NYLON

Αυτό είναι το τρίτο μέρος της έρευνας του sync.gr για την Εληνική μπλογκόσφαιρα. Μπορείτε να δείτε το πρώτο μέρος εδώ και το δεύτερο μέρος εδώ.

H μέθοδος

Η έρευνα του sync.gr για τα Ελληνικά blogs πραγματοποιήθηκε από τις 29 Νοεμβρίου 2008 έως τις 3 Δεκεμβρίου 2008. Αποστείλαμε προσκλήσεις για συμμετοχή στην έρευνα σε 2.937 μέλη του sync.gr που έχουν “κατοχυρώσει” τουλάχιστον ένα ΕΛληνικό blog. Η έρευνα έτρεξε online μέσα από ιστοσελίδες που περιείχαν ερωτηματολόγια στα οποία μπορούσε ο κάθε προσκεκλημένος να απαντήσει μόνο μία φορά.

Επισκέφθηκαν τη σελίδα της έρευνας 1164 από τους προσκεκλημένους bloggers, και συμπλήρωσαν το πλήρες ερωτηματολόγιο οι 919 από αυτούς.

Οι άξονες της έρευνας

Για να μην επεκταθεί σε πάρα πολλά ερωτήματα και γίνει κουραστική, αποφασίσαμε να περιορίσουμε τους θεματικούς άξονες της έρευνας στους εξής:

* Βασικά δημογραφικά στοιχεία του Έλληνα blogger
* Προσδοκίες του Έλληνα blogger από τη δραστηριότητα του
* Επιρροή του blogging στην προσωπική και κοινωνική ζωή του blogger

Προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε την εικόνα που έχουν οι Έλληνες bloggers για μια σειρά από ζητήματα που έρχονται διαρκώς στο τραπέζι του κοινωνικού διαλόγου, όπως η σχέση του blogging με το επάγγελμα και τα οικονομικά τους, ο ενημερωτικός τους χαρακτήρας και η αξιοπιστία, η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και η ανωνυμία, καθώς και η θεματολογία που προτιμούν.

Παρακάτω κάνουμε μια παρουσίαση των βασικότερων στοιχείων που προέκυψαν από την έρευνα, καθώς και ένα σχολιασμό τους όπου χρειάζεται. Τους πίνακες με τις πλήρεις απαντήσεις της έρευνας μπορείτε να τους βρείτε στο αντίστοιχο συνοδευτικό έγγραφο (pdf) που θα είναι διαθέσιμο για κατέβασμα.

Δημογραφικά

Οι bloggers δεν είναι μια ομοιογενής ομάδα ανθρώπων. Παρόλα αυτά έχει έντονα κάποια χαρακτηριστικά, όπως το ότι έχουν σε γενικές γραμμές υψηλό επίπεδο μόρφωσης: 2 στους 3 έχουν εκπαίδευση επιπέδου ΑΕΙ και πάνω, με 23% να είναι επιπέδου μεταπτυχιακού και 8% διδακτορικού.

3 στους 4 είναι άνδρες, ενώ οι μισοί από όσους συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν εισόδημα κάτω από 20.000 Ευρώ (20% δεν απάντησαν για το εισόδημα τους). Κυρίαρχη ηλικιακή ομάδα είναι η 26 – 35 ετών (39%) ενώ είναι εντυπωσιακό ότι επόμενη ομάδα σε αριθμό είναι η ακόμη μεγαλύτερη 36 – 45 ετών(28%), αφήνοντας πολύ πίσω τη νεότερη ηλικιακή ομάδα των 18 – 25 ετών (18%).

Ένας στους τρεις περίπου Έλληνες bloggers είναι ιδιωτικός υπάλληλος (η μεγαλύτερη ομάδα), ενώ ένας στους τέσσερεις είναι ελεύθερος επαγγελματίας. Σχετικά λίγοι είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι που κάνουν blogging (13%) ενώ μαθητές-φοιτητές δηλώνουν το 18% των ερωτηθέντων.

9 στους 10 bloggers ζουν στην Ελλάδα, και από αυτούς το 58% στην Αθήνα, και το 16% στην Θεσσαλονίκη.

Τα επαγγέλματα που “τροφοδοτούν” το blogging στην Ελλάδα είναι οι Νέες Τεχνολογίες (21%), η εκπαίδευση (13%) και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (10%) με τα υπόλοιπα να ακολουθούν.

Πλατφόρμες & Εργαλεία

Blogger (blogspot.com) με ποσοστό 69%, και WordPress με 25% είναι οι πλατφόρμες που προτιμούν οι Έλληνες για blogging. Αντίθετα χαμηλά ποσοστά έχει η μοναδική αμιγώς Ελληνική πλατφόρμα του Pathfinder (pblogs.gr = 3%) ενώ ελάχιστοι προτιμούν την πλατφόρμα της Microsoft (Live Spaces = 1%)

Η πλατφόρμα του Βlogger.com έχει κερδίσει ένα σημαντικό momentum ανάμεσα στους Έλληνες bloggers και η ψαλίδα με τις άλλες πλατφόρμες δεν κλείνει. Η εμπειρία μας δείχνει (δεν υπάρχει αντίστοιχο ερώτημα στην έρευνα) ότι το WordPress είναι η πλατφόρμα που προτιμούν όσοι φιλοξενούν το blog τους σε δικό τους server και γνωρίζουν πως μπορούν να λύσουν τα προβλήματα εγκατάστασης – συντήρησης, ενώ έχοντας περισότερες γνώσεις σε τεχνικό επίπεδο, φιλοδοξούν να επεκτείνουν το blog τους με περισσότερες λειτουργίες από τις συνηθισμένες. Αντίθετα, ο Blogger.com είναι η λύση που προτιμούν όσοι δεν έχουν τεχνικές γνώσεις (η πλειοψηφία) και θέλουν μια λύση που συντηρείται – φιλοξενείται από κάποιον πάροχο.

Tαυτόχρονα, οι Έλληνες bloggers συμμετέχουν ενεργά στην εποχή του Web 2.0. Aπό τη χρήση υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης και άλλα networking εργαλεία, τη μερίδα του λέοντος στο ενδιαφέρον των bloggers κερδίζουν το YouTube (82%) και το Facebook (64%), ενώ σημαντικό θεωρείται το ποσοστό του Google Reader (37%) και του Flickr (24%).

Η χρήση του YouTube σε μεγάλο βαθμό είναι πολύ σημαντική για του bloggers καθώς είναι και σημαντική πηγή εύρεσης υλικού για νέα άρθρα. Το ίδιο συμβαίνει δευτερευόντως και για το Flickr.

2007: η μεγάλη είσοδος

To 2007 ήταν η χρονιά της μεγάλης εισόδου των Ελλήνων στο blogging καθώς μέσα στη χρονιά αυτή ξεκίνησε να “μπλογκάρει” το 37% όσων απάντησαν. Κατά την εκτίμηση μας, μεγάλα γεγονότα που συνδέθηκαν με τους bloggers εκείνη τη χρονιά έπαιξαν σημαντικό ρόλο στο να έλθουν (τα blogs) στην προσοχή των πολιτών.

Γεγονότα όπως η δημοσιοποίηση της υπόθεσης της Αμαλίας Καλυβίνου, ο ξυλοδαρμός των αλλοδαπών στο αστυνομικό τμήμα της Ομόνοιας που αποκαλύφθηκε από τα blogs, αλλά και η κατακραυγή των πολιτών κατά της καταστροφής του περιβάλλοντος (πυρκαγιές) στην οποία πρωταγωνίστησαν οι bloggers με αποκορύφωμα τη μεγάλη συγκέντρωση στην πλατεία Συντάγματος.

Ταυτόχρονα, για τη μεγάλη πλειοψηφία, το blogging είναι το αποτέλεσμα της εξέλιξης/ωρίμανσης των bloggers μέσα από την πρότερη δραστηριοποίηση τους σε άλλες online κοινότητες – 62% σε Forums συζητήσεων, 33% σε sites κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Facebook), αλλά και chat rooms (29%). Από τους ερωτώμενους, μόνο το 20% απάντησε ότι δεν συμμετείχε σε καμμία δραστηριότητα πριν το blogging, ή δεν απάντησε καθόλου.

Αυτό σημαίνει ότι σε μεγάλο βαθμό, η ένταξη στη διαδικασία του blogging έχει ως αναγκαίο “προθάλαμο” τη δραστηριοποίηση σε άλλες διαδικτυακές και κοινωνικές υπηρεσίες του web “ελαφρύτερης” μορφής και έκθεσης. Αυτή η δραστηριοποίηση βοηθά το μέσο χρήστη του Διαδικτύου να εξοικειωθεί με την ιδέα (αλλά και την προσπάθεια) της αλληλεπίδρασης με το μιντιακό περιβάλλον του, και της έκθεσης του/της σε μεγαλύτερα κοινά ανθρώπων, με τους οποίους δεν έχει απαραίτητα κάποια προσωπική σχέση.

“Προσωπικά” τα περισσότερα blogs

Οι bloggers που χαρακτηρίζουν τα ιστολόγια τους ως “προσωπικά” είναι οι περισσότεροι (54%) ενώ σημαντικό μερίδιο έχουν αυτοί που το χαρακτηρίζουν σαν “ενημερωτικό” (26%). Τα χαρακτηρισμένα ως “επαγγελματικά” και “εταιρικά” blogs δεν έχουν αποκτήσει ακόμη υπόσταση. Έτσι διαπιστώνουμε ότι το blogging δεν έχει συνδεθεί με ευκαιρίες επαγγελματικής ανάπτυξης.

Το ποσοστό των ερωτώμενων που διαπιστώνουν οφέλη στην καριέρα ή το επάγγελμα τους είναι μικρό (13%). Όταν μάλιστα, ερωτώνται “γιατί γράφεις σε blog;” μόνο το 9% περίπου συνδέει την προσπάθεια του στο blogging με ένα σαφή επαγελματικό ή οικονομικό στόχο.

Αντίθετα, οι μισοί και πλέον ερωτώμενοι γράφουν (52%) για να μοιραστούν γνώσεις και εμπειρία, για να ακουστεί η φωνή τους (36%) ή να έρθουν σε επαφή με τους ομοίους τους (32%). Δεν θέτουν στόχους προσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης (βιογραφικό, καριέρα, πελάτες, χρήματα, media εμφανίσεις). Αντίθετα με ό,τι δείχνουν οι έρευνες στον υπόλοιπο κόσμο, οι Έλληνες bloggers πιθανότατα θέλουν να το κρατήσουν μακρυά από την “αγοραία” εκδοχή του, και αυτό έχει να κάνει πιθανότατα περισσότερο με ιδεολογικές αναφορές απέναντι στην αγορά και την επιχειρηματικότητα.

Μια μικρή αντίφαση με το ότι τα blogs τους χαρακτηρίζονται ως “προσωπικά” εμφανίζεται στις απαντήσεις του ερωήματος “σε πόσα blogs συμμετέχεις συνολικά;”. Περίπου οι 2 στους 3 ερωτώμενους απάντησαν ότι συμμετέχουν σε περισσότερα από ένα blogs, ενώ ο ένας στους 3 απαντά σε περισσότερα από δύο. Φαίνεται ότι παρόλο τον προσωπικό χαρακτήρα που δίνουν οι ίδιοι στη γραφή τους, ταυτόχρονα το blogging αναδεικνύεται σε μια ιδιαίτερη μορφή κοινωνικοποίησης, καθώς δεν είναι λίγα τα “συμμετοχικά” blogs με περισσότερους από έναν συγγραφείς.

Προσωπική ενημέρωση

Όπως είναι αναμενόμενο, για την προσωπική του ενημέρωση ο Έλληνας blogger βασίζεται κατά κύριο λόγο στο Internet (81% απαντούν “κάθε μέρα”), ενώ ακολουθούν η τηλεόραση (29% κάθε μέρα), και το ραδιόφωνο (27% κάθε μέρα).

Πολύ χαμηλά βρίσκεται ο περιοδικός τύπος, ενώ οι εφημερίδες έχουν καλύτερα, όχι όμως ικανοποιητικά ποσοστά (17% κάθε μέρα, 10% 4-6 φορές την εβδομάδα).

Αποτίμηση της επιτυχίας

Ο Έλληνας blogger αξιολογεί τα αποτελέσματα της δραστηριότητας του με τρόπο συμβατό με τους λόγους για τους οποίους ξεκίνησε το blogging: η προσωπική ικανοποίηση και ο αριθμός επισκεπτών είναι οι απαντήσεις που έχουν και εδώ υψηλά ποσοστά όπως και σε προηγούμενη ερώτηση για τους λόγους δραστηριοποίησης στο χώρο.

Είναι αξιοσημείωτο οτι τα links από άλλα blogs αξιολογούνται με υψηλότερα ποσοστά (ως παράγοντας επιτυχίας) σε σχέση με τον αριθμό των σχολίων, κάτι που δείχνει ότι κατανοούν σε σημαντικό βαθμό τους μηχανισμούς της μπλογκόσφαιρας και του Web 2.0. Αυτό το τελευταίο ενισχύεται απόμη περισσότερο από την αξιολόγηση που κάνουν στον αριθμό των RSS Feeds (36% σίγουρα/αρκετά) ως παράγοντα επιτυχίας.

Διαφημίσεις

Στο πολυσυζητημένο θέμα των διαφημίσεων στα blogs, ένα ποσοστό 80% εμφανίζεται να μην τοποθετεί διαφημίσεις στο μπλογκ του, κάτι που επιβεβαιώνει τη διάθεση του (και από προηγούμενες ερωτήσεις) να το κρατήσει εκτός της όποιας λογικής οικονομικού – επαγγελματικού οφέλους.

Αυτό βρίσκεται σε αντίθεση με την τάση που καταγράφεται σε διεθνείς έρευνες για τα blogs, στις οποίες περισσότεροι από τους μισούς bloggers δηλώνουν ότι έχουν διαφημίσεις στις ιστοσελίδες τους οι οποίες τους αποφέρουν μικρά ή μεγαλύτερα οφέλη. Περιμένουμε μια διαφοροποίηση σε αυτόν τον τομέα τα επόμενα χρόνια και για την Ελλάδα.

Υπευθυνότητα και αξιοπιστία

Παρά την κριτική που έχουν υποστεί τα blogs κατά καιρούς από τα παραδοσιακά Μέσα (και όχι μόνο) για τη σοβαρότητα και την αξιοπιστία τους, οι bloggers εμφανίζονται εξαιρετικά υπεύθυνοι στην προσέγγιση τους σε μια σειρά θέματα.

Κατ’ αρχήν στη θεματολογία τους, τα κοινωνικά (58%), τα προσωπικά (54%) και η πολιτική (48%) εμφανίζουν αρκετά ψηλά ποσοστά αντίθετα με την κατηγορία “κοτσομπολιό” (7%) που έχει πολύ χαμηλό ποσοστό. Στην ενδιάμεση κλίμακα (αλλά και πάλι με υψηλά ποσοστά) ο πολιτισμός (43%), η μουσική (40%), η τεχνολογία (34%) και οι ειδήσεις (34%).

Στο θέμα της ανωνυμίας/ψευδωνυμίας, τη στιγμή που υπερασπίζονται το δικαίωμα των bloggers (89%) να γράφουν ανώνυμα ή ψευδώνυμα, σε άλλο ερώτημα, περισσότεροι από ένας στους τρεις (37%) δηλώνουν ότι γράφουν επώνυμα, οι μισοί γράφουν με ψεδώνυμο, ενώ σχεδόν ο ένας στους δέκα δηλώνει ότι – ενώ γράφει ψευδώνυμα – σκέφτεται να αρχίσει άμεσα να γράφει επώνυμα. Είναι μια τάση της οποίας την εξέλιξη αξίζει να παρακολουθήσουμε το επόμενο διάστημα.

Ένα άλλο στοιχείο που διαμορφώνει την εικόνα μιας μπλογκόσφαιρας με αίσθηση ευθύνης για το ρόλο της, είναι οι απαντήσεις στην ερώτηση “Διαθέτεις επιπλέον χρόνο για να επιβεβαιώσεις τα γεγονότα ή τις απόψεις που αναφέρεις;”. Σχεδόν οι μισοί (49%) απαντούν με βεβαιότητα “Πάντα”, ενώ άλλο ένα 35% απαντά “Πολύ Συχνά” ή “Συχνά”, αφήνοντας το 15% για τις υπόλοιπες απαντήσεις (Μερικές φορές, Ποτέ, Δεν απαντώ).

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στην ερώτηση Νο.14 “Πιστεύεις ότι τα blogs είναι μια μορφή δημοσιογραφίας;”, μόνο το 14% απαντά ‘Οχι, ενώ οι μισοί απαντούν “μερικές φορές”, και το 35% απαντά ένα ξεκάθαρο Ναι.

Οι απαντήσεις αυτές δείχνουν μια εικόνα εντελώς αντίθετη από αυτή που καλλιεργείται σήμερα στα παραδοσιακά Μέσα, για bloggers δηλαδή που, κατά κύριο λόγο χρησιμοποιούν το Μέσο χωρίς κανένα αίσθημα ευθύνης απέναντι στον κοινωνικό τους ρόλο, διασπείροντας δήθεν ψεύδη ή ανακρίβειες.

Κοινωνική παρουσία

Παρόλο που οι 8 στους 10 απάντησαν ότι το blogging δεν επηρρέασε καθόλου την επαγγελματική τους ζωή, οι απαντήσεις στο ερώτημα “Προσκλήθηκες σε κάτι από τα παρακάτω επειδή είσαι blogger;” δείχνουν ότι το blogging έχει επιδράσει σε μεγάλο βαθμό στη βελτίωση της κοινωνικής τους παρουσίας, αλλά δεν αναγνωρίζουν σε αυτή κάποιες, μακροπρόθεσμες έστω, επιδράσεις στην επαγγελματική τους ζωή.

Οι μισοί περίπου (51%) απάντησαν ότι ναι, έχουν προσκληθεί σε δημόσιες εμφανίσεις ως αποτέλεσμα της δραστηριότητας τους στη μπλογκόσφαιρα, και από αυτούς η πιο δημοφιλής απάντηση είναι η “πρόσκληση από ομάδες ενδιαφερόντων” (61%), υποστηρικτής καμπάνιας (36%), και άρθρο/συνέντευξη στον γραπτό Τύπο (34%). Από τις απαντήσεις τους προκύπτει η αυξημένη επιρροή του blogging στην ενδυνάμωση την κοινωνικής ή/και πολιτικής παρουσίας των bloggers.

Πιστεύουμε ότι αργά αλλά σταθερά οι bloggers διαπιστώνουν πως το blogging τους ανοίγει νέους ορίζοντες και ευκαιρίες σε όλα τα επίπεδα της ζωής τους, δίνοντας τους μια πιο ισχυρή δημόσια θέση στον κοινωνικό ιστό, και ένα δημόσιο βήμα παρέμβασης.

Η επένδυση σε χρόνο

Οι bloggers επενδύουν σημαντικό χρόνο στις ιστολογικές τους δραστηριότητες. Οι ώρες που διαθέτουν κάθε εβδομάδα είναι σχεδόν ίδιες με αυτές που καταγράφονται σε παρόμοιες έρευνες του εξωτερικού (π.χ. State of the Blogosphere by technorati), πράγμα που δείχνει ότι η δραστηριότητα αυτή για τον Έλληνα blogger είναι σημαντικό κομμάτι της καθημερινής του ζωής.

Το Long Tail της αναγνωσιμότητας

Ο απόλυτος αριθμός των επισκεπτών που συγκεντρώνει το κάθε blog ξεχωριστά είναι ακόμη εξαιρετικά μικρός, Περίπου οι μισοί bloggers δηλώνουν λιγότερους από 1.000 επισκέπτες το μήνα, ενώ μαζί με αυτούς που δηλώνουν έως 5.000 επισκέπτες το μήνα, το ποσοστό φτάνει το 72%. Παρόλα αυτά, υπάρχει και ένα 7% των blogs που σημειώνουν επισκεψιμότητα άνω των 20.000 μοναδικών επισκεπτών το μήνα.

Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε τις τάσεις επισκεψιμότητας που θα διαμορφώνονται στην επόμενη έρευνα του sync (μετά από ένα χρόνο περίπου), από την οποία θα μπορούν να βγουν συμπεράσματα για πιθανή μεγέθυνση του κοινού των bloggers.

Τάσεις

Ακολουθούν τα αποτελέσματα ανάλυσης των απαντήσεων που δόθηκαν από τους Έλληνες bloggers στην έρευνα του sync. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία της υπηρεσίας datamine.it, την οποία πολύ ευγενικά μας προσέφερε ο Γιώργος Τζιραλής (ιδιοκτήτης επίσης της υπηρεσίας askmarkets.com και διοργανωτής του Opencoffee), τον οποίο και ευχαριστούμε. Περισσότερες πληροφορίες για την datamine.it μπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση http://datamine.it.

Ο συνδυασμός των απαντήσεων σε διαφορετικές ερωτήσεις μας έδωσε μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία. Ακολουθούν τα πιο σημαντικά από αυτά, ενώ όλη την ανάλυση μπορείτε ν τη βρείτε στο αντίστοιχο συνοδευτικό έγγραφο που είναι διαθέσιμο για download:

• Αν ένα blog ασχολείται με ειδήσεις ή/και κουτσομπολιό, τότε πιθανότατα ασχολείται και με θέματα Media.
• Αν ένας blogger χρησιμοποιεί συχνά τις υπηρεσίες Twitter και delicious, τότε το πιθανότερο είναι ότι στο blog του γράφει για τεχνολογικά θέματα (σε ποσοστό 84%)
• Ο blogger που χρησιμοποιεί μία υπηρεσία εκ των Twitter, LinkedIn και Friendfeed συνήθως χρησιμοποιεί και τις υπόλοιπες (σε ποσοστό 75%)
• Οι έφηβοι bloggers (ηλικίας κάτω των 18) που βλέπουν τηλεόραση 2-3 φορές την εβδομάδα, σε πολύ μεγάλο ποσοστό συμετέχουν στην υπηρεσία κοινωνικής δικτύωης Hi5 (σε ποσοστό 80%)
• Αν ένας blogger χρησιμοποιεί μόνο το Twitter ως μέσο κοινωνικής δικτύωσης, τότε χρησιμοποιεί και την υπηρεσία Google reader (σε ποσοστό 74%)

Τα πλήρη αποτελέσματα της ανάλυσης από την υπηρεσία datamine.it μπορείτε να τα βρείτε στο αντίστοιχο έγγραφο που είναι διαθέσιμο μαζί με αυτή την έρευνα.

Συμπεράσματα

Τα πλήρη αποτελέσματα της έρευνας, με όλους τους πίνακες των απαντήσεων που έδωσαν οι Έλληνες bloggers είναι διαθέσιμα στο αντίστοιχο συνοδευτικό έγγραφο. Τα σημαντικότερα στοιχεία που κρατάμε από αυτή την έρευνα είναι τα παρακάτω:

• To sync.gr παρακολουθεί αυτή τη στιγμή περισσότερα από 40.000 Ελληνικά blogs.
• Η Ελληνική μπλογκόσφαιρα είναι περίπου 30 φορές μεγαλύτερη από ό,τι ήταν πριν από δύο χρόνια όταν ξεκίνησε το sync.gr (1.400 blogs τον Ιανουάριο του 2007)
• Νέα blogs συνεχίζουν να δημιουργούνται με αμείωτο ρυθμό. Καταχωρούνται κάθε μέρα περισσότερα από 30 νέα blogs κατά μέσο όρο.
• Το 2007 ήταν η σημαντικότερη χρονιά στη μεγέθυνση της Ελληνικής μπογκόσφαιρας.
• Ο Blogger.com είναι η δημοφιλέστερη πλατφόρμα blogging (69%), και το YouTube (82%) η δημοφιλέστερη υπηρεσία του Web 2.0 που χρησιμοποιούν οι Έλληνες bloggers.
• Οι περισσότεροι bloggers χαρακτηρίζουν τα ιστολόγια τους ως προσωπικά, αποφεύγοντας να κάνουν κάποια σύνδεση με επαγγελματικές προοπτικές ή στόχους.
• Ο μέσος έλληνας blogger είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στα θέματα των πνευματικών δικαιωμάτων, και της ακρίβειας των πληροφοριών που μεταφέρει.
• To blogging ασκεί ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή στην ενδυνάμωση την κοινωνικής ή/και πολιτικής παρουσίας των bloggers.

Οι απόψεις των Ελλήνων bloggers

Στο τέλος του ερωτηματολογίου της έρευνας του sync.gr για την Ελληνική μπογκόσφαιρα, κάθε blogger είχε τη δυνατότητα να γράψει συνοπτικά την άποψη του για τη δραστηριότητα του αυτή, και την επίδραση που έχει στον ίδιο (ή την ίδια) αλλά και στην κοινωνία γενικότερα.

Στο αντίστοιχο έγγραφο που συνοδεύει αυτή την έρευνα μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά τις απόψεις που κατέγραψαν οι ίδιοι οι bloggers που συμμετείχαν στην έρευνα του sync.gr.