αγγλικούς όρους γιατί αποδίδουν καλύτερα αυτό που θέλω να πω. Οι τελευταίες εξελίξεις δικαιολογούν ίσως αυτή την πρόβλεψη: Η Microsoft επενδύει στο Facebook με μια “τρελή” αποτίμηση, ενώ και η Google μπαίνει πολύ δυνατά στο χώρο με μεγάλες συμμαχίες. (Update: στο σημερινό επεισόδιο του GigaOm Show ο Daniel Lyons, αυτός που γνωρίσαμε ως Fake Steve Jobs λέει ότι “Οι νικητές δεν συγκροτούν συμμαχίες. Οι νικητές απλώς νικούν.”, αναφερόμενος στο μοντέλο OpenSocial της Google. Είναι μια σωστή φράση κατά τη γνώμη μου. Ίσως να φανεί και απ’ όσα γράφω παρακάτω.)

Θα προσπαθήσω να εξηγήσω με όσο πιο απλά λόγια γίνεται πως το έχω αντιληφθεί.

OpenSocial
Η Google ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός δικτύου από Social Networks στα οποία οι developers/επιχειρηματίες θα μπορούν να αναπτύσουν εφαρμογές βγάζοντας λεφτά – όπως γίνεται και στο Facebook. Πολλοί υποδέχθηκαν με διθυράμβους αυτή την κίνηση, άλλοι επέκριναν τη φιλοσοφία της.

Από την άποψη των μεγεθών, μπορεί να θεωρηθεί ως μια δυνατή απάντηση. Το άθροισμα των μελών του Myspace, του Plaxo, του Hi5, του Ning, του Orkut, και του LinkedIn είναι σίγουρα πολύ μεγαλύτερο (για την ώρα) από τον αριθμό των μελών του Facebook. Από τη χρονική σκοπιά όμως βρίσκεται ένα βήμα πίσω: αυτό που έκανε το Facebook στις 25 Μαϊου φέτος, η Google το κάνει τώρα προσπαθώντας να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο.

Ποιά είναι η εμπορική διάσταση αυτής της κίνησης? Μέσα από το Open Social μπορεί κάποιος να δημιουργήσει διαφημίσεις πολύ υψηλής στόχευσης. Αν δηλ. είμαι διαφημιζόμενος και θέλω να στοχεύσω διαφημιστικά σε άντρες μεταξύ 18 – 35 ετών, στην περιοχή της Ελλάδας, μπορώ να το κάνω μέσα από το νέο μοντέλο και οι διαφήμισή μου θα μοιραστεί σε όλο το δίκτυο με τα sites του Open Social αποκλειστικά σε χρήστες που έχουν το συγκεκριμένο προφίλ. Μπορώ αν θέλω να περιοριστώ μόνο σε συγκεκριμένα από αυτά τα websites και όχι όλα.

Μπορώ να δημιουργήσω διαφημίσεις που βασίζονται στο μοντέλο του CPM, CPC ακόμα και CPA (Cost Per Action). Η πλατφόρμα δίνει στους διαφημιζόμενους εργαλεία Analytics για τα αποτελέσματα της καμπάνιας.

Facebook
Το Facebook από την άλλη βρίσκεται ήδη στο επόμενο βήμα – ένα βήμα ηχηρό. Δημιουργεί την επόμενη γενιά της διαφήμισης στα Social Media μέσα από το Social Ads και τη δημιουργία των Pages.

Πρώτα το πρόβλημα: οι διαφημίσεις (banners) που υπήρχαν μέχρι τώρα στο Facebook ήταν μεν στοχευμένες με βάση το προφίλ των χρηστών, αλλά ήταν και τελείως αναποτελεσματικές. Ελάχιστοι τις πρόσεχαν και ακόμη λιγότεροι έκαναν κλικ. Ο λόγος είναι ότι οι επισκέπτες του site είναι αφοσιωμένοι στο Newsfeed – τη ροή από μικρές “ειδήσεις” στο κέντρο της σελίδας που αναφέρουν τι έχει κάνει ο κάθε φίλος μας τις τελευταίες ώρες. Σχεδόν τίποτα δεν μπορεί να αποσπάσει τη προσοχή μας από το Newsfeed. Ακόμη και όταν μπαίνουμε στη σελίδα ενός φίλου μας, το μόνο που κοιτάμε είναι το προσωπικό του Newsfeed μαζί με τα applications που έχει εγκαταστήσει, καθώς και τη δραστηριότητα μέσα σε αυτά.

Pages
Το πρώτο βήμα είναι η δημιουργία των Pages. Εκτός από την προσωπική σελίδα που μπορεί να έχει κάποιος στο Facebook, τώρα
μπορεί να δημιιουργήσει και μια ξεχωριστή σελίδα που έχει να κάνει με την επιχείρισή του – είτε πρόκειται για εταιρεία είτε είναι ένας ελεύθερος επαγγελματίας, συμβουλος, κλπ. Για πρώτη φορά, οι επιχειρήσεις μπορούν με ξεκάθαρο τρόπο να δημιουργήσουν σελίδες με προφίλ τους στο Facebook. Εκεί, τα μέλη του Facebook μπορούν να δηλωθούν σαν “Οπαδοί” (fans) της κάθε επιχείρησης μέσα από αυτή τη σελίδα. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένας πρώτος δεσμός μεταξύ τους και εισάγεται ο όρος του “fansumer” (fan + consumer).

Ταυτόχρονα, με την υπηρεσία Beacon, υπάρχει η δυνατότητα σε τρίτους (άλλα websites) να εμφανίζουν στο newsfeed του χρήστη πληροφορίες για δραστηριότητες που έχει αυτός ο χρήστης στα δικά τους websites. Για παράδειγμα, αν εγώ αγοράσω ένα βιβλίο από το Amazon, αυτό μπορεί να εμφανιστεί στο newsfeed μου στο Facebook. Πρόκειται για κάτι επαναστατικό. To σημαντικότερο είναι ότι αυτό μπορεί να γίνει μόνο με τη συγκατάθεσή μου. Αν δεν το θέλω, αλλάζω τη σχετική ρύθμιση στο προφίλ μου.

Social Ads
Από τη στιγμή που κάποιο μέλος του Facebook δηλωθεί ως “Οπαδός” (fan) μιας μάρκας, αυτή η μάρκα μπορεί να αγοράσει Social Ads διαφημίσεις (μέσω μιας ομάδας πωλήσεων του Facebook, αλλά και μέσα από ένα self service μοντέλο όπως του AdWords της Google). Στο Newsfeed αυτού του χρήστη (του Οπαδού – fansumer) θα εμφανιστεί μια μοναδική διαφήμιση υποστήριξης της μάρκας, αλλά μπορεί να έχει και τη μορφη του παραδοσιακού banner – ανάλογα με την επιλογή του διαφημιζόμενου. Οι διαφημιζόμενοι αγοράζουν διαφημίσεις βασισμένοι στο προφίλ του χρήστη ή στις δραστηριότητες του μέσα στο Facebook (π.χ. ποιές εφαρμογές εγκαθιστά, ποιά events συμμετέχει, κλπ.). Η κοστολόγηση αυτών των διαφημίσεων γίνεται μέσα από ένα σύστημα δημοπρασίας, ανάλογο του AdWords, και βασίζεται σε CPM και CPC μοντέλα, ανάλογα με την προτίμηση του διαφημιζόμενου.

Insight Dashboard
Πρόκειται για ένα self-service dashboard που δίνει στον διαφημιζόμενο – marketer λεπτομερή πληροφόρηση για το πως πάει η καμπάνια του στο Facebook. Του δίνει επίσης τα εργαλεία να προσαρμόσει την καμπάνια του στα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα που τον ενδιαφέρουν.

Ένα πιθανό σενάριο στην πράξη:
Εγώ που προτιμώ τα προϊόντα της NOKIA, δηλώνω fan της εταιρείας στη Facebook σελίδα που έχει δημιουργήσει και γίνομαι αυτόματα fansumer. Οι marketers της NOKIA μπορούν να αγοράσουν Social Ads, οι οποίες θα εμφανίζονται πλέον στο Newsfeed μου, ή σαν banners στο profile μου. Αν αγοράσω ένα κινητό NOKIA από την Amazon, στο Newsfeed μου θα μπορούσε να εμφανιστεί ένα eCommerce link προτείνοντας αυτή την αγορά στους 96 περίπου φίλους που έχω σήμερα στο Facebook, κάτι που θα οδηγούσε σε μεγαλύτερες πωλήσεις.

Επειδή το κείμενο έχει βγει ήδη αρκετά μεγάλο, συνεχίζω σε επόμενο post με τα συμπεράσματα και τις επιπτώσεις από αυτό το νέο μοντέλο του Social Ads.