Το video το πρωτοδείδα στο blog του Γιώργου του Τζιραλή. Λίγο αργότερα το είδα και στην αντίστοιχη λίστα του SYNC με τα δημοφιλή videos από τα Ελληνικά blogs. Ο δημιουργός του είναι ο Michael Wesch, δημιουργός και ενός άλλου δημοφιλέστατου video στο YouTube, του The Machine is Us/Using Us.
Η πρώτη φράση στο ξεκίνημα του video (προέρχεται από τον Marshal MacLuhan) δίνει το στίγμα του.
Τα σημερινά παιδιά, στο σχολικό περιβάλλον του 19ου αιώνα.
Το υπόλοιπο video περιγράφει παραστατικά το πόσο αποξενωμένη είναι η σημερινή νεολαία από το εκπαιδευτικό σύστημα. Μια γενιά που έχει μια δική της μεθοδολογία να μαθαίνει, και το εκπαιδευτικό σύστημα προσπαθεί να την υποχρεώσει σε μια άλλη μεθοδολογία μάθησης.
Ποιός πρέπει να αλλάξει?
Το video κόλησε με κάτι που σκέφτομαι: Ποιό είναι το μέλλον της εκπαίδευσης? Χρειαζόμαστε πλέον τα σχολεία? Μπορεί να φαίνεται αδιανόητο, αλλά θα φέρω μερικά παραδείγματα και παραλληλισμούς για να δείξω ότι ίσως έχει βάση αυτή η σκέψη. Κάποια από αυτά προέρχονται από τις ΗΠΑ, αλλά δυστυχώς μόνο εκεί υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τις εξελίξεις στο υπόβαθρο της κοινωνίας. Οι παραλληλλισμοί όμως, παραμένουν.
1. Και σε άλλους κλάδους φαινόταν διανόητο κάποτε να μην γίνονται τα πράγματα με τον παραδοσιακό τρόπο – π.χ. οι Τράπεζες. Πριν από 50 χρόνια ήταν δύνατο να σκεφτείς ότι θα μπορούσες να μην πηγαίνεις εκεί για τη διαχείριση των χρημάτων σου. Σήμερα, μόνο οι συνταξιούχοι κοντεύουν να μείνουν οι μόνοι επισκέπτες των καταστημάτων. Σίγουρα δεν είναι το ίδιο πράγμα να πραγματοποιείς μια οικονομική συναλλαγή, και το να διδάσκεις, αλλά ίσως να υπήρχε κάποιος παραλληλισμός αν θέλαμε να δούμε το μέλλον με πιό ανοιχτούς ορίζοντες.
2. Μέχρι το 2003 υπήρχαν πάνω από ένα εκατ. παιδιά στις ΗΠΑ που ελάμβαναν τη (βασική και μέση) εκπαίδευσή τους στο σπίτι. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας και προγραμμάτων που προσαρμόζονται στις ανάγκες των παιδιών η εκπαίδευση γιαυτούς έχει άλλο ενδιαφέρον. Και ο αριθμός αυτός συνεχίζει να μεγαλώνει.
3. Τα σχολεία είναι το προϊόν μιας εποχής που έχει περάσει προ πολλού. Αν θέλεις να εκπαιδεύσεις κάποιους να εργαστούν σαν αγρότες ή εργάτες σε εργοστάσιο, τι ικανότητες θα τους μετέδιδες? Θα τους ήθελες προφανώς να έχουν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά, να ακολουθούν τους κανόνες, να κάνουν την ίδια εργασία καθημερινά για να προχωράει η γραμμή παραγωγής, κλπ. Το σχολείο μας είναι σχεδιασμένο ακριβώς γιαυτό.
Μην κάνεις ερωτήσεις αν δε σηκώσεις το χέρι και δε σου δώσει το λόγο ο καθηγητής.
Ζήτα την άδεια πριν κάνεις οτιδήποτε.
Θα ήθελες επίσης να “μαθαίνουν” – δηλ. να παπαγαλίζουν. Σε μια τάξη 25 παιδιών (ή σε ένα αμφιθέατρο εκατοντάδων φοιτητών) δεν υπάρχει χρόνος για τον εκπαιδευτή να ενθαρρύνει και να διερευνήσει τη δημιουργική ματιά του κάθε μαθητή πάνω στο κάθε εκπαιδευτικό αντικείμενο. Στο μαζικό σχολείο τα παιδιά είναι πολλά, τα εκπαιδευτικά αντικείμενα είναι πολλά, και ο χρόνος λίγος. Αν διασφαλίσεις ότι θα σου πουν “απ’ έξω” το μάθημα, μπορείς να ελπίζεις ότι προσέφερες στην εκπαίδευση.
Οι ικανότητες που απαιτούνται σήμερα από τους ανθρώπους στην εποχή της πληροφορίας είναι θεμελιωδώς διαφορετικές από αυτές πριν από 50 ή 100 χρόνια. Παρόλα αυτά τα σχολεία έχουν αλλάξει ελάχιστα (έως καθόλου). Σκέφτομαι ότι ίσως να μη φταίνε οι άνθρωποι που οργανώνουν το σύστημα. Ίσως φταίει το ίδιο το σύστημα που δεν επιδέχεται ουσιαστικές αλλαγές.
4. Τα σχολεία δεν διδάσκουν Τεχνολογία. Ίσως η σημαντικότερη αιτία για το μεγάλωμα της ψαλίδας ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς είναι η αντίληψη και η αξιοποίηση της Τεχνολογίας. Πολύ απλά, αν είσαι ένας νέος (π.χ. 20 ετών) και δεν καταλαβαίνεις πως λειτουργεί το e-mail, οι πιθανότητες σου να βρεις μια καλοπληρωμέ νη δουλειά είναι εξαιρετικά μικρές – έως μηδενικές.
Το πρόβλημα είναι ότι τα σχολεία δεν διδάσκουν τεχνολογία. Ίσως να υπάρχει κάποιο μάθημα “πληροφορικής” ή ίσως να βλέπουμε μεμονωμένες περιπτώσεις όπου κάποια σχολεία έχουν μια παρουσία στο Web με κάποια σελίδα – συνήθως φτωχή. Όμως γεγονός είναι ότι όσοι νέοι σήμερα μαθαίνουν τεχνολογία τη μαθαίνουν μόνοι τους. Μόνοι τους ανακαλύπτουν το e-mail, social networks, Instant Messengers, και όλα τα υπόλοιπα. Πολύ πριν τα ανακαλύψει το ίδιο το βραδυκίνητο, μαζικό, εκπαιδευτικό σύστημα.
Γιατί? Υποπτεύομαι γιατί δεν γίνεται αλλιώς! Ίσως είναι στη φύση του ίδοιυ του Μέσου να μη διδάσκεται μέσα σε τάξεις, σε μαζική κλίμακα, αλλά μέσα από την εσωτερική πρωτοβουλία και “περιέργεια” του κάθε παιδιού, για κάθε τι χρήσιμο και ευχάριστο ταυτόχρονα. Αυτό κάνει τα σχολεία πολύ πιο μακρινά από τις σημερινές ανάγκες, σε σχέση με το παρελθόν που ο μόνος τρόπος να μάθεις τα σημαντικά ήταν μέσα στην τάξη.
5. Τα σχολεία δεν κάνουν και πολύ καλή δουλειά στον τομέα της κοινωνικοποίησης. Ένα σύνηθες επιχείρημα εναντίον της μάθησης στο σπίτι είναι ότι τα παιδιά δεν μαθαίνουν να κοινωνικοποιούνται. Αυτό σημαίνει ότι τα σχολεία διδάσκουν σωστά τις κοινωνικές σχέσεις και την ανάπτυξή τους. Μόνο που δεν έχουμε δει κάτι τέτοιο μέχρι τώρα. Τα σχολεία σίγουρα παράγουν παιδιά που μαθαίνουν να παρενοχλούν άλλα παιδιά, και να ασκούν πιέσεις (peer pressure) που γίνονται αβάσταχτες σε άλλα παιδιά που δεν έχουν αναπτυχθεί αρκετά ή που έχουν τη δική τους διαφορετικότητα – ιδιαιτερότητα.
Το σημερινό μαζικό σχολείο είναι ένα μαρτύριο για τις κάθε είδους μειοψηφίες της παιδικής ηλικίας. Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν καταφέρνει (δεν προσπαθεί καν….) να διδάξει ηγετικές ικανότητες, συναισθηματική νοημοσύνη και ομαδική δουλειά. Μαθήματα που ενισχύουν τέτοιες ικανότητες (όπως αθλητισμός, θέατρο, μουσική και τέχνες) είναι μάλλον παραδομένα στο πυρ το εξώτερον – παρά τις ελάχιστες εκπαιδευτικές ώρες που έχουν στη διάθεσή τους σαν άλλοθι. Στην ουσία, οι ίδιες οι οικογένειες (η οικιακή μάθηση που λέγαμε) είναι αυτές που φροντίζουν να δώσουν αυτά τα σημαντικά εφόδια στα παιδιά.
6. Η Γνώση αλλάζει με τρομακτικούς ρυθμούς σήμερα. Στο παρελθόν, οι άνθρωποι μπορούσαν να πάρουν το πτυχίο τους, να γίνουν δάσκαλοι, και να είναι βέβαιοι ότι δεν έχουν πολλά να μάθουν στο μέλλον, παρά μόνον να διδάσκουν. Σήμερα δεν ισχύει αυτό, εκτός αν διδάσκεις πολύ βασικά πράγματα (π.χ. στο νηπιαγωγείο – αν και πάλι αμφιβάλλω). Αντίθετα, η γνώση ανανεώνεται διαρκώς, πολλές φορές ανατρέπεται βγάζοντας νέες αλήθειες στην επιφάνεια.
Το παρακάτω video μας δείχνει γιατί:
7. Η ποιότητα του επιμορφωτικού υλικού που μεταδίδεται ελεύθερα, πλησιάζει και πολύ σύντομα θα ξεπεράσει την ποιότητα του παραδοσιακού διδακτικού υλικού. Οι καθηγητές χρησιμοποιούν το εκπαιδευτικό υλικό με το οποίο νιώθουν πιο άνετα. Είναι αυτό που διδάχθηκαν και οι ίδιοι. Πολύ λίγοι θα δεχθούν με ενθουσιασμό νέο εκπαιδευτικό υλικό όπως η Wikipedia, ή τα δωρεάν διαθέσιμα βιβλία στο Internet. Οι περισσότεροι αντιδρούν σε ό,τι κάνει τη ζωή τους δύσκολη.
Καθώς η ποιότητα του μη παραδοσιακού εκπαιδευτικού υλικού ξεπερνάει αυτήν του παραδοσιακού, οι μαθητές που μορφώνονται με το τελευταίο θα έχουν κατώτερη εκπαίδευση από όσους μορφώνονται με το πρώτο.
8. Πολύ σύντομα θα έχουμε καλύτερες εναλλακτικές λύσεις. Διαβάζω για αρκετά πράγματα που δοκιμάζονται το τελευταίο διάστημα. Δεν μπορώ να προβλέψω προς τα πού θα πάμε, ούτε πόσο γρήγορα. Πιστεύω όμως, ότι το τοπίο της εκπαίδευσης θα είναι πολύ, πάρα πολύ διαφορετικό σε 20 χρόνια, από ό,τι είναι σήμερα.
Άλλο ένα ενδιαφέρον videάκι. Το είχαμε παίξει εδώ πριν από ενάμισι χρόνο πάλι.
ΥΓ: Η βασική ιδέα από εδώ
October 29th, 2007 at 17:10
Το είδα χθες το βίντεο στο blog του Γιώργου και μου άρεσε πολύ. Εξαιρετικό το άρθρο σου.
October 29th, 2007 at 19:14
Φοβερή δημοσίευση! Πολύ καλή δουλειά!
October 30th, 2007 at 18:06
από την άλλη, το σχολείο είναι εξ ορισμού ο πιο συντηρητικός θεσμός που υπάρχει: κατασκευάζεται για να συντηρεί τις απόψεις.
Που σημαίνει ότι οι αλλαγές μπορεί να τρέχουν με χίλια, αλλά το σχολείο θα είναι το τελευταίο που θα τις παρει πρέφα.
Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρέπει να το “σπρώχνουμε” και λίγο. Όσο μπορούμε (και λίγο ακόμα)
October 31st, 2007 at 17:44
Κοιταξε, Νικο: Το “κάνε το μόνος σου” μπορεί να γίνεται αν πρόκειται να φτιάξεις ένα μπλόγκ, όταν όμως μιλάμε για διαμόρφωση ανθρώπων, συνειδήσεων, πολιτών και όλα αυτά τα ρομαντικά, τότε αυτά που λες λίγο διαφέρουν από επιστροφή στις νεολιθικές δομές-τα περί τεχνολογίας τα αντιπαρέρχομαι, το σχολείο δεν είναι το εργαστήρι του μάστορα, πολλώ δε μάλλον δεν είναι επιχείρηση με τους μαθητές apprentices. Διαφωνώ οριζοντίως και καθέτως φίλε μου….
October 31st, 2007 at 21:17
wraia topothetish.wraio arthro.respect
November 1st, 2007 at 00:55
Πιστεύω πως το “δημόσιο ελληνικό σχολείο” είναι αυτό το “σχολείο” που περιγράφεται στο άρθρο! Και στην αμερική πολλά δημόσια σχολεία δεν πάνε πίσω όμως. Το φιλανδικό μοντέλο λειτουργεί με καταπληκτικά αποτελέσματα. Το σχολείο είναι απαραίτητο ειδικά σε μικρές ηλικίες και δεν νομίζω να αλλάξει αυτό. Γιατί προσφέρει ομαδική μάθηση, συμμετοχή σε ομάδες, κοινωνικοποίηση. Αν ένα παιδί έχει στα χέρια του το καλύτερο υλικό αλλά διαβάζει απομονωμένο σε ένα σπίτι, θα μείνει για πάντα παιδί.. Η φυσική παρουσία και ο διάλογος δεν αντικαθίστανται εύκολα. Το σχολείο δεν θα διδάξει ηγετικές ικανότητες, αλλά ένα ποσοστό μαθητών θα τις αποκτήσει. Με το e-learning αποκτιέται αρκετή γνώση, όχι όμως και ο τρόπος να δοιηκείς π.χ. ανθρώπους! όπως και ομαδική δουλειά δεν θα γίνει κτήμα με τo online collaboration. Πόσο μάλλον η συναισθηματική νοημοσύνη η οποία δεν νοείται να την γνωρίσει κάποιος μέσα από το ίντερνετ.
Οτι “ο υπολογιστής είναι ποδήλατο για το μυαλό”(S.Jobs) ισχύει ακόμα.
Για το εκπαιδευτικό υλικό: Χαρακτηριστικό παράδειγμα ένα μάθημα που διδάχθηκα, οπου ο καθηγητής μας προμήθευσε το ίδιο βιβλίο (στα ελληνικά) με αυτό που έκαναν στο ΜΙΤ. Η μόνη διαφορά; Οι φοιτητές που παρακολουθούσαν ήταν οι μισοί από τους δηλωμένους. Οι ώρες διδασκαλίας ήταν οι μισές από τις προβλεπόμενες, λόγω καταλήψεων, αργιών,διακοπών κλπ. Το λοιπόν; Αναγκαστικά η ύλη λιγότερη και το επίπεδο των ερωτήσεων χαμηλότερο με αυτό του ΜΙΤ, τέτοιο ώστε “να περάσει και κανένας”. Αυτό είναι το ελληνικό πανεπιστήμιο..
Η ποιότητα και ο τρόπος μάθησης αλλάζουν, αλλά το σχολείο για τις μικρές ηλικίες είναι επικίνδυνο να το αντικαταστήσουμε. Απλά πρέπει να πετάξουμε τον “δάσκαλο αυθεντία” από το παράθυρο και να φέρουμε νέους
November 6th, 2007 at 13:39
Το θέμα έχει πολλάκις απασχολήσει την παιδαγωγική κοινότητα. Πέρα από τις κορώνες εκείνων που βλέπουν στην τεχνολογία το τέρας του μέλλοντος και εκείνων που βλέπουν το σωτήρα, πρέπει να τονίσουμε ότι το θέμα δεν είναι αν το σχολείο μπροεί να υφίσταται. Κάνετε το λάθος και βλέπετε το σχολείο ως χώρο μετάδοσης γνώσεων και όχι ως τόπο συνάντησης.
Το σχολικό περιβάλλον όφειλε να είναι ένας χώρος εργασίας και συναστροφής των ανθρώπων (μαθητών), όπου εργαζόμενοι πρακτικά οι μικροί πάνω σε αντικείμενα της επιθυμίας τους, θα μπορούσαν να αναπτύξουν δεξιότητες και να συμπληρώσουν τις όποιες ικανότητές τους. Παράλληλα, η κριτική σκέψη (που οφέιλει να είναι το υπέρτατο ιδανικό της παιδείας) παράγεται μόνο σε ένα κοινωνικό σύνολο που εργάζεται συνεργατικά και συλλογικά ,αναπτύσσεται η κριτική σκέψη. Εξάλλου, μην ξεχνάτε ότι το σχολείο αποτελεί χώρο κοινωνικοποίησης των παιδιών. Η κοινωνικοποίηση δεν μπορεί αν επέλθει στο σπίτι χωρίς την καθημερινή τριβή και υπακοή κανόνων.
Σχετικά με τις ΗΠΑ, είναι μία χώρα η οποία έχει αναγάγει τα ταξικά κριτήρια της εκπαίδευσης σε κανόνα και απόλυτη νομοποίηση υπέρ των πλου΄σιων λευκών (πόσοι ήταν μαύροι από όσους κατέγραψες και πόσοι από τις μεσοδυτικές ή νότιες πολιτείες των ΗΠΑ;). Εξάλλου, στον αριθμό που παραθέτεις δε θέτεις τα ψυχολογικά προβλήματα που απέκτησαν τα παιδιά και την αδυναμία τους να ενταχθούν στο ζωντανό κοινωνικό περιβάλλον του κολλεγίου ή του χώρου εργασίας τους. Ήδη υπάρχουν πολλές ενστάσεις απέναντι σε τέτοιο σχολικό σύστημα. Στην Ευρώπη δεν υιοθετήθηκε εξαιτίας της βιαιότητας στην παιδική ψυχολογία.
Ένα τέτοιο σύστημα που παρουσιάζεις έμμεσα ουσιαστικά απαυθύνεται μόνο σε ευκατάστατους και μορφωμένους γονείς (αυτοί έχουν -και λίγοι μάλιστα- επαφή με τις νέες τεχνολογίες ακι διαθέτουν παιδαγωγικές ανησυχίες), με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα φτωχότερα στρώματα. Επιπλέον, το σχολείο αποτελεί έναν τόπο που οι γονείς αφήνουν τα παιδιά τους για να είναι είτε μόνοι είτε κυρίως για να εργαστούν απερίσπαστοι (στο σπίτι ποιος θα προσέχει τα παιδιά;)
May 7th, 2008 at 14:56
ΤΑ ΥΠΟΤΙΘΕΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΕΙΡΑ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΕΜΕΙΣ ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΜΕ ΝΑ ΣΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΤΙΣ ΖΩΕΣ ΜΑΣ, ΤΙΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΜΑΣ, ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΑΣ. ΑΠΟ ΕΝΑ ΓΕΓΟΝΟΣ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΑΤΕ ΔΕΔΟΜΕΝΟ ΕΜΕΙΣ ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΜΑΣΤΕ ΤΗ ΜΙΣΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΑΣ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΗΚΑΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΜΑΣ. ΑΛΛΑ ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ, ΑΛΛΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΚΡΥΒΕΤΕ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΜΑΣ. ΛΟΙΠΟΝ ΑΣ ΑΝΟΙΞΟΥΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΜΑΣ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΑΝΑΓΚΑΣΑΝ ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΕ ‘ΖΩΗ’. ΞΕΡΕΤΕ ΠΟΣΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΟΥΝ ΤΗ ΛΕΞΗ ΖΩΗ? ΕΓΩ ΘΑ ΣΑΣ ΠΩ. ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ. ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΘΑΡΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΡΙΣΚΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΑΣ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ. ΙΣΩΣ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΑΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΑΝ ΤΟ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ. ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΥΚΛΟ ΛΟΓΩ ΚΕΡΔΟΥΣ. ΠΟΥ ΜΕ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΚΕΡΔΙΖΟΥΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΕΑΝ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΝ ΤΗ ΜΕΡΑ 10 ΩΡΕΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΚΑΤΟΡΘΩΣΟΥΝ ΟΛΑ. ΑΥΤΟΙ, ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙΣΟΥΝ ΠΩΣ ‘ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ’. ΜΑ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΑΥΤΗ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ? ΠΟΙΟΣ ΕΙΠΕ ΠΩΣ ΚΑΘΕ ΜΥΑΛΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΥΜΑΤΑΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ? ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΥΜΑΤΑΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ? ΑΛΛΑ ΤΙ ΠΕΙΡΑΖΕΙ. ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΘΑ ΕΧΟΥΝ ΔΕΙΞΕΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΤΗ ΚΑΡΤΕΛΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΠΟΥ ΣΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΔΕΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΚΑΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΧΑΡΟΥΜΕΝΟΙ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΣΤΙΜΗ, ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΜΙΚΡΟ. ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΟ ΑΠΟ ΟΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟΥΣ ΕΦΙΑΛΤΕΣ ΜΑΣ. Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ, Η ΕΦΗΒΕΙΑ, ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ, ΟΙ ΓΝΩΡΙΜΙΕΣ, ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ, ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΠΛΑΘΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ. ΚΑΙ ΜΕΤΑ Η ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ, ΘΑ ΚΟΙΤΑΕΙ ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ. Η ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ ΠΟΥ ΧΤΙΖΟΥΜΕ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΑΣ. ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΗΛΙΚΙΑ ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΕ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΥΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΒΓΑΖΕΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΑΝΕΝΟΧΛΗΤΟΙ ΩΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΥΜΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΗΡΕΑΣΤΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΤΙΣ ΚΑΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΦΙΛΟΣ Η ΣΥΜΜΑΘΗΤΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ. ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΙΔΗ, Ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΤΑ ΚΟΜΠΛΕΞ, ΟΙ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, ΤΑ ΓΟΥΣΤΑ. ΟΛΑ ΤΑ ΕΠΙΒΑΛΕΙ Η ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ. ΚΑΙ ΑΚΟΜΗ ΚΙ ΑΝ ΔΙΑΦΕΡΕΤΕ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΟΥΣ, ΓΙΝΕΣΤΕ ΣΑΝ ΚΙ ΑΥΤΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΣΑΣ ΔΕΧΤΟΥΝ, ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΣΑΣ ΚΟΡΟΪΔΕΥΟΥΝ, ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΣΑΣ ΑΠΟΜΟΝΩΣΟΥΝ, ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΣΑΣ ΕΚΒΙΑΖΟΥΝ. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΙΘΑΡΧΕΙΑ ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΙ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ, ΕΙΝΑΙ Ο ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΕΜΕΛΙΑ ΕΓΙΝΕ ΠΙΑ ΑΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ, ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΗΘΙΝΕΣ ΦΙΛΙΕΣ ΕΓΙΝΑΝ ΨΕΥΤΙΚΕΣ. ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΓΙΝΑΝ ΚΟΙΝΑ. ΚΑΙ Η ΣΧΟΛΙΚΗ ‘ΜΟΔΑ’ ΕΓΙΝΕ ΝΟΜΟΣ. ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΤΗΡΙΟ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΨΥΧΩΝ. ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ. ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ‘ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΣ’. ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, ΚΑΙ ΟΛΟΙ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΕΞΩ. ΓΟΝΕΙΣ, ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΤΙΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΚΙ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΩΝ ‘ΚΥΡΙΑΡΧΩΝ’ ΕΙΝΑΙ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΥΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ, ΚΑΙ ΜΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΘΕΛΗΣΗ, ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΜΑΣ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. ΚΑΙ ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΟΠΩΣ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΑΓΓΛΙΚΑ. ΠΟΣΟ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΛΟΥΤΙΖΟΥΝ? ΝΟΜΙΖΕΤΕ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ? ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΤΟ ΔΙΟΡΘΩΝΟΥΝ? ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΣΥΜΦΕΡΕΙ. ΜΕΤΑ ΠΩΣ ΘΑ ΕΠΙΒΙΩΣΟΥΝ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ? ΦΥΣΙΚΑ ΘΑ ΚΛΕΙΣΟΥΝ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΠΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝΟΥΝ ΤΟ ΑΠΛΟ ΕΓΚΛΗΜΑ. ΚΑΙ ΘΑ ΣΑΣ ΠΩ ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ, ΞΕΡΩ ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΣΚΟΤΩΘΗΚΑΝ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΑΥΤΗ Η ΜΙΚΡΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΕ ΣΧΟΛΕΙΟ. ΚΑΙ ΝΑΙ, ΕΧΟΥΝ ΝΟΜΟΥΣ, ΝΟΜΟΥΣ ΠΟΥ ΑΝ ΔΕΝ ΤΗΡΗΘΟΥΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ. Η ΜΑΛΛΟΝ, ΤΙΜΩΡΙΕΣ. Η ΠΡΩΤΗ, ΚΑΙ ΜΑΝΤΕΥΩ ΟΤΙ ΣΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΑ ΓΝΩΣΤΗ, ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ. ΑΝ ΔΕΝ ΣΥΜΒΑΔΙΣΟΥΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΠΛΕΙΟΨΗΦΕΙΑΣ, ΤΟΤΕ, ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΙ ΕΝΑ ‘ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ’ ΜΕ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΚΑΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΚΟΙΝΟΤΥΠΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΕΙΑ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΕΤΕ ‘ΠΑΙΔΙΑ’ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΦΤΙΑΧΝΕΙ ΑΥΤΗ ΤΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΕΙΑ. Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ. ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΣ? ΚΟΙΤΑΞΤΕ ΓΥΡΩ ΣΑΣ. ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ. ΕΤΑΙΡΙΕΣ, ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ, ΠΙΟΝΙΑ. ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΠΟΥ ΚΙΝΗΤΕ ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΜΑΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ. ΕΜΕΙΣ ΤΟΥΣ ΔΙΝΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ. ΚΑΙ ΑΥΤΟΙ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΜΑΣ ΤΑ ΔΙΝΟΥΝ ΠΙΣΩ. ΕΜΕΙΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ. ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΦΤΙΑΧΝΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΑΠΟ ΑΨΥΧΕΣ ΙΝΕΣ. ΚΑΚΕΣ ΠΑΡΕΕΣ. ΚΑΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, ΟΛΑ AYTA ΠΟΥ ΕΜΕΙΣ ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ ΠΩΣ ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ Η ΕΦΗΒΕΙΑ. ΔΕΝ ΑΝΑΡΩΤΗΘΗΚΑΤΕ ΠΟΤΕ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ? ΠΟΙΟΣ ΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ? ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΙΝΑΙ Η ΕΦΗΒΕΙΑ? ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙ? ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΣΚΟΠΟ. ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟ. ΑΠΟ ΕΚΕΙΝΟΥΣ Η ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΤΣΙΓΑΡΑ, ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ, ΤΟ ΣΕΞ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΦΥΣΙΚΑ. ΑΛΛΑ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΠΟΥ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΣΥΜΦΕΡΟΥΝ. ΠΟΥ ΧΡΟΝΙΑ ΨΙΘΥΡΙΖΟΥΝ ΣΤΑ ΑΥΤΙΑ ΜΑΣ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ, ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΩΣΤΟ. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ. ΜΕΣΑ ΣΕ ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΤΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΒΡΙΣΚΕΙΣ ΠΑΝΤΟΤΕ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ. ΑΥΤΑ ΤΑ ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΤΙΑ ΠΛΗΡΩΣΑΜΕ, ΣΕ ΑΥΤΑ ΚΛΕΙΣΤΗΚΑΜΕ, ΚΑΙ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΟΛΟΙ ΤΟ ΕΧΟΥΜΕ, ΑΛΛΑ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΤΟΛΜΑΕΙ ΝΑ ΑΝΟΙΞΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ. ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΟΛΩΝ ΝΑ ΤΟ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ. ΓΙΑ ΤΟ ΜΩΡΟ ΠΟΥ ΘΑ ΓΕΝΝΗΘΕΙ. ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΜΕ ΜΙΑ ΑΛΗΘΙΝΗ ΖΩΗ. ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΞΕΧΑΣΤΗΚΑΝ ΟΠΩΣ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΑ, ΑΓΑΠΗ, ΜΕΛΛΟΝ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ, ΦΙΛΙΑ, ΔΥΝΑΜΗ, ΛΟΓΙΚΗ, ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ, ΣΕΒΑΣΜΟ, ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ, ΗΘΙΚΗ, ΕΠΙΠΕΔΟ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ. ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ. ΑΛΛΑ ΑΦΗΝΟΥΜΕ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΝΟΜΟΙ ΣΕ ΑΥΤΑ ΤΑ ΠΟΛΥΤΕΛΕΣ Η ΟΧΙ ΚΤΗΡΙΑ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΙ ΣΧΟΛΕΙΑ, ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ. ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΕΣΑΙ, ΕΞΕΛΙΣΣΕΣΑΙ. ΚΑΙ ΑΝ ΛΑΒΟΥΜΕ ΥΠΟΨΗ ΜΑΣ ΟΤΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ ΕΚΕΙΝΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΑΠΟ ΟΤΑΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΛΙΣ 7, ΚΑΙ ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΕΝΗΛΙΚΙΩΘΟΥΝ, ΤΟΤΕ ΟΛΗ Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΤΕ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΗΣ ΝΑΡΚΩΜΕΝΗΣ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΚΕΦΑΛΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΕΤΕ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΝΟΗΤΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ, ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΙΔΕΟΥΣ ΚΑΙ ΜΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟ ΣΕΒΑΣΜΟ ΑΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ. Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΜΕ ΣΕ ΕΝΑΝ ΔΙΑΛΥΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟ. ΜΕΓΑΛΩΣΑΜΕ ΜΕ ΜΙΑ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΗ ΠΛΥΣΗ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΜΕ ΛΑΘΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΟΥ ΟΜΩΣ ΚΑΤΑΦΕΡΑΝ ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙΣΟΥΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. ΛΕΝΕ ΟΤΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΕ. ΑΛΛΑ ΠΩΣ? ΓΙΝΕΤΕ ΠΙΟ ΨΕΥΤΙΚΟΣ ΠΙΟ ΠΡΟΣΤΥΧΟΣ. ΧΩΡΙΣ ΑΡΕΤΕΣ. ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ. ΕΙΣΤΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΙΠΑΝ. ΖΕΙΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ ΟΠΩΣ ΣΑΣ ΤΗ ΠΡΟΣΕΦΕΡΑΝ. ΣΑΣ ΑΝΑΓΚΑΖΟΥΝ ΝΑ ΤΡΩΤΕ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΜΕΝΟ ΦΑΓΗΤΟ, ΚΑΙ ΕΣΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑΠΙΝΕΤΕ. ΣΑΝ ΥΠΟΒΑΛΟΥΝ ΜΙΑ ΡΟΥΤΙΝΑ, ΚΙ ΕΣΕΙΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΕΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ ΣΕ ΑΥΤΗ. ΣΠΕΙΡΟΥΝ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΝΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ. ΜΕΣΑ ΣΕ ΑΥΤΑ ΤΑ ΛΙΓΟΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗ ΓΗ, ΜΑΣ ΑΦΑΙΡΟΥΝ 12 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ. ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΥΝ ΟΛΑ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ. ΑΥΤΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑΣ ΚΑΡΙΕΡΑΣ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. ΕΙΣΤΕ ΕΣΕΙΣ. ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ΑΥΤΑ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΩ ΓΙΑ ΤΩΡΑ.