NYLON

Βλέπω μια έντονη κινητικότητα και στον Ελληνικό χώρο, όσον αφορά στη διάθεση ανθρώπων να χτίσουν νέες υπηρεσίες στο χώρο των social media – και αυτό δεν μπορεί παρά να είναι καλό. Σε προσωπικές συζητήσεις με φίλους και γνωστούς τις προηγούμενες μέρες διαπίστωσα ένα έντονο ενδιαφέρον για όσα κατέγραψα στο άρθρο της προηγούμενης εβδομάδας, για τα συστατικά επιτυχίας ενός Web 2.0 startup στην Ελλάδα.

Οι απόψεις που κατέθεσα εκεί θα ήταν λειψές αν δεν τις συμπλήρωνα με την ιδέα των Social Objects, που επίσης πιστεύω ότι είναι όρος απαράβατος για την επιτυχία όσων θέλουν να χτίσουν ένα Social Network ή μια υπηρεσία πάνω σε μια Social πλατφόρμα (τύπου Facebook). Την ιδέα των Social Objects την έχει λανσάρει ο Jyri Engstrom, ιδρυτής του Jaiku που μόλις πρόσφατα εξαγοράστηκε από τη Google.

Με αυτή καταγράφει τις προϋποθέσεις που χρειάζεται μια υπηρεσία ώστε να παρακινήσει τους απλούς χρήστες να συμμετέχουν και να συνεισφέρουν με το περιεχόμενό τους σε μια Social Web υπηρεσία.

Η ιδέα των Social Objects

To Myspace, το YouTube, το Facebook, και όλα τα υπόλοιπα γκλαμουράτα Social Networks δεν είναι τα πρώτα που εμφανίστηκαν στο Web. Αρκετά χρόνια νωρίτερα υπήρχαν αντίστοιχες υπηρεσίες που λίγα χρόνια μετά την ακμή τους, εξαφανίστηκαν. Το Firefly με 3 εκατ. χρήστες στα τέλη της δεκαετίας του ’90 εξαγοράστηκε από τη Microsoft η οποία λίγο αργότερα το “σκότωσε” επειδή δεν έβγαλε κέρδη.

Το 6 Degrees με 2 εκ. χρήστες το έφαγε η μαρμάγκα της φούσκας του dot com. Το Friendster ουσιαστικά εξαφανίστηκε πριν λίγα χρόνια κάτω από τον οδοστρωτήρα του MySpace.

Αυτό που φάνηκε στην πράξη είναι ότι τα sites που αποτυγχάνουν, έχουν ένα βασικό πρόβλημα: είναι απλώς social networks – και τίποτα παραπάνω.

Αντίθετα, τα sites που πετυχαίνουν είναι χτισμένα γύρω από social objects. Φανταστείτε αυτά τα “αντικείμενα” σαν τη βασική αιτία για την οποία κάποιος θα συνδεθεί με κάποιο άλλο πρόσωπο, και όχι με οποιοδήποτε τυχαίο πρόσωπο (αν δεν υπήρχαν αυτά τα αντικείμενα).


Ένα εξαιρετικό παράδειγμα είναι το Flickr.

Flickr Social Object = Φωτογραφία.

Συνδέεσαι με άλλα πρόσωπα στο flickr επειδή ενδιαφέρεστε για τις φωτογραφίες. Οι φωτογραφίες είναι το αντικείμενο που μοιράζεσαι με όσους βρίσκονται εκεί. Άλλα παραδείγματα?

Del.icio.us Social Object = Bookmarks.

Amazon Social Object = Books. (ναι, η Amazon είναι Social Network).

YouTube Social Object = Video..

Στο MySpace τώρα, πέρα από όλη την υπόλοιπη δραστηριότητα που αναπτύσσεται μεταξύ των μελών του, υπάρχει ένα Social Object που είναι το επίκεντρο όλης της δράσης. Και αυτό είναι η Μουσική. Και είναι ξεκάθαρο ότι κόσμος εκεί (κυρίως νεολαία) επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στις μπάντες και τους μουσικούς που έχουν σελίδες. Σε όλες τις σελίδες, ο music player έχει κυρίαρχο ρόλο.

Πως χτίζει κάποιος μια υπηρεσία γύρω από ένα Social Object?

Υπάρχουν 5 βασικές αρχές για να μπορέσει κάποιος να χτίσει μια επιτυχημένη υπηρεσία στο Web με έντονα Social χαρακτηριστικά.

1. Καθόρισε (εντόπισε) το αντικείμενό σου. Το δικό σου social object. Ποιό είναι το ένα και βασικό αντικείμενο γύρω από το οποίο οι χρήστες σου θα βρουν ένα νόημα για να συνδεθούν και να αλληλεπιδράσουν. Αν δεν μπορέσεις να απαντήσεις με σαφήνεια στο ερώτημα “ποιό είναι το social object σου?” τότε έχεις πρόβλημα.

2. Όταν ξέρεις ποιό είναι το social object σου, καθόρισε ποιά είναι τα ρήματά σου. Τι είναι αυτό που ΚΑΝΟΥΝ οι χρήστες σου όταν έρχονται στο site σου. Μερικά παραδείγματα από τα πιο σημαντικά ρήματα που χρησιμοποιούν πετυχημένα social networks:

Ebay = Αγοράζω – Πουλάω
Flickr = Ανεβάζω (upload) φωτογραφίες
MySpace = Play (music button)
Dogster = Καταχωρώ (σκύλο)
κλπ.

Η ουσία είναι να εντοπίσεις ποιά είναι η κυρίρχη δραστηριότητα που έχουν οι επισκέπτες σου γύρω από το αντικείμενό σου.

3. Κάνε τα αντικείμενά σου διαθέσιμα για μοίρασμα (sharable). Αυτό το πετυχαίνεις κυρίως με το να έχεις permalinks στο κάθε αντικείμενο – στο τελικό αντικείμενο και όχι απλά σε μια σελίδα που το περιέχει. Παραδείγματα:

http://www.flickr.com/photo_zoom.gne?id=&size=m
http://www.youtube.com/watch?v=bNF_P281Uu4

Ακόμα περισσότερο, χρησιμοποίησε widgets και thumbnails, κάνε το εύκολο για τον κόσμο να πάρει αυτό το social object και να το χρησιμοποιήσει στο δικό του site, στη δική του σελίδα, στα δικά του αρχεία.

4. Μετάτρεψε τις προσκλήσεις σε δώρα. Συνήθως όλα τα Social Networks δίνουν στα μέλη τους τη δυνατότητα να “καλέσουν” φίλους τους στο δίκτυο με λίγα κλικς, ώστε να μεγαλώσει γρήγορα η κοινότητα. Αυτό όμως μακροπρόθεσμα λειτουργεί σαν spam και γίνεται μπούμερανγκ. Όμως, πολύ έξυπνα χρησιμοποίησε αυτή τη μέθοδο το Paypal.

Όταν καλείς κάποιο φίλο σου να ανοίξει λογαριασμό στο Paypal, τότε αυτός έχει άμεσα 10 δολλάρια στο λογαριασμό του για ξόδεμα. Δώρο της Paypal. Ένα πολύ χειροπιαστό δώρο, που απογείωσε τις εγγραφές νέων μελών.

Ένα άλλο σπουδαίο παράδειγμα είναι το Skype. Όταν προτείνεις σε κάποιο φίλο σου να κατεβάσει τον client του Skype και αυτός το κάνει, τότε έχετε και οι δυο σας δωρεάν μονάδες από την υπηρεσία για να κάνετε μεταξύ σας κλήσεις. Έξυπνο, χρήσιμο, και απλό.

Φυσικά, το δώρο δεν μπορεί πάντα να είναι οικονομικής φύσης. Σκέφτομαι για παράδειγμα ότι το YouTube μαζί με το email της πρόσκλησης θα μπορούσε να στέλνει ενσωματωμένο σε μικρό player ενα από τα πιο δημοφιλή βιντεάκια του, αυτό με το μωρό που γελάει. Πάντα καλοδεχούμενο, που κάλιστα εκλαμβάνεται σαν “δώρο”.

5. Να χρεώνεις τους παραγωγούς (publishers), όχι τους καταναλωτές (spectators). Αυτό έρχεται από το μέλλον, αλλά καλό είναι να το έχουμε στην άκρη του μυαλού μας. O Jyri δείχνει να πιστεύει (μαζί του και άλλοι, ματζξύ των οποίων και εγώ είμαι κοντά) ότι στο μέλλον δεν θα πληρώνουμε για να καταναλώσουμε / κατεβάσουμε π.χ. μουσική. Αντίθετα, θα πληρώνουμε για να έχουμε τη δυνατότητα να ανεβάσουμε τις playlist μας σε ένα έτοιμο κοινό.

Ένα καλό παράδειγμα είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα με το Facebook. Αναρωτιέμαι: θα μπορούσαν κάποια στιγμή να πληρώνουν το Facebook οι developers που αναπτύσουν όλες αυτές τις εφαρμογές και βγάζουν λεφτά χρησιμοποιώντας το τεράστιο κοινό (spectators) που τους διαθέτει το facebook? Εγώ πιστεύω ναι….

Πιστεύω ότι η πιο πολύτιμη λέξη αυτή τη στιγμή στο Internet δεν είναι η Search. Η πιο πολύτιμη λέξη είναι η Share.

Πιστεύω επίσης ότι η ιδέα των social objects είναι το μέλλον του marketing.

Να κάνω και μια εκτίμηση: με την εξαγορά του Jaiku η Google αγόρασε πολύ περισσότερα από το Jaiku. Αγόρασε το δικαίωμα να έχει τον Jyri ανάμεσα στο υψηλόβαθμο δυναμικό της. Και είναι από τους ανθρώπους που νομίζω ότι θα κάνουν τη διαφορά στο Googleplex τα επόμενα χρόνια.