NYLON

Στο πρόσφατο συνέδριο Gov 2.0 που έγινε πριν λίγες μέρες στην Ουάσινγκτον (με διοργανωτή τον Tim O’ Reilly) παρουσιάστηκαν οι πιο ενδιαφέρουσες ιδέες για τη χρήση των νέων Μέσων στην προσπάθεια να μετατραπεί η Διακυβέρνηση ενός κράτους σε μια πλατφόρμα, στην οποία οι πολίτες έχουν ενεργό συμμετοχή και πρωταγωνιστικό ρόλο.

Σημαντικότερη όλων των ομιλιών ήταν (φυσικά) αυτή του Clay Shirky τον οποίο ο Tim O’ Reilly πολύ εύστοχα στην εισαγωγή χαρακτήρισε ως τον “Όσκαρ Ουάϊλντ του Internet”. Ο Shirky στην τοποθέτηση του (που θα δείτε παρακάτω) κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα σύγκριση 2 πειραμάτων συμμετοχής πολιτών σε εγχειρήματα, το Wikitorial των L.A. Times που έγινε το 2005 και του Apps for Democracy, ενός διαγωνισμού – πρόσκληση σε πολίτες να δημιουργήσουν υπηρεσίες βασισμένες σε κυβερνητικά δεδομένα των ΗΠΑ.

Το πρώτο απέτυχε, το δεύτερο θριάμβευσε.

Το ενδιαφέρον στοιχείο στον απολογισμό του Shirky είναι ότι οι λόγοι της αποτυχίας ή επιτυχίας τέτοιων πειραμάτων δεν έχουν καθόλου να κάνουν με την τεχνολογία – δεν αρκεί να έχεις μια προχωρημένη τεχνολογική πλατφόρμα για να πετύχει το εγχείρημα. Αντίθετα, το πολύ σημαντικο στοιχείο (που δεν αφορά μόνο σε τεχνολογικές εφαρμογές και social media) είναι το ποιό είναι το κοινωνικό συμβόλαιο (social contract) που συνάπτεται ανάμεσα σε 2 μέρη που περιμένουν μια αμοιβαία συνεισφορά ή συνεργασία.

Τρία βασικά συμπεράσματα βγαίνουν από τέτοιες προσπάθειες:

1. Το κοινωνικό συμβόλαιο με τους χρήστες στους οποίους απευθύνεσαι πρέπει να είναι αρκετά “πλήρες” ώστε να είναι ενδιαφέρον, αλλά όχι απόλυτα πλήρες ώστε να τους καταπιέζει (δείτε και τα παραδείγματα που αναφέρει για να γίνει πιο σαφές).

2. Οι χρήστες που έρχονται να συμβάλουν με τις ιδέες τους πρέπει να νιώθουν ότι μπορούν να κάνουν πράγματα που εσύ δεν έχεις προβλέψει (“κάνε μας έκπληξη με τις ιδέες σου”). Αν δεν τους αφήνεις χώρο για πειραματισμό, νιώθουν σαν χαμηλόμισθοι υπάλληλοι, χωρίς καν να παίρνουν μισθό!

3. (και σημαντικότερο imho) Όσο περισσότερο προσπαθείς εκ των προτέρων να πιστωθείς την επιτυχία του εγχειρήματος που ξεκινάς (π.χ. θριαμβευτικά δελτία τύπου) τόσο λιγότερες οι πιθανότητες επιτυχίας του εγχειρήματος.

Τώρα, βλέπουμε και στη χώρα μας τις πρώτες προσπάθειες εγχειρημάτων συμμετοχής των πολιτών σε κάθε είδους χώρους – πολιτική, Media, επιχειρήσεις, μη κερδοσκοπικές, κλπ. Το βέβαιο είναι ότι τα χρόνια που θα έρθουν θα δούμε πολύ περισσότερες, με μεγαλύτερη ένταση.

Τα βασικό ερώτημα που θα πρέπει να αναρωτούνται όσοι οργανώνουν τέτοια εγχειρήματα, είναι ποιό είναι το κοινωνικό συμβόλαιο που “υπογράφουν”, και με ποιούς ακριβώς. Ποιοί είναι οι προνομιακοί συνομιλητές τους στο εγχείρημα, πόσο χώρο για πειραματισμό αφήνουν στους χρήστες του εγχειρήματος, και αν πρέπει να “καπελώσουν” εκ των προτέρων την προσπάθεια με θριαμβολογίες για “πρωτοποριακές προσπάθειες”.