Έλαβα σήμερα στο mail μου ένα μήνυμα από αυτά που συχνά – πυκνά κάνουν το γύρο προκειμένου να μας ενημερώσουν για κοινά θέματα. Το συγκεκριμένο περιείχε ένα Δελτίο Τύπου της Νομαρχίας Αθηνών προς τους συντάκτες αυτοδιοίησης, και ανέφερε αναλυτικά τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί σε επιχειρήσεις εστίασης (φαγητού) κάθε είδους, για διάφορες παραβάσεις των νόμων.
Δεν αποφαίνομαι αν το έγγραφο είναι γνήσιο και γιαυτό δεν θα αναφέρω το όνομα καμίας από τις επιχειρήσεις που υπάρχουν μέσα. Αν είναι γνήσιο, πιθανολογώ ότι δημοσιεύθηκε και στις εφημερίδες, αλλά δεν έπεσε στην αντίληψή μου. Και αυτό είναι ένα από τα προβλήματα που πρέπει να λύσει η κυβέρνηση υλοποιώντας στην πράξη την Κοινοτική οδηγία 2003/98.
Τις πληροφορίες αυτές τις χρειάζομαι σαν πολίτης. Ανά πάσα στιγμή. Θέλω να ξέρω ποιές ταβέρνες ή σουπερ μάρκετ στη γειτονιά μου έχουν φάει πρόστιμα και γιατί. Τα πρόστιμα, στις περισσότερες από αυτές τις επιχειρήσεις, δεν κάνουν κανένα κακό – τα κέρδη από τις παρανομίες είναι πιθανώς μεγαλύτερα. Το μόνο πραγματικό κακό που μπορεί να υποστούν είναι το να είναι μόνιμα αναρτημένα τα στοιχεία με τα πρόστιμα στο Διαδίκτυο.
Όχι μόνο αυτό, αλλά να είναι με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορώ εγώ να πάρω αυτά τα δεδομένα και να φτιάξω μια νέα υπηρεσία (κάτι που δεν θα κάνει ΠΟΤΕ το υπουργείο ανάπτυξης ή η Νομαρχία), που θα δείχνει πάνω σε ένα χάρτη τις επιχειρήσεις που έχουν υποστεί αγορανομικά και άλλα πρόστιμα. Και ο καθένας θα εντοπίζει εύκολα τι γίνεται στη γειτονιά του.
Η όποια δουλειά κάνουν τώρα οι υγειονομικές υπηρεσίες πάει χαμένη. Οι ελεγκτές λειτουργούν περισσότερο σαν εισπράκτορες του κράτους, παρά σαν ατζέντηδες για την προστασία των πολιτών – η πραγματική προστασία είναι η ενημέρωση. Καμία εφημερίδα ή τηλεοπτικό κανάλι δεν μπορεί (λόγω φυσικών περιορισμών) να αναρτήσει την πλήρη λίστα που έχω εγώ στα χέρια μου – μόνο δειγματοληπτικά. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές μένουν με ελλιπή ενημέρωση.
Μόνο στο Internet μπορεί να υπάρχουν τα πλήρη δεδομένα, χωρίς περιορισμούς χρόνου ή χώρου. Ας ξεκινήσει από κάπου αυτή η προσπάθεια. Διαφορετικά μιλάμε πλέον για υποκρισία. Δεν τους ενδιαφέρει η προστασία μας, αλλά τα έσοδα των προστίμων…
Παραθέτω παρακάτω ελάχιστες μόνο από τις εκατοντάδες παραβάσεις που δαπιστώθηκαν, χωρίς τα ονόματα των εταιρειών:
- εργαστήριο κρέατος-κρεοπωλείο: κατά τον έλεγχο (13.08.08) κατασχέθηκαν 650 κιλά από διάφορα τεμάχια κρέατος, παρασκευάσματα και παραπροϊόντα κρέατος, αφού δεν είχαν τις απαραίτητες ενδείξεις. Επιπλέον, μέρος των προϊόντων είχε υπερβεί το όριο διατηρησιμότητας και διάθεσης στην κατανάλωση
- (high-profile εστιατόριο στη Γλυφάδα) Σε μερικά προϊόντα είχε λήξει το όριο συντήρησης και διάθεσης στην κατανάλωση και επιπλέον βρέθηκαν σε κατάσταση παράνομης κατάψυξης, ενώ μερικά άλλα προϊόντα είχαν αλλοιώσεις των οργανοληπτικών χαρακτήρων
- (μεγάλο σουπερμάρκετ) κατασχέθηκαν 913 κιλά από διάφορα τυριά, τα οποία βρέθηκαν στις ψυκτικές αποθήκες λιανικής πώλησης σε μη ενδεδειγμένη θερμοκρασία συντήρησης
- (μεγάλο σουπερ μάρκετ) κατασχέθηκαν 80,2 κιλά από λουκάνικα, μπριζόλα χοιρινή, φιλέτο γαλοπούλας και μπέικον, αφού παρουσίαζαν αλλοίωση των οργανοληπτικών χαρακτήρων (π.χ. αλλοιωμένη σύσταση και δυσάρεστη οσμή).
- (εστιατόριο στου Γκύζη) διαπιστώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι τα πλακάκια πάνω από την ψησταριά και η φούσκα του απαγωγικού συστήματος ήταν ακάθαρτα και σε απαράδεκτη κατάσταση. Όλοι οι κάδοι απορριμμάτων δεν είχαν κάλυμμα, το τεφλόν κοπής είχε ρωγμές και τα ψημένα φαγητά ήταν ακάλυπτα. Τα ψυγεία του καταστήματος ήταν ακάθαρτα. Τα αποχωρητήρια ήταν ακάθαρτα, ενώ μπροστά στην είσοδό τους υπήρχε ένα μισάνοιχτο φρεάτιο υπονόμου
- (εστιατόριο στο κέντρο)… πήρχαν ποτήρια τοποθετημένα σε ανοικτές προθήκες, οι κάδοι των απορριμμάτων ήταν ανοικτοί και γινόταν συναποθήκευση ωμών και μαγειρεμένων προϊόντων. Υπήρχε υπόγεια αποθήκη, στην οποία οι τοίχοι και το δάπεδο ήταν ακάθαρτα, υπήρχε έντονη παρουσία εντόμων (κατσαρίδων), στον καταψύκτη γινόταν συναποθήκευση κατεψυγμένων λαχανικών και κρεάτων.
- (ακριβό εστιατόριο στου Ψυρρή)… Εντός των ψυγείων, επικρατεί ακαταστασία, νωπά κρέατα και λαχανικά συνυπάρχουν με έτοιμα φαγητά που διατηρούνται σε ακάλυπτα δοχεία, ενώ εντοπίστηκε και νεκρό έντομο. Τα σκεύη εστίασης φυλάσσονται εκτός κλειστών προθηκών. Οι κάδοι απορριμμάτων δεν έχουν κάλυμμα.
October 6th, 2008 at 21:12
Τα πρόστιμα που επιβάλλονται από κρατικές αρχές ενσωματώνονται σε δημόσια έγγραφα, τα οποία είναι προσβάσιμα από τον καθένα. Περιορισμοί υπάρχουν ως προς τα προσωπικά δεδομένα (ονόματα ιδιοκτητών) ενώ ένα ζήτημα είναι αν τίθεται προστασία της επωνυμίας μιας επιχείρησης. Ακόμη δηλαδή κι αν υπέπεσε σε ένα παράπτωμα μια επιχείρηση, δεν είναι βέβαιο, υπό το σημερινό νομοθετικό καθεστώς, ότι επιτρέπεται άνευ ετέρου αυτό να δοθεί στη δημοσιότητα.
Μια τέτοια περίπτωση είναι ο Συνήγορος του Καταναλωτή: χωρίς να επιβάλλει πρόστιμα, όταν διαπιστώσει ότι μια επιχείρηση δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που έχει από το καταναλωτικό δίκαιο, το πόρισμα δημοσιοποιείται στην ιστοσελίδα του Συνηγόρου. Στην περίπτωση όμως αυτή υπάρχει ρητή νομική διάταξη ότι ο Συνήγορος έχει αρμοδιότητα να δώσει στη δημοσιότητα το πόρισμα. Στην περίπτωση όμως άλλων φορέων, όπου η σχετική δυνατότητα δεν αναγράφεται στο νόμο, πιθανή περαιτέρω διάδοση του κειμένου της απόφασης θα έθετε ζητήματα (απλής) δυσφήμησης μιας επιχείρησης και υπέρβασης αρμοδιοτήτων από την αντίστοιχη κρατική αρχή.
Το θέμα που θίγεις λύνεται μόνο με βάση την αναλογικότητα: προφανώς αν πρόκειται για κίνδυνο σχετικά με την δημόσια υγεία είναι αυτονόητο ότι το πόρισμα δεν πρέπει να παραμείνει σε ένα συρτάρι. Μία αγορανομική παράβαση όμως που επανορθώθηκε (λάθος μήκος τραπεζομάντηλου), για ποιο λόγο να δοθεί στη δημοσιότητα με το όνομα της επιχείρησης. Μπορεί να δοθεί χωρίς αυτό, για να ευαισθητοποιηθούν οι υπόλοιπες επιχειρήσεις και να προσέχουν.
October 6th, 2008 at 21:24
@e-lawyer δεν έχω καμία διαφωνία να δημοσιοποιούνται μόνο οι σοβαρές περιπτώσεις παραβιάσεων της δημόσιας υγείας. Αυτή είναι και η ουσία άλλωστε.
Παρόλα αυτά, πιστεύω ότι αν δημοσιοποιούνται για όλους και τα αίτια των προστίμων (οι ακριβείς παραβάσεις) ο κόσμος έχει κρίση και μπορεί να καταλαβαίνει τι πρέπει να λαμβάνει υπόψιν του και τι μπορεί να ανεχθεί. Το ίδιο συνέβη και με μένα όταν είδα τη λίστα – κάποιες αναφορές δεν θα μ πείραζαν ιδιαίτερα.
Αλλά τελικά, δεν διαφωνώ με την ουσία της πρότασης σου.
October 6th, 2008 at 22:22
Πάντως τα στοιχεία των εταιρειών (εμπορία και πρατήρια) στις οποίες έχουν επιβληθεί πρόστιμα από τα ΚΕΔΑΚ για νοθεία στα καύσιμα είναι de facto δημόσια, εδώ:
http://www.ypan.gr/flash_fuel/kafsima/PROSTIMA.htm
και καλώς, λέω εγώ.
October 7th, 2008 at 01:02
Το συγκεκριμένο δελτίο τύπου βρίσκεται εδώ: http://www.nomarxia.gr/grafeiotypou/article_2008_09_22_1337.html
October 7th, 2008 at 01:22
Ευχαριστώ Σπύρο και Στέλιο!
October 8th, 2008 at 19:02
Μα αν το κράτος έχει το μονοπώλιο των ελέγχων υγιεινής, πως θα διασφαλίζουμε την αμεροληψία και ακεριαότητα των ελέγχων; Είδα το συγκεκριμένο ΔΤ πρν λίγες ημέρες στο troktiko, αλλά εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρεις υπάρχουν και άλλες με πολύ μικρές παραβάσεις. Σαφέστατα τα δεδομένα πρέπει να είναι δημόσια και επαναχρησιμοποιήσιμα, διότι η δημοσίευση είναι αποτελεσματικότερο αντικίνητρο για τον επιχειρηματία από ότι το πρόστιμο. Όμως αν έστηνες μια υπηρεσία όπως αυτή που αναφέρεις δεν θα ήθελες να είσαι σίγουρος για τα αποτελέσματα του ελέγχου; Άλλωστε το πρόστιμο είναι μια διοικητική απόφαση που, ως γνωστόν και σύνηθες στην Ελλάδα, προσβάλλεται και δεν τελεσφορεί τουλάχιστον άμεσα. Άρα για να χρησιμοποιηθούν αξιόπιστα αυτά τα δεδομένα, πρέπει πρώτα να αλλάξει το πλαίσιο διενέργειας των ελέγχων. Δε νομίζεις;